string(58) "/var/www/html/gloss-e/sources/editions/lyr/GLOSS-lyr37.xml"
Nicolaus de Lyra

Capitulum 7

Numérotation du verset Ez. 7,1 

Numérotation du verset Ez. 7,{t. 3: Erfurt, f. 190va ; facsim., p. 236a} Et factus est sermo Domini ad me dicens :2 

Et tu fili hominis, hec dicit Dominus1 Deus terre Israel :
1 Dominus] domnus Rusch
Finis
venit finis super
quatuor plagas terre.
Numérotation du verset Ez. 7,3 

Nunc finis super te et immittam2 furorem meum
2 immittam] emittam Weber
in te et iudicabo te iuxta vias tuas
et ponam contra te
omnes abominationes tuas
Numérotation du verset Ez. 7,4 

et non parcet oculus meus super te et non miserebor sed vias tuas ponam super te
et abominationes tue in medio tui erunt
et scietis
quia ego Dominus
Numérotation du verset Ez. 7,5 

hec dicit Dominus Deus afflictio
una afflictio
ecce venit
Numérotation du verset Ez. 7,6 

finis venit venit finis
evigilabit3
3 evigilabit] evigilavit Weber
adversum te ecce venit
Numérotation du verset Ez. 7,7 

Venit contritio4 super te qui habitas in terra. Venit tempus
4 contritio] contractio Weber
prope est dies occisionis
et non glorie montium.
Numérotation du verset Ez. 7,8 

Nunc de propinquo
effundam iram meam super te et
compleam furorem meum in te
et iudicabo te iuxta vias
tuas
et imponam tibi
omnia scelera tua.
Numérotation du verset Ez. 7,9 

Et non parcet oculus meus
neque miserebor sed vias tuas
imponam tibi. Et abominationes tue
in medio tui erunt et scietis quia ego sum Dominus percutiens
Numérotation du verset Ez. 7,10 

ecce dies ecce venit egressa est contractio
floruit virga
germinavit superbia
Numérotation du verset Ez. 7,11 

iniquitas surrexit in virga impietatis
non ex eis
et non ex populo neque ex sonitu eorum
et
non erit requies in eis
Numérotation du verset Ez. 7,12 

venit tempus appropinquavit dies
qui
emit non letetur et qui vendit non lugeat quia ira super omnem populum eius
Numérotation du verset Ez. 7,13 

quia qui vendit ad id quod vendidit non revertetur
et adhuc in viventibus vita eorum
visio
enim ad omnem multitudinem eius non
regredietur et vir in iniquitate vite sue non confortabitur
Numérotation du verset Ez. 7,14 

canite tuba
preparentur omnes
et
non est qui vadat ad prelium
ira enim mea
super universum populum eius
Numérotation du verset Ez. 7,15 

gladius foris pestis et fames intrinsecus
qui in agro est
gladio
morietur et qui in civitate
pestilentia et fame devorabuntur.
Numérotation du verset Ez. 7,16 

Et salvabuntur
qui fugerint ex eis et erunt in montibus
quasi columbe
convallium
omnes trepidi unusquisque in
iniquitate sua.
Numérotation du verset Ez. 7,17 

Omnes manus
dissolventur
et omnia genua fluent aquis
Numérotation du verset Ez. 7,18 

et accingent se ciliciis
et operiet eos formido
et in omni facie confusio
et in universis capitibus eorum calvitium
Numérotation du verset Ez. 7,19 

argentum eorum
foris proicietur et aurum eorum in sterquilinium erit
argentum eorum
et aurum
eorum
non valebit liberare eos
in die furoris Domini animam suam
non saturabunt et ventres eorum non implebuntur
quia scandalum iniquitatis eorum factum est
Numérotation du verset Ez. 7,20 

et ornamentum
monilium suorum in superbiam posuerunt et imagines abominationum suarum et simulacrorum fecerunt ex eo propter hoc dedi eis illud
in immunditiam
Numérotation du verset Ez. 7,21 

et dabo illud in manus alienorum
ad diripiendum et impiis terre in predam et contaminabunt illud
Numérotation du verset Ez. 7,22 

et avertam faciem meam
ab eis
et
violabunt
arcanum meum
et introibunt in illud emissarii et contaminabunt illud
Numérotation du verset Ez. 7,23 

fac conclusionem
quoniam terra plena est iudicio sanguinum et civitas plena iniquitate
Numérotation du verset Ez. 7,24 

et adducam
pessimos
de gentibus et possidebunt domos eorum
et
quiescere faciam superbiam potentium
et possidebunt sanctuaria
eorum
Numérotation du verset Ez. 7,25 

angustia superveniente requirent pacem et non erit
Numérotation du verset Ez. 7,26 

conturbatio super conturbationem veniet et auditus super auditum
et querent visionem de propheta et lex peribit a sacerdote et consilium a senioribus.
Numérotation du verset Ez. 7,27 

Rex
lugebit et princeps
induetur merore et manus populi
terre
conturbabuntur.
Secundum viam eorum faciam eis et secundum iudicia eorum
iudicabo eos et
scient
quia ego Dominus.

Capitulum 7

Numérotation du verset Ez. 7,1 
marg.| £ .1. % {4.1127} Et factus est sermo Domini : Hic consequenter ponitur predicte vastationis acceleratio. Circa quod primo ponitur acceleratio exterminii, secundo exclusio remedii {4.1128} ibi: Canite. Prima in duas, quia primo ponitur vastationis acceleratio, secundo, ipsius modus vel ratio, ibi: Floruit virga. Circa primum dicitur.
marg.| £ .2. % Finis, id est finalis vastatio appropinquat, et replicatur, et hoc ad maiorem assertionem.
marg.| £ .1. % {4.1129} Super : Scilicet Iudea, ita quod nulla pars remaneat que non vastetur.
marg.| £ .2. % Et iudicabo, id est secundum opera mala que fecisti.
marg.| £ .3. % Et non parcet oculus etc. Effectu.
marg.| £ .4. % Et non miserebor : Affectu.
marg.| £ .5. % Sed vias tuas ponam super te, id est pondus pene, tuis operibus debite.
marg.| £ .6. % Afflictio una, id est multiplicatio afflictionum unius venientis super alteram.
marg.| £ .7. % Finis venit : Toties replicatur ad ostendendum accelerationem.
marg.| £ .8. % Et non glorie, id est Iudea que est terra montuosa. Cetera patent ex dictis, quia idem frequenter repetitur ad maiorem exaggerationem.
marg.| £ .9. % Floruit : Hic consequenter ponitur modus accelerationis secundum Hebreos qui fuit per potentiam regis Babylonis, qui fuit instrumentum {4.1130} Dei in hac punitione, ut frequenter dictum est, supra in Isaiam et Ier. et sic dicitur hic : Floruit virga, id est rex Babylonis invaluit, qui est virga ad percutiendum Iudeam.
marg.| £.10.% Germinavit : Quia victorias quas habebat virtute Dei, ex superbia attribuebat proprie virtuti.
marg.| £.11.% Iniquitas surrexit : Quia superatos et captos crudeliter et impie tractabat secundum quod de eo dicitur Is. 14. Contrivit Dominus baculum impiorum virgam dominantium, cedentem populos in indignatione plaga insanabili : subiicientem in furore Gentes persequentem crudeliter. Secundum alios vero hic ponitur causa sive ratio accelerationis, que fuit superbia Sedechie regis, ex qua rebellavit regi Babylonis impie frangendo suum iuramentum 2. Par. 36. Sic ergo dicitur. Floruit virga, id est sceptrum Iuda, quod aliquando prosperitatem habuit sub Sedechia. Germinavit superbia. Quia inde superbivit. Iniquitas surrexit. Quia ex hoc iuramentum transgressus fuit.
marg.| £ .1. % {4.1131} In virga impietatis : Quia sic regnum suum fuit impium, et vastatione dignum.
marg.| £ .2. % Non ex eis : Hoc est non remanebit aliquis de domo Sedechie, quia ipse fuit exoculatus, et in captivitatem ductus, et filii eius occisi.
marg.| £ .3. % Et non ex populo : Quia partim fuit captivatus, partim occisus.
marg.| £ .4. % Neque ex sonitu eorum : In Hebreo habetur : Neque ex cetu eorum ; et per hoc intelligitur Iohannam filius Caree et socii eius, qui post mortem Godolie fuerunt in Egyptum : ubi postea per regem Babylonis fugerunt partim occisi, et partim captivati, ut dictum est supra. c. 5. ideo subditur.
marg.| £ .5. % Et non erit requies in eis : Non enim invenerunt requiem in Egypto, sicut credebant, unde dicebant. Intrabimus Egyptum, ubi clangorem tube non audiemus, etc. Ier. 42.c.
marg.| £ .6. % Venit tempus : Destructionis.
marg.| £ .7. % Qui emit non letetur : Quia cito perdet.
marg.| £ .8. % Et qui vendit non lugeat : Quia cito perderet etiam si non venderet.
marg.| £ .9. % Et adhuc viventi in vita eorum, id est sufficiat eis servare vitam si possint.
marg.| £.10.% Visio enim ad omnem multitudinem eius, id est visio facta prophete de multitudinis captivitate.
marg.| £.11.% Non regredietur, id est non retractabitur, sed procedet in effectu.
marg.| £.12.% Et vir in iniquitate vite : Sic ut possit evadere mortem vel captivitatem.
marg.| £.13.% {4.1132} Canite : Postquam predicta est acceleratio exterminii. Hic consequenter ponitur hec exclusio remedii et primo ponitur hec exclusio, secundo finalis conclusio, ibi: Fac conclusionem. Primum sit ostendendo, quod non possint evadere nec se defendendo nec se redimendo, ideo subditur. Canite tuba. Vos qui habetis officium excitandi alios ad bellum. Et loquitur ironice, quasi diceret pro nihilo facietis, subditur.
marg.| £.14.% Et non : Cuius ratio subditur.
marg.| £.15.% Ira enim : Cui nullus potest resistere.
marg.| £.16.% Super universum : Scilicet Hierusalem.
marg.| £.17.% Gladius : Interficiens eos qui invenientur extra civitatem.
marg.| £.18.% Pestis : Que frequenter acrius pugnant, quam gladius, ut dicit Vegetius libro de re militari.
marg.| £.19.% Qui in agro : Repetitio est eiusdem sententie ad maiorem assertionem.
marg.| £.20.% Et salvabuntur : Ad loca inaccessibilia.
marg.| £.21.% Et erunt, id est que prius habitabant in convallibus secure, sed quia inde advolant ad montes timore volentium eas capere, sunt ibi valde trepide, et sic isti fugitivi erunt ibi in timore positi.
marg.| £.22.% Unusquisque in iniquitate, id est pro iniquitate sua hoc patietur.
marg.| £.23.% Omnes manus dissolventur : Timor enim magnus reddit membra exteriora trementia, et per consequens ad se defendendum invalida.
marg.| £.24.% Et omnia genua : Scilicet urine, timor enim dissolvit vesicam, et facit fluere urinam.
marg.| £.25.% Et accinget se ciliciis : In signum tristitie et anxietatis.
marg.| £ .1. % {4.1133} Et in universis : Quia pre dolore radent sibi capillos.
marg.| £ .2. % Argentum eorum, etc., id est argentum et aurum non plus valebit eis quam sterquilinium, quia inde non poterunt habere cibum propter totalem defectum victualium, nec inde poterunt se redimere de manibus adversariorum. Cuius ratio subditur.
marg.| £ .3. % Quia scandalum etc., id est pro iniquitate sua corruerunt absque resurrectione.
marg.| £ .4. % Et ornamentum monilium, id est quia de auro et argento fecerunt ornamenta sibi in superbiam, et simulachra ad exercendum idololatriam, ideo non valebit eis in necessitate positis, sed magis dabitur eorum adversariis, ideo subditur.
marg.| £ .5. % Propter hoc, etc., id est non plus valebit eis quam sterquilinium.
marg.| £ .6. % Et dabo illud in manus alienorum etc. Id Chaldeorum.
marg.| £ .7. % Et avertam faciem : Subtrahendo eis omne meum auxilium.
marg.| £ .8. % Et violabunt : Scilicet Chaldei.
marg.| £ .9. % Arcanum meum etc., id est templum, et maxime sanctum sanctorum, {4.1134} quod nullus debebat ingredi, nisi summus sacerdos semel in anno.
marg.| £.10.% Et introibunt in illud emissarii, etc., id est viles persone et ribaldi.
marg.| £.11.% Fac conclusionem : Hic consequenter ponitur predicti negocii finalis conclusio, significando, quod illud quod dictum est sit determinatum a Deo absque retractatione. Ideo dicitur prophete. Fac conclusionem. In Hebreo autem habetur. Fac Catenam. quasi dicat. Iam catene sunt parate ad ligandum eos, et ducendum in captivitatem.
marg.| £.12.% Quoniam terra plena est, etc. Quia in ea condemnati sunt innocentes ad mortem per iniquos iudices. Ideo iustum est, ut habitatores eius occidantur vel captiventur.
marg.| £.13.% Et adducam pessimos, id est Chaldeos, qui erant idololatre et crudeles valde.
marg.| £.14.% Et quiescere faciam superbiam, id est regis et principum et sacerdotum.
marg.| £.15.% Et possidebunt sanctuaria eorum : Scilicet adversarii.
marg.| £.16.% Angustia superveniente requirent : Ab adversariis.
marg.| £.17.% Et non erit : Unde Sedechias reddidisset se Chaldeis, nisi timuisset illud a Iudeis, qui transfugerant ad Chaldeos, ut habetur Ier. 38.
marg.| £ .1. % {4.1135} Conturbatio super conturbationem veniet, id est multiplicabitur una super aliam.
marg.| £ .2. % Et auditus : Malorum rumorum.
marg.| £ .3. % Et querent visionem, etc., id est a prophetis falsis, et non valebit eis. Vel de propheta vero quia Sedechias in arcto positus quesivit sermonem Domini a Ieremia. Ier. 38. Sed eius consilio non acquievit.
marg.| £ .4. % Et lex, etc. Quia Chaldei combusserunt legem.
marg.| £ .5. % Et consilium, id est ab ordinariis iudicibus quos interfecit Nabuchodonosor, eo quod relaxaverant iuramentum Sedechie, quod fecerat {4.1136} regi Babylonis, ut dicunt Hebrei. Ideo subditur.
marg.| £ .6. % Rex lugebit : Scilicet Sedechias exoculatus et in captivitatem ductus.
marg.| £ .7. % Et princeps induetur merore, etc., id est principes Sedechie. Ponitur hic singulare pro plurali, sicut Ex. 8.f. Venit musca gravis sima, id est multitudo muscarum.
marg.| £ .8. % Et manus populi terre, id est virtutes eorum.
marg.| £ .9. % Conturbabuntur, etc. Quia non poterunt se defendere.
marg.| £.10.% Secundum viam eorum faciam eis, et secundum, etc. Reddendo penam debitam pro peccatis.
Numérotation du verset Ez. 7,moraliter 
marg.| £ .1. % {4.1127} Et factus : In hoc capitulo secundum sensum litteralem denuntiatur acceleratio vastationis Iudeorum, per quam moraliter significatur acceleratio mortis peccatorum : quam debent predicatores publice nuntiare, ut homines cessent a peccato saltem timore servili, ut per hoc deducantur adhoc quod peccatum caveant timore filiali, et sic dicitur.
marg.| £ .2. % Finis : Per terram significatur homo qui formatus est de humo. Huius terre quatuor plage, sunt etates quatuor principales, scilicet {4.1128} oriens iuventutis, meridies status virilis, quia tunc est in fortitudine sua, naturalis calor et lux rationis, et Aquilo senectutis, quia tunc refrigescit calor naturalis, sicut Aquilo est frigida regio, et occidens decrepite etatis, que propinqua est occasui mortis. In omnibus autem istis etatibus venit mors aliquando repente : propter quod in omni etate debet se quilibet ad mortem preparare Bernardus. O homo certum est quod morieris, sed ubi vel quando vel quomodo incertum est, mors ubique te expectat : sed si sapiens fueris mortem ubique expectabis et quia mors in qualibet etatum dictarum venit aliquando repentina, ideo dicitur hic quater. Venit finis, etc.
Numérotation du verset Ez. 7,moraliter 
marg.| £ .9. % {4.1129} Floruit : Hic moraliter ponitur processus peccati in augmentatione sui. Per floritionem enim virge significatur prosperitas temporalis, ex qua frequenter Procedit elatio mentis, ideo subditur.
marg.| £.10.% Germinavit : Ex qua sequitur ulterius contemptus et depressio {4.1130} hominum aliorum, ideo subditur.
marg.| £.11.% Iniquitas surrexit : Que proprie importat peccatum contra proximum cui debetur equitas a proximo de iure naturali, secundum quod dicitur. Hoc facias alii quod tibi vis fieri. Ex peccato vero contra proximum procedit homo ad peccandum contra Deum, ideo subditur.
Numérotation du verset Ez. 7,moraliter 
marg.| £ .1. % {4.1131} In virga : Secundum Tullium : Pietas est cultus Deo debitus et {4.1132} per consequens impietas est vicium auferens cultum Deo debitum propter quod est directe contra Deum.


Comment citer cette page ?
Martin Morard, ed., Nicolaus de Lyra (Ez. 7), in : Sacra Pagina, IRHT-CNRS, 2025. Consultation du 13/12/2025. (Permalink : https://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?id=lyr&numLivre=37&chapitre=37_7)
Signaler un complément d'information

Notes :