initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<17. *Liber Paralipomenon secundus*>

Capitulum 37

Numérotation du verset 2Par. 37,0 
{t. 2 : Erfurt, f. 130va ; facsim. p. 260a} [Rusch, f. 130va ] Oratio Manasses regis Iuda cum captus teneretur in Babylonem.

1 Codd.  : (2Par. 37) Md139 , f. 127r-128v ; Ω (ΩM, f. 117rb-va; ΩM, f. 210v ; Ω, f. 160vmarg., ed. Weber, p. 1909) Rusch ; om. Edmaior.Capitulum 37 Rusch] om. cett. | 2 Capitulum 37… Babylonem (Babylone Clementina) Rusch Clementina Rusch] Incipit oratio Manasse regis Iuda Ω, Incipit oratio Manasse Weber, om. Md139 ΩM Ω | 3 Orationem Manasse in fine libri secundi Paralipomenon exhibent aliqui codices Bibliae glossatae saeculi XII (v. g. Md139 , f. 127r-128v). Eam etiam exhibent manuscripti Bibliae secundum recensionem Parisiensem (Ω etc.), et nonnunquam editiones, videlicet Moguntiae (a. 1455 Iohanne Gutenberg praelio impressa, 42 lin. dicta) posterioresque ut editio Gobelini Laridii, Coloniae (a. 1530) ; Roberti Stephani secunda et quarta, Parisiis (a. 1532, 1540) ; Theologorum Lovanensium, Antverpiae (a. 1583) cum codice Carafiano (Vaticano, BAV, vat. lat. 12959) et Clementina (in calce Bibliae) cuius textus secundum graecum Roberto Stephano immutatus est ; cf. Edmaior., t. 7, p. 323 ; Stegmüller, n° 93, 2. |
Numérotation du verset 2Par. 37,1 
Domine Deus omnipotens patrum nostrorum, Abraham, Isaac et Iacob et semini eorum iusto,
interl.|  Invocat Deum omnipotentem quem suis est ruinis expertus
marg.|  DOMINE  DEUS  OMNIPOTENS. « Iustorum omnipotens Deus est, non impiorum qui sibi nova figmenta componunt. Cur istorum trium tantum Deus est et non etiam aliorum ? Quia in istis Christiani mysterii figurata est plenitudo. Per Abraham Christi nativitas, per Isaac congregatio credule plebis, per Iacob resurrectio intimata est salvatoris”.

Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 2.9-10), CCSL 93, p. 149.

Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM
Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM

Deus omnipotens] inv. Md139
trium tantum] inv. Md139
Numérotation du verset 2Par. 37,2 
qui fecisti celum et terram cum omni ornatu eorum,
interl.|  visibilem et invisibilem creaturam. Vel celum : sanctos, terram carnem que in suam gloriam fecit Deus proprium ornatum habentia

Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 3), CCSL 93, p. 149.

Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM
ornatum] ornamentum Md139
Numérotation du verset 2Par. 37,3 
qui signasti mare verbo precepti tui,
interl.|  « ne limitibus motis ulterius evagari » possit10 
marg.|  MARE. Tropologice.  Mare populus subditus idolatrie qui11  infidelitatis fluctibus vagabatur quem Dominus  verbo 12  suo signavit cum Christi crux (qui Verbum Patris est13  ) cordibus et frontibus eorum insignitur quod est  mare signari  verbo divino.14 

Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 4.2-3), CCSL 93, p. 149.
Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 4.7-11), CCSL 93, p. 149.

10  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM Ne luctibus mortis evagari ulterius valuisset Md139
14  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM
11  qui] + falsis Md139 | 12  Verbo] populo Md139 | 13  Patris] + est Md139 |
qui conclusisti abyssum15  et signasti terribili et laudabili nomini tuo,
interl.|  matrix16  * universarum aquarum que17  clausa est divino precepto. Subaudis : ista creasti ad laudes videlicet nominis tui.18 

Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 4.28-34), CCSL 93, p. 150.

18  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM

15  qui signasti… tui - qui conclusisti abyssum] inv. ΩM
16  matrix Md139 cum CCSL93], matris Rusch 17  que] om. Md139
Numérotation du verset 2Par. 37,4 
quod omnes pavent
marg.|  QUOD  OMNES  PAVENT. « Tremunt angeli presentiam contemplantes,  pavent homines iudicium expectantes, formidant demones virtutem ingentissimam sentientes, quia vultus Domini circumspicit universa ».19 

Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 5.2-5), CCSL 93, p. 150.

19  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM
et tremunt a vultu virtutis tue.
marg.|  « Universa rationalis creatura etsi non omnis respicit creatorem, virtutem tamen eius agnoscit omnis20   ».21 

Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 5.6-7), CCSL 93, p. 150.

21  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM
20  omnis] om. Md139
Numérotation du verset 2Par. 37,5 
Et insustentabilis22  ira super peccatores comminationis tue,
marg.|  Super peccatores, non adversus ; unde in evangelio : « Sed ira Dei manet super eos », originalis vim23  damnationis vel celestis iudicii quia non de inferioribus sed de superioribus iudicantur peccatores. E celo enim iudicium iaculatum est.24 

Io. 3, 36 : « Qui credit in Filium, habet vitam æternam ; qui autem incredulus est Filio, non videbit vitam, sed ira Dei manet super eum ».
Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 6.24-29), CCSL 93, p. 152.

24  Codd.  : Md139 (om. lem. init.), Rusch, om.ΩM

22  insustentabilis] insustentabili Ω
23  vim] videlicet Md139
Numérotation du verset 2Par. 37,6 
immensa vero
marg.|  IMMENSA  VERO.  Immensa misericordia Domini dicitur quoniam evangelica promissa nullam habent promissam25  mensuram. Legalia vero mensurata fuerant. Unde : « Replebo cellaria vestra tritico vino et oleo » etc.26  27 

Ioel. 2, 24 : « Et implebuntur areae frumento, et redundabunt torcularia vino et oleo. »

27  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM
25  promissam] om. Md139 26  Unde… etc.] om. Md139
et investigabilis misericordia promissionis tue,
interl.|  Infirmi enim infirma cogitamus. 28 

28  Codd.  : Md139 , Rusch, om.ΩM
interl.| « Que oculus non vidit nec in cor hominis » etc.29  30 
marg.|  ET INVESTIGABILIS  MISERICORDIA. Superant enim imbecillitatem31  nostram divine promissiones que nec32  sermonibus explicari nec oculis possunt contemplari. 33 

Cf. 1Cor. 2, 9.

30  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM
33  Codd.  : interl. : Md139 (om. lem. init.), marg. : Rusch, om.ΩM
29  in cor hominis etc.] auris audivit, nec in cor hominis ascendit Md139 31  imbecillitatem] becillitatem cacogr. Rusch 32  nec] nunc Md139
Numérotation du verset 2Par. 37,7 
quoniam tu es “Dominus altissimus super omnem terram”34  ,
marg.|  DEUS  ALTISSIMUS. « Nihil mirum est in laudibus Dei quod dictum est :  Tu es Deus  altissimus super omnem terram 35  . Et celi et angeli altiores sunt36  terra nisi mirabilius intendamus. Mysterio37  nimirum Christi predictum qui cum fuisset caro (quia « Verbum caro factum est38   »)  altissimus factus est  super omnem carnem que terre nomine nuncupatur ».39 

Io. 1, 14.
Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 8.19-26), CCSL 93, p. 153

39  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM

34  Ps. 96, 9.
35  terram]+ etc. Md139 | 36  sunt] om. Md139 | 37  Mysterio] in praem. Md139 | 38  est] + et habitavit in nobis Md139 |
“longanimis et multum misericors”40 
marg.|  MULTUM  MISERICORS. Siquidem si semel indulgentiam tribuisset misericors, nunc autem cum41  frequenter delinquentibus, frequenter misericordiam impendit  multum misericors appellatur. 42 

Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 8.34-37), CCSL 93, p. 154.

42  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM

40  Ps. 102, 8.
41  cum] cur Md139
et penitens super malitias hominum.
marg.|  LONGANIMIS. Peccatores ad penitentiam differendo nec delicti tempore puniendo.  Multum misericors quotiens peccaveris veniam pollicendo.  Penitens super malitias hominum, quod testatur Ieremias ostendens Dominum promittere bona bonis et mala malis. Sed tamen post se ultro citroque convertere si commutatio fuerit insecuta nec43  de bona pollicitatione securior videaris cum facis mala nec44  de mala comminatione diffidas45  si conversus facias meliora.46 

Cf. Ier. 18, 8-10.
Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 8.32-43), CCSL 93, p. 153-154.

46  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM
43  nec] nunc Md139 | 44  nec] nunc Md139 | 45  diffidas] confidas Md139 |
Tu autem Domine, secundum bonitatem tuam, promisisti penitentiam
interl.|  « Audiant penitentes, intelligant contemptores. Promissa est penitentia remissionis47  peccatorum, si deseratur perversitas improborum ».48 

Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 9.3-4), CCSL 93, p. 154 : « Audiant paenitentes, intellegant contemptores. Promissa est paenitentia peccatorum, si deseratur peruersitas inproborum ».

48  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM
47  remissionis] om. Md139
remissionis peccatorum.
marg.|  « Remedium peccatorum est penitentia, iustis vero non est penitentia constituta quibus per gratiam donata est culpa ».49 

Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 10.3-5), CCSL 93, p. 154 : « Remedium peccatorum paenitentia est. Iustis uero non est paenitentia constituta, quibus gratis donata est culpa ».

49  Codd.  : Md139 (marg.), Rusch, om.ΩM
Numérotation du verset 2Par. 37,8 
Et tu Deus iustorum, non posuisti {t. 2 : Erfurt, f. 130vb ; facsim. p. 260b} [Rusch, f. 130vb ] penitentiam iustis Abraham, Isaac et Iacob, his qui tibi non peccaverunt.
marg.|  HIS  QUI  TIBI  NON  PECCAVERUNT. «  Peccaverunt utique et in delicto nati sunt genitali, heredes nimirum Ade sed, gratia gratis preventi, sine peccato sunt, constituti50  qui erant de peccatorum semine propagati51   ».52 

Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 10.5-8), CCSL 93, p. 154 | coniuncti] constituti Verecundius.

52  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM
50  constituti Md139 cum CCSL93] coniuncti Rusch 51  propagati] propagato Md139
Numérotation du verset 2Par. 37,9 
Quoniam peccavi super numerum arene maris, multiplicate sunt iniquitates mee53  .
marg.|  SUPER  NUMERUM  ARENE. « Solent delicta capillis capitis aliquotiens coaptari sicut propheta egregius : « Comprehenderunt me iniquitates mee et non potui ut viderem Multiplicati54  sunt super capillos capitis mei ». Arene maris ille, capillis iste comparat multitudinem peccatorum. Sed interest quod arene maris ille qui vitiorum ponderibus ita violentissime pregravatur ut sub eorum sarcina nequeat respirare. Is autem qui carnalibus55  convincitur incentivis, facile tamen medicinali ferro potest putredinem resecare. Capillis capitis comparat offensam suam ».56 

propheta egregius] id est David ; cf. Ps. 39, 13. Multiplicati] Multiplicatae Weber.
Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 11.8-19), CCSL 93, p. 155.

56  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM

53  Cf. Ps. 39, 13.
54  Multiplicati] –te Md139 55  carnalibus] + quidem Md139
Numérotation du verset 2Par. 37,10 
Incurvatus sum multo vinculo ferri
marg.|  INCURVATUS  SUM. Malorum comparatio diversitate secernitur numerosa. {t. 2 : Erfurt, f. 130vb ; facsim. p. 260b} [Rusch, f. 130vb ] Videtur quedam elucescere ratio veritatis ut pro delicti modo persecutorum quispiam puniatur quo penam cruciatus sanctis ingessit, ut57  Asa rex Iuda.  Incurvatus est et Manasses non uno vel duobus sed  multo vinculo ferri. Tot enim sibi vincula spiritalis  ferri in58  quibus ligaretur impressit quot ipse sanctorum membris iniecit.59 

Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 12.11,13-23), CCSL 93, p. 155-156 : « Malorum conparatio diuersitate secernitur numerosa, siquidem alius ait: incuruatus sum et humiliatus nimis. Et cur incuruatus fuerit, adiecit: quoniam iniquitates meae superposuerunt caput meum, sicut onus graue grauatae sunt super me. Fatetur se quidem miseriarum mole depressum, nec tamen ferri uinculis incuruatum. Claret ergo Manassen sanguinarium uastatorem que sanctorum non tantum infandis oneribus delictorum propriorum obpressum, uerum etiam spiritalis ferri uinculo conligatum: nimirum intellegens iisdem se uinculis spiritaliter obligatum, quibus ipse iustos corporaliter uinciebat. Melius ergo persecutoribus deputatur. Vnde mihi nunc uidetur quaedam elucescere ratio ueritatis, ut pro delicti modo persecutorum quispiam puniatur, quo poenam cruciatus sanctis ingessit. Asa siquidem exarguentem se prophetam uinculo pedibus alligauit, statim que se, quia uir fuerat cetera iustus, sed in hoc uno peccato delapsus, temporali meruit afflictione purgari. Illa que in eo pars est percussa membrorum, quam alligauerat in propheta, ut pedibus ipse dolore podagrico torqueretur, qui uirum iustum pedibus alligaret. Incuruatus est Manasses itaque non uno nec duobus, sed multo uinculo ferri. Tot enim sibi uincula spiritalis ferri, quibus ligaretur, inpressit, quot ipse sanctorum membris iniecit. »

59  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM
57  ut] et Md139 58  in] om. Md139
et non est60  respiratio mihi, quia excitavi iracundiam tuam “et malum coram te feci”61  , statuens abominationes et multiplicans offensiones.
marg.|  QUIA  EXCITAVI  IRACUNDIAM. Inquietis eam62  actibus provocando, excitat ergo iracundiam Dei qui mala coram Deo63  committit. Sed videndum quia malum singulariter se commisisse testatur. Hec unius mali64  commissio indignationem Domini provocavit cum multi multa fecerunt mala nec illico65  est ultio subsecuta. Quod malum exponit statuens abominationem. In sacris voluminibus abominatio sive offensio simulacra dicuntur que qui fuit veneratus prevaricationis crimine66  polluetur67  . Possunt et aliter intelligi. Omne peccatum offendiculum est in quo utique offenditur ad ruinam. Similiter etiam68  abominatio quia Deus abominatur omne delictum quod in prevaricatoris corde defixum efficitur simulacrum. Congruit et69  doctrinis demoniorum aptari que vere abominationes et offensiones gravissime quibus ira Domini provocatur.70 

Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 13), CCSL 93, p. 156-157 : « Excitavi iracundiam, iam quiescentem, inquietis eam actibus provocando… ».

70  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM

60  est] tibi ? ΩM 61  Ps. 50, 6.
62  Inquietis eam Md139 cum CCSL93 ] iniquis Rusch | 63  Deo] eo Md139 | 64  mali Rusch cum CCSL93] om. Md139 | 65  illico Rusch cum CCSL93] illud Md139 | 66  crimine Rusch cum CCSL93] divine Md139 | 67  polluetur Md139 cum CCSL93] polluitur Rusch | 68  etiam] et Md139 | 69  et] etiam Md139 |
Numérotation du verset 2Par. 37,11 
Et nunc flecto genua cordis mei, precans ad71  te bonitatem, Domine.
marg.|  ET NUNC  FLECTO  GENUA. «  Genua cordis flectit ut simplici postulatione deleat quod proterva presumptione peregerat. In similitudinem hominis exterioris interiorem describit ».72 

Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 14.3-6), CCSL 93, p. 157. | simplici] supplici Verecundius

72  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM

71  ad] a Md139 ΩM
Numérotation du verset 2Par. 37,12 
Peccavi Domine, peccavi,
marg.|  PECCAVI  DOMINE  PECCAVI. Iteratio confitendi vera est humilitas supplicantis quasi dicat : Peccavi spiritu, peccavi etiam corpore73  , peccavi cogitationibus, peccavi factis, peccavi forinsecus, peccavi extrinsecus74  , peccavi in Deum, peccavi in proximum.75 
marg.|  « Non levi pronuntiatione doloris » hec « verba sunt relegenda sed cum eadem gravitate qua dicta sunt a precante ».76 
marg.|  Ne leviter ista77  percurrat animus acer ista sed cum dolore gravi et patentia tristi in paucis verbis vim magne rei sapiat coartari. Penitens quippe aut tacitus labiis fletibus indulgentiam silentio deprecetur aut etiam si loquendum aliquid ex dolore contriti pectoris suadetur, paucis loquatur quia mentis contritio, non oris locutio, dominicam pietatem inflectit. ‘’Cor enim contritum et humiliatum Deus non spernit’’aa  .78  ab 

Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 15.4-11), CCSL 93, p. 157.
Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 16.3-4), CCSL 93, p. 158.
aa  Cf. Ps. 50, 19.
ab  Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 16.8-15), CCSL 93, p. 158.

75  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM
76  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM
78  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM
73  peccavi etiam corpore Md139 cum CCSL93] om. Rusch 74  peccavi extrinsecus Md139 cum CCSL93] om. Rusch 77  ista Md139 cum CCSL93] om. Rusch
et iniquitatem meam agnosco79  .
interl.|  « Quod est maior profectus, siquidem plurimi peccant, sed non omnes proprias iniquitates agnoscunt ».80  ac 

ac  Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 15.14-16), CCSL 93, p. 157 : « Quod uero adiecit: iniquitatem meam ego agnosco, profectus est maior, siquidem plurimi peccant, sed non omnes proprias iniquitates agnoscunt ».

80  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM

79  Cf. Ps. 50, 5-6 : « Quoniam iniquitatem meam ego cognosco ».
Numérotation du verset 2Par. 37,13 
Peto rogans te Domine, remitte mihi, remitte mihi,
interl.|  Sole pereant que me secum perdere laborarunt81  .82  ad 

ad  Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 16.38-40), CCSL 93, p. 159 : « Solae pereant, quae me se cum perdere laborarunt ».

82  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM
81  laborarunt] laborant Rusch
“ne simul perdas me
marg.|  NE SIMUL  PERDAS. Non ait : ne damnes  me cum iniquitatibus meis. Quod enim damnatur in substantia sua retorquetur. Quod vero perditur et eterne perditur, id agitur ut quod habebatur, in nihilum redigatur.
cum iniquitatibus meis”83 
marg.|  CUM  INIQUITATIBUS. Nota : « Iniquitates nullam habere substantiam. Omne quippe peccatum febris est anime que dum aufertur in nihilum revocatur ».ae 

ae  Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 16.41-43), CCSL 93, p. 159.

83  Cf. Ps. 27, 3 : « Ne simul trahas me cum peccatoribus et cum operantibus iniquitatem ne perdas me ».
neque in eternum reserves84  mala mihi,
interl.|  Illo cursus extenditur penitentium ut, que peccaverint85  oblivioni tradantur, nec86  eterne memorie Domini recondantur87  .88  af 

af  Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 16.53-55), CCSL 93, p. 159 : « Illo itaque cursus extenditur paenitentium, ut quae peccauerint, obliuioni tradantur, nec aeternae memoriae domini recondantur ».

88  Codd.  : Md139 Rusch, om.ΩM

84  in eternum – reserves] inv. Md139
85  peccaverint Md139] peccaverunt Rusch | 86  nec Md139] ne Rusch | 87  recondantur Rusch] recordantur Md139 |
Numérotation du verset 2Par. 37,14 
quia indignum salvabis me89 
marg.|  QUIA  INDIGNUM  SALVABIS. Indignos Dominus salvat non pro merito delictorum retributionem90  impendens sed propter misericordie bonum veniam superfundens. Dignus enim est qui salvat indignum et ex dignitate sua facit dignum quem culpabilis tractus faciebat indignum. 91  ag 

ag  Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 17.3-7), CCSL 93, p. 160 : « Audite, peccatores et contemplamini, paenitentes! indignos dominus saluat, non pro merito delictorum retributionem inpendens, sed propter misericordiae bonum ueniam superfundens. Dignus enim est qui saluat indignum, et ex dignitate sua faciet dignum, quem culpabilis uitae tractus faciebat indignum ».

91  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM

89  salvabis me] inv. ΩM
90  retributionem] tetributionem cacogr. Rusch
“secundum magnam misericordiam tuam92  93  .
marg.|  SECUNDUM  MAGNAM  MISERICORDIAM. Qui  secundum magnam misericordiam se querit salvari non temporalis sed eterne vite salutem inquirit. Equidem  misericordiam pertinere ad hanc vitam estimo temporalem.  Magnam autem  misericordiam remunerationi concurrere sempiterne.94  ah 

ah  Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 17.7-13), CCSL 93, p. 160.

94  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM

92  tuam] om. Md139 93  Ps. 50, 3.
Numérotation du verset 2Par. 37,15 
Et laudabo te semper “omnibus diebus vite mee”95 
marg.|  « Non uno die nec96  pauco tempore sed omnibus diebus. « Qui enim97  perseveraverit usque in finem hic salvus erit » »ai  . 98  aj 
marg.|  OMNIBUS  DIEBUS  VITE. « Prudens expectator eterne salutis non pauco tempore sed omni tempore vite sue Deum laudat ».99  ak 
marg.|  Deus in diebus vite laudatur ; in  diebus autem mortis non potest laudari. Sic itaque qui delictorum morti subditus iacet iniquitatibus involutus, Deum laudare non potest. « Non est – enim - speciosa laus in ore peccatoris »al  . Conversus vero cum fuerit, tamquam de morte translatus ad vitam, illico laudis officio dignus invenitur consorsque superioribus virtutibus iudicatur, dum illum laudat in terris quem100  ille quoque glorificavit in supernis.101  am 

ai  Mt. 10, 22 ; Mt. 24, 13 | enim] autem Weber
aj  Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 18.6-7), CCSL 93, p. 160.
ak  Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 18.3-5), CCSL 93, p. 160.
al  Sir. 15, 9.
am  Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 18.12-19), CCSL 93, p. 160 : « Deus in diebus uitae laudatur, in diebus autem mortis laudari non possit. Si itaque, qui delictorum morti subditus iacet in iniquitatibus inuolutus, deum laudare non possit: non est enim pulchra laus in ore peccantis, conuersus uero cum fuerit, tamquam de morte translatus ad uitam, illico laudis officio dignior inuenitur consorsque supernis uirtutibus iudicatur, dum illum laudat in terris, quem illae quoque glorificant in supernis ».

98  Codd.  : Md139 Rusch, ΩM(al. m. marg.) Rusch
99  Codd.  : Md139 (interl. om. lem. init.) Rusch, om.ΩM
101  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM

95  Ps. 22, 6 ; Ps. 26, 4.
96  nec Rusch ΩM] + sed interl. ΩM 97  enim] qui iter. Md139 100  quem] que Md139
quoniam te laudat omnis virtus celorum
marg.|  OMNIS  VIRTUS  CELORUM. Cherubin, seraphin102  , throni et103  dominationes, archangeli, sedes, virtutes, angeli, ministri atque multa sunt officia que fortasse aut nos in libris posita sacris non possumus invenire aut humanis celata sensibus inquirere non valemus.104  an 

an  Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 18.22-27), CCSL 93, p. 161 : « Velim tamen inuestigare de secretis caelestium arcanorum, indicio scripturarum hominibus demonstrato, quae sint istae uirtutes diuinis laudibus famulantes: cherubin, seraphin, throni, dominationes, archangeli, sedes, virtutes, angeli, ministri. Hae sunt diuersitates inhabitatoribus caelestium. Aliaque multa sunt officia, quae fortasse aut nos in libris posita sacris non possumus inuenire, aut humanis celata sensibus inquirere non ualemus quanta sint officia glorificantia creatorem.

104  Codd.  : Md139 (om. lem. init.) Rusch, om.ΩM
102  Seraphin] Seraphim Md139 103  et] om. Md139
et tibi est gloria in secula seculorum. Amen105  .
marg.|  GLORIA IN  SECULA. Est gloria temporalis de quaao   : « Ne timueris cum dives factus fuerit homo et cum multiplicata106  fuerit gloria domus eius ». Est et alia gloria sempiterna : « Sit gloria Domini in seculum »ap  cui et humana creatura et angelica famulatur. Amen107  .108  aq 

ao  Ps. 48, 17.
ap  Ps. 103, 31
aq  Cf. Verecundus, Commentaria super cantica ecclesiastica (OrMan. 18.29-34), CCSL 93, p. 161.

108  Codd.  : Md139 (interl., om. lem. init.) Rusch, om.ΩM

105  Amen] + explicit oratio Manasse Weber
106  multiplicata] in pro m. cacogr. Rusch 107  Amen] om. Md139




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (2Par. 37), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 24/08/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber17.xml&chapitre=17_37)