string(58) "/var/www/html/gloss-e/sources/editions/lyr/GLOSS-lyr37.xml"
Nicolaus de Lyra

Capitulum 27

Numérotation du verset Ez. 27,1 

et factum est verbum Domini ad me dicens:
Numérotation du verset Ez. 27,2 

Tu ergo fili hominis assume super Tyrum lamentum
Numérotation du verset Ez. 27,3 

et dices Tyro que habitat in introitu maris negotiationi populorum ad insulas multas
hec dicit Dominus Deus o Tyre tu dixisti
perfecti decoris ego sum
Numérotation du verset Ez. 27,4 

et in corde maris sita finitimi tui
qui te edificaverunt
impleverunt decorem tuum
Numérotation du verset Ez. 27,5 

abietibus de Sanir
extruxerunt te cum omnibus tabulatis maris cedrum de Libano
tulerunt ut facerent tibi malum
Numérotation du verset Ez. 27,6 

quercus de Basan dolaverunt
in remos tuos transtra tua fecerunt tibi
ex ebore indico et pretoriola
de insulis Italie
Numérotation du verset Ez. 27,7 

byssus
varia de Egypto
texta est tibi in velum ut poneretur in malo hyacinthus et purpura
de insulis Elisa
facta sunt operimentum tuum
Numérotation du verset Ez. 27,8 

Habitatores Sidonis
et Aradii fuerunt remiges tui sapientes tui
Tyre facti sunt gubernatores tui
Numérotation du verset Ez. 27,9 

senes Biblii1 et prudentes eius
1 Biblii] Bibli Weber
habuerunt nautas
ad ministerium varie supellectilis tue omnes naves maris et naute earum fuerunt in populo negotiationis tue
Numérotation du verset Ez. 27,10 

Perse et Lydi et Libyes erant in exercitu tuo viri bellatores tui
clipeum et galeam suspenderunt
in te pro ornatu tuo
Numérotation du verset Ez. 27,11 

filii Aradii cum exercitu tuo
erant super muros tuos in circuitu sed et Pigmei
qui erant in turribus tuis
pharetras suas
suspenderunt in muris tuis
per gyrum. Ipsi compleverunt pulchritudinem tuam.
Numérotation du verset Ez. 27,12 

Carthaginenses2
2 Carthaginenses Rusch ] Carthaginienses Weber
negotiatores tui a multitudine cunctarum divitiarum argento
ferro stagno
plumboque
repleverunt nundinas tuas
Numérotation du verset Ez. 27,13 

Grecia
Tubal et Mosoch ipsi institores tui
mancipia et vasa aerea adduxerunt
populo tuo
Numérotation du verset Ez. 27,14 

de domo Thogorma
equos et equites et mulos adduxerunt ad forum tuum
Numérotation du verset Ez. 27,15 

filii Dedan3 negotiatores tui
3 Dedan Rusch ] Dadan Weber
insule multe negotiatio manus tue dentes eburneos et hebeninos
commutaverunt in pretio tuo
Numérotation du verset Ez. 27,16 

Syrus negotiator tuus
propter multitudinem operum tuorum guttam4
4 guttam] gemmam Weber
purpuram
et scutulata
et byssum
et sericum et chodchod proposuerunt in mercatu tuo
Numérotation du verset Ez. 27,17 

Iuda et terra Israel
ipsi institores tui in frumento primo balsamum et mel et oleum et resinam
proposuerunt in nundinis tuis
Numérotation du verset Ez. 27,18 

Damascenus negotiator tuus in multitudine operum tuorum in multitudine diversarum opum in vino pingui
in lanis coloris optimi
Numérotation du verset Ez. 27,19 

Dan et Grecia et Mozel
in nundinis tuis proposuerunt ferrum fabrefactum
stacte et calamus in negotiatione tua
Numérotation du verset Ez. 27,20 

Dadan institores tui in tapetibus
ad sedendum
Numérotation du verset Ez. 27,21 

Arabia et universi principes Cedar
ipsi negotiatores manus tue cum agnis
et arietibus
et hedis
venerunt ad te negotiatores tui
Numérotation du verset Ez. 27,22 

venditores Saba et Reema
ipsi negotiatores tui
cum universis primis aromatibus et lapide pretioso
et auro
quod proposuerunt in mercatu tuo
Numérotation du verset Ez. 27,23 

Aran5 et Chenne
5 Aran Rusch Weber ] Haran Clementina
et Eden
negotiatores
Saba Assur
Chelmad
venditores tui
Numérotation du verset Ez. 27,24 

ipsi negotiatores tui multifariam
involucris hyacinthi et polymitorum gazarumque pretiosarum
que obvolute et asstricte erant funibus
cedros
quoque habebant in negotiationibus tuis
Numérotation du verset Ez. 27,25 

naves maris
principes tue in negotiatione tua et repleta es et glorificata nimis in corde maris
Numérotation du verset Ez. 27,26 

in aquis multis adduxerunt te remiges tui
ventus auster
contrivit te in corde maris
Numérotation du verset Ez. 27,27 

divitie tue et thesauri tui et multiplex instrumentum tuum naute tui
et gubernatores tui
qui tenebant supellectilem tuam et populo tuo preerant viri quoque bellatores tui
qui erant in te cum universa multitudine tua
que est in medio tui cadent
in corde
maris
in die
ruine tue
Numérotation du verset Ez. 27,28 

a sonitu clamoris
gubernatorum tuorum
conturbabuntur classes
Numérotation du verset Ez. 27,29 

et descendent de navibus suis
omnes qui tenebant
remum. Naute et universi gubernatores maris
in terra stabunt
Numérotation du verset Ez. 27,30 

et eiulabunt super te voce magna
et clamabunt amare
et superiacient pulverem capitibus suis et cinere conspergentur
Numérotation du verset Ez. 27,31 

et radent super te calvitium et accingentur ciliciis et plorabunt te in amaritudine anime
ploratu amarissimo
Numérotation du verset Ez. 27,32 

et assument super te carmen lugubre et plangent
te que est ut Tyrus que obmutuit in medio maris
Numérotation du verset Ez. 27,33 

que in exitu negotiationum tuarum
de mari implesti populos multos in multitudine divitiarum tuarum et populorum tuorum ditasti reges terre
Numérotation du verset Ez. 27,34 

nunc
contrita es a mari
in profundis aquarum opes tue
et omnis multitudo tua que erat in medio tui ceciderunt
Numérotation du verset Ez. 27,35 

universi habitatores insularum obstipuerunt super te
et reges
earum omnes tempestate perculsi mutaverunt vultus
Numérotation du verset Ez. 27,36 

negotiatores populorum sibilaverunt super te
ad nihilum deducta es et non eris usque in perpetuum

Capitulum 27

Numérotation du verset Ez. 27,1 
marg.| £ .1. % {4.1277} Et factum : Hic ponitur secunda causa dicte destructionis Tyri, que fuit nimia opulentia. unde Tyrii fuerunt Deo ingrati, et in superbiam elevati. Et dividitur in duas partes, quia primo describitur hec opulentia, secundo opposita miseria, ibi : In aquis multis, ut opposita iuxta se posita magis elucescant. Prima in tres, secundum quod hec opulentia in tribus ostenditur. primo in apparatu nautico. secundo in exercitu bellico. tertio in excessu mercativo. secunda ibi : Perse et Lydii. tertia ibi : Carthaginenses. Circa primum dicitur. £ .2. %  Assume super Tyrum, etc., id est describe miseriam lamentabilem sibi superventuram eo, quod abusa est opulentia bonorum. £ .3. %  Et dices : Quia sicut dictum est erat undique clausa mari, sed una pars erat propinqua littori.
marg.| £ .4. % Negotiationi : Qui ex diversis partibus veniebant ad portum.
marg.| £ .5. % O Tyre : Te iactando. £ .6. %  Perfecti : In divitiis, bellatoribus et edificiis. £ .7. %  Finitimi, id est Sidonii in finibus tuis habitantes.
marg.| {4.1278} £ .8. % Qui te : Apportantes ad edificationem tui ligna et lapides.
marg.| £ .9. % Abietibus : Nomen est montis, in quo crescunt abietes magne et pulchre. £.10.%  Cum : quia de illis abietibus non solum fiebant edificia, sed etiam tabule pro navium constructione. £.11.%  Cedrum : Libanus mons est in quo crescunt cedri alte, et per consequens malis navium apte. £.12.%  Quercus : Ibi enim crescunt quercus fortes et leves et sic apte pro remis faciendis. £.13.%  Transtra, id est sedes remigum, que ponuntur ex transverso navis ex utraque parte.
marg.| £.14.% Fecerunt, id est de India apportato. £.15.%  Et pretoriola, id est domunculas parvas, que fiunt in navibus ad reponendum necessaria.
marg.| £.16.% De insulis, id est de lignis inde apportatis : Et dicuntur hic insule Italie, que sunt in mari mediterraneo propinque littori Italie, ut Corsica, et Sicilia et huiusmodi. £.17.%  Byssus : Est autem byssus genus lini candidissimi, de quo fiebant tele ad faciendum vela navium. £.18.%  Hyacinthus et purpura de insulis Elisa alias Elises, id est maris Ionii : de purpura enim et hyacintho crescente {4.1279} in illis insulis fiebant panni ad faciendum inde operimenta navium contra calorem solis et intemperiem aeris : tamen super ista operimenta pretiosa, que erant ad decorem habitationis in navi, erant alia de materia vili, exposita ventis et pluviis, sicut in tabernaculo Moysi super operimentum de cortinis opere vario contextis, erant alia operimenta de pellibus et sagis.
Numérotation du verset Ez. 27,1 
marg.| £ .1. % Habitatores Sidonis : que erat civitas sub Dominio Tyri.
marg.| £ .2. % Et Haradii : sic nominati ab Harado insula Tyro propinqua.
marg.| £ .3. % Fuerunt remiges tui, id est ducentes remos. unde versus. Est remex ducens, est remus ductus in amne. Isti enim erant assueti a pueritia remigare : et ideo melius sciebant facere.
marg.| £ .4. % Sapientes tui Tyre, id est valde experti in mari.
marg.| £ .5. % Facti sunt gubernatores tui : Quia ex istis dependet salus navium. Et qui sint isti subditur.
marg.| £ .6. % Senes Biblii, et prudentes : a Biblos insula dicti, que per experientiam longam habebant navigandi scientiam.
marg.| £ .7. % Habuerunt nautas ad ministerium, etc. qui gubernabant naves parvas, in quibus mercimonia portabantur ad littus de magnis navibus, que non possunt tantum appropinquare terre.
marg.| £ .8. % Omnes naves maris et naute earum fuerunt, etc. Hyperbole est ad designandum multitudinem navium et nautarum portum Tyri frequentantium.
marg.| £ .9. % Perse et Lydii, et Libyes erant in exercitu : Hic consequenter ostenditur opulentia Tyri in exercitu bellico. Civitates enim et regna diu durare non possent, nisi haberent validos bellatores, qui invadentibus resisterent. ideo dicitur : Perse et Lydii, etc. isti erant optimi {4.1280} sagittatores.
marg.| £.10.% Clypeum et galeam : ut in promptu possent se armare.
marg.| £.11.% Pro ornatu tuo : Hoc enim erat ad gloriam civitatis et terrorem adversariorum.
marg.| £.12.% Filii Haradii cum exercitu, id est homines de Harado insula.
marg.| £.13.% Sed et Pigmei, qui erant in turribus tuis, etc. homines sunt cubitalis magnitudinis. Dicunt tamen hic expositores aliqui, quod erant optimi sagittatores, licet essent parui et ideo ad defensionem civitatis in turribus ponebantur : sed hoc non est verisimile, quod in tam parvo corpore esset virtus ad efficaciter sagittandum : maxime quia de eis dicitur, quod pugnant contra grues, et vix se possunt ab eis defendere. ideo melius dicitur, quod ibi ponebantur ad declarationem fortitudinis Tyri. quasi dicat si non essent ibi alii pugnatores, possunt tamen resistere adversariis, sicut 2Rg. 5. secundum unam opinionem, ceci et claudi supra portas Hierusalem fuerunt positi ad insultandum David, ac si diceretur : isti soli possent defendere civitatem contra te. ideo subditur.
marg.| £.14.% Ipsi compleverunt pulchritudinem tuam, id est completam ostenderunt tuam fortitudinem.
marg.| £.15.% Carthaginenses negotiatores tui, etc. Hic ostenditur opulentia Tyri in excessu mercativo. Ubi nota, quod per mercatores illa, que abundant in una terra, et utiliter emuntur, ad aliam deportantur, ubi care venduntur : et sic intelligendum est de terris inferius nominatis, quod bona ibi abundantia portabantur ad nundinas Tyri ubi mercatores de diversis nationibus concurrebant. ideo dicitur : Carthaginenses negotiatores tui. portantes diversa metalla ad nundinas Tyri. Erat autem Carthago civitas magna Africe capitanea.
marg.| £.16.% Grecia, id est Hispania.
Numérotation du verset Ez. 27,1 
marg.| {4.1281} £ .1. % Et Mosoch, id est Cappadocia.
marg.| £ .2. % Ipsi : id est homines de istis terris nati.
marg.| £ .3. % Institores, id est mercatores sic dicti, quia instant mercibus vendendis et emendis.
marg.| £ .4. % Mancipia : id est servos et ancillas venales.
marg.| £ .5. % De domo Thogorma, id est de Phrygia.
marg.| £ .6. % Equos et equites : ut essent ibi stipendiarii.
marg.| £ .7. % Filii : civitas est Idumee, ut dictum est supra. xxv.
marg.| £ .8. % Dentes eburneos, id est dentes elephantorum, de quibus fiunt opera eburnea.
marg.| £ .9. % Et hebeninos : Est autem hebenus arbor que cesa durescit in modum lapidis, et habet lignum nigrum : ideo frequenter coniungitur in operibus curiosis cum ebore, ut album iuxta nigrum magis appareat et econverso. Dicuntur autem dentes hebenini, portiones ligni dicto modo indurati.
marg.| £.10.% Syrus negotiator, id est ad utilitatem tuam.
marg.| {4.1282} £.11.% Propter multitudinem : in te fiendorum.
marg.| £.12.% Guttam : id est tincturam preciosam.
marg.| £.13.% Et purpuram : id est pannos varie contextos ad modum scutorum.
marg.| £.14.% Et sericum : nomen est Hebraicum : et dicunt Hebrei, quod est nomen lapidis preciosi : quis autem non dicunt in speciali.
marg.| £.15.% In frumento : id est optimo quod crescit in Iudea. Cetera patent usque ibi:
marg.| £.16.% In vino : In Hbr. habetur. In vino albo et lana alba. Vinum enim album assimilatur pinguedini in colore, color albus etiam tenet supremum gradum in coloribus.
marg.| £.17.% Dan et Grecia, et Mozel : nomina sunt regionum orientalium, ut dicunt aliqui.
marg.| £.18.% Proposuerunt ferrum etc., id est formatum in diversa instrumenta.
marg.| £.19.% Stacten : id est gutta myrrhe.
marg.| £.20.% Et calamus : species aromatica, que crescit iuxta Libanum. cetera patent usque ibi:
marg.| £.21.% Cum universis primis aromatibus : id est precipuis.
Numérotation du verset Ez. 27,1 
marg.| {4.1283} £ .1. % Haran et Chenne : nomina sunt regionum unde veniebant mercatores ad Tyrum.
marg.| £ .2. % Involucribus, id est fardellis.
marg.| £ .3. % Hyacinthi et polymitorum : quia in eis preciosi panni hyacinthini coloris et panni multicoloris, qui dicuntur hic polymiti, a polys quod est pluralitas. et mitos gutta.
marg.| £ .4. % Cedros quoque : quia ad nundinas Tyri non tantum apportabantur per mare panni et cetera supra dicta, sed etiam ligna cedrina.
marg.| £ .5. % Et repleta es : multis divitiis.
marg.| £ .6. % Et glorificata etc. id est elevata in superbiam, propter situm difficilem et quasi inexpugnabilem.
marg.| £ .7. % In aquis : Hic consequenter ponitur ipsius Tyri sequens miseria, et dividitur in duas partes, quia primo ponitur ipsius Tyri destructio, secundo aliorum compassio, ibi, A sonitu. Circa primum describitur destructio Tyri sub metaphora navis in medio mari existentis, et tempestate surgente conteritur, et divitie ibi existentes perduntur, et homines submerguntur. et hoc est quod dicitur. In aquis multis id est tribulationibus magnis.
marg.| £ .8. % Adduxerunt, etc., id est rectores tui per ingratitudinem eorum et superbiam, ut dictum fuit in princi. ca.
marg.| £ .9. % Ventus Auster : id est exercitus Chaldeorum, qui comparatur Austro, eo quod ventus est tempestuosus.
marg.| {4.1284} £.10.% Contrivit te : id est conteret te, loquendo de futuro per modum preteriti propter prophetie certitudinem.
marg.| £.11.% In corde : quia Chaldei quidquid preciosum erat ibi, absorbuerunt rapientes sibi.
marg.| £.12.% Naute tui et gubernatores etc. populi.
marg.| £.13.% Qui tenebant etc., id est civitatis regimen.
marg.| £.14.% Viri quoque, etc. ad tui defensionem.
marg.| £.15.% Cadent in corde maris, absorpti a Chaldeis.
marg.| £.16.% Asonitu, etc. Hic consequenter describitur aliorum compassio, multi enim populi audientes destructionem Tyri, dolebant. Tum quia lucrabantur ibi per mercationes, ut dictum est. Tum quia timebant similia vel maiora pati a Chaldeis, ideo dicitur, A sonitu, id est rumoribus auditis de deiectione maiorum tuorum.
marg.| £.17.% Conturbabuntur : id est alie civitates.
marg.| £.18.% Et descendent de : id est humiliabuntur et timebunt omnes qui tenebant remum, id est civitatum gubernaculum.
marg.| £.19.% Naute etc., id est aliis minores presidentes sub maioribus.
marg.| £.20.% Et eiulabunt, id est pro tua destructione rationibus predictis.
marg.| £.21.% Et superiacient : in signum iusticie et humiliationis.
marg.| £.22.% Et radent : id est propter te.
marg.| £.23.% Calvitium : capillos proprios tondendo, sicut dicitur de Iacob in amaritudine posito, Et tonso capite corruit in terram. Cetera patent usque ibi:
Numérotation du verset Ez. 27,1 
marg.| {4.1285} £ .1. % Que est : id est similis ei in divitiis et fortitudine.
marg.| £ .2. % Que obmutuit in : Non potens resistere Chaldeis.
marg.| £ .3. % Que in exitu negotiationum etc. id est de bonis apportatis in te per mare, et ibi venditis diversis Gentibus, et sic de te exeuntibus.
marg.| £ .4. % Implesti populos multos : eorum indigentias supplendo.
marg.| £ .5. % Nunc contrita es a, id est a Nabuchodonosor, qui comparatur mari propter {4.1286} eius tempestuositatem. vel hoc dicitur : quia per navigium cepit civitatem.
marg.| £ .6. % Universi, etc. id est pro tua destructione.
marg.| £ .7. % Et reges : timentes ne similiter sibi contingeret.
marg.| £ .8. % Mutaverunt, pre tristitia et timore.
marg.| £ .9. % Negociatores etc. Sicut super rem perditam solent homines sibilare in signum totalis destructionis.
Numérotation du verset Ez. 27,moraliter 
marg.| {4.1277} £ .1. % Et factum : Hic ad litteram ponitur secunda causa destructionis Tyri, que fuit superbia ex opulentia nimia, de qua non egit gratias Deo, sed magis contra eum superbivit. unde subditur.
marg.| £ .5. % O Tyre tu dixisti : per superbiam.
marg.| £ .6. % Perfecti :Attribuendo tibi quod erat ex dono Dei. Secundum vero processum cap. de tribus ad litteram superbivit, scilicet de apparatu nautico, et de exercitu bellico, et de censu lucrativo. Circa primum sciendum, quod secundum Platonicos anima movet corpus, sicut nauta navem. igitur per apparatum navis moraliter significantur naturalia dona corporis, scilicet robur, agilitas, sanitas et huiusmodi, de quibus frequenter homines male gloriantur, tamen frequenter talibus ad malum utuntur, et aliquando febre modica deiiciuntur : propter quod per Tyrios gloriantes de nautico apparatu significantur. {4.1278} Per secundum vero, scilicet exercitum bellicum anime dona naturalia possunt significari, que sunt perspicacitas ingenii et vivacitas eloquii et huiusmodi, quibus frequenter Deus et proximus impugnantur, ut patet in advocatis per hec subvertentibus veritatem iustitie, et similiter in doctoribus vanis subvertentibus veritatem doctrine. Per tertium vero, scilicet censum lucrativum per quem significatur astutia et cautela acquirendi male temporalia, ut patet in usurariis tempus vendentibus et in mercatoribus intentis fraudibus : et similiter significatur cautela acquirendi male spiritualia. sicut faciunt Simoniaci, qui ipsa emunt, propter quod de talibus dicitur Act. 8.d. Pecunia tua tecum sit in perditionem. Et similiter Giezite, qui ea vendunt. propter quod sicut Giezi propter hoc incurrit lepram corporis. 4. Re. 5. sic isti incurrunt lepram anime, per quam sunt abominabiles Deo et Angelis. Et sicut Tyrii propter cupiditatem meruerunt temporaliter destrui, sic isti eternaliter damnari.



Comment citer cette page ?
Martin Morard, ed., Nicolaus de Lyra (Ez. 27), in : Sacra Pagina, IRHT-CNRS, 2026. Consultation du 23/01/2026. (Permalink : https://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?id=lyr&numLivre=37&chapitre=37_27)

Notes :