initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<73. Epistola ad Hebreos**>

Capitulum 10

Numérotation du verset Hbr. 10,1 
Umbram enim
marg.| marg.| UMBRAM  ENIM. Probavit quod semel mortuus sed quare vel semel ? Quia lex non poterat perfectos facere, ideo agnus sine macula erat offerendus.||
habens lex bonorum futurorum non ipsam imaginem rerum,
interl.| interl.| oblatus ad exhaurienda peccata quia lex habens extraneam similitudinem eorum que futura erant non imaginem que melius exprimit rem quam umbra||
marg.| marg.| NON  IMAGINEM. id est veritatem ut in pictura usquequo ponat quis colores quedam est subtractio. Vel subtractio umbra quedam est, non imago cum vero flores ipsos colorum quis imposuerit, tunc imago efficitur.||
per singulos annos eisdem ipsis hostiis quas
interl.| interl.| quas lex precipit||

eisdem] hisdem Weber
offerunt indesinenter,
interl.| interl.| etsi semper facerent||
numquam potest accedentes
interl.| interl.| in sancta sanctorum||
marg.| marg.| ACCEDENTES. Pontifices per singulos annos in sancta sanctorum cum eisdem hostiis licet indesinenter offerrent :  Numquam tamen etc.||
perfectos facere,
interl.| interl.| virtutibus et beatos||
Numérotation du verset Hbr. 10,2 
alioquin
interl.| interl.| si perfecti fierent||
cessassent
interl.| interl.| hostie||

cessassent] non praem. Weber
offerri, ideo
interl.| interl.| utique||
quod nullam ultra haberent conscientiam peccati, cultores semel mundati,
interl.| interl.| perfecte una hostia||
marg.| marg.| CULTORES  SEMEL  MUNDATI. Una hostia Christi perfectos facit, etsi millies peccant non indigent alia quia sufficit ad omnia, et omnem conscientiam a peccatis lavat quod non vetus, si enim hoc faceret non esset opus iterari. Sicut medicamentum cum fuerit forte, et salutis efficax, et valens cunctam valitudinem repellere, semel impositum totum operatur. Si vero semper imponitur, manifestum iudicium est non contulisse salutem. Sic quia illis sacrificiis nemo curabatur frequenter offerebantur.||

ultra haberent] ultra haberent Weber
Numérotation du verset Hbr. 10,3 
sed in ipsis commemoratio
interl.| interl.| hostiis per singulos annos oblatis||
marg.| marg.| COMMEMORATIO. Non absolutio infirmitatis accusatio non virtutis ostensio, propter infirmitatem ergo ostendendam et ut memoria peccatorum fieret, imperavit Deus illa semper offerri.||
marg.| marg.| Et si nos quotidie offerimus recordatio mortis eius est et hec hostia una est, non multe, quia semel tantum oblata est. Nec a multis hominibus multi Christi offeruntur sed unus ubique et semper plenus ubique unum corpus semel oblatus numquam consumitur. Quod nos agimus recordatio sacrificii est, nec causa infirmitatis sue repetitur, quia perficit hominem sed nostre qui quotidie peccamus. In legalibus ergo hostiis erat commemoratio non oblatio. Hic autem peccatorum deletio, et virtutis consummatio, et infirmitatis nostre ostensio. Et celebratur duabus de causis, scilicet pro nostra infirmitate ut dictum est. Et ut maior Christi dilectio nostris infigatur mentibus, dum recolimus quanta pro nobis gessit.||
peccatorum per singulos annos fit.
interl.| interl.| quia pro eis offeruntur et ita constat peccata habere offerentes||
interl.| interl.| in ipsis commemoramur nos esse in peccatis, nam : Impossibile ||
Numérotation du verset Hbr. 10,4 
Impossibile enim est sanguine hircorum et taurorum auferri peccata.
interl.| interl.| quia hostia Christi sufficit et vetus perfectum non facit ideo ad hoc confirmandum||

hircorum -et- taurorum] inv. Weber
Numérotation du verset Hbr. 10,5 
Ideo ingrediens mundum dicit :
interl.| interl.| verbis vel rebus||
hostiam
interl.| interl.| de animalibus||
et oblationem
interl.| interl.| de aliis rebus||
noluisti
interl.| interl.| iam a tempore passionis||
marg.| marg.| NOLUISTI. A tempore passonis, in quo est consummatio omnium hostiarum, ceperunt illa displicer. Numquam ea ante destruxit, sed illis subditus fuit dum in templo cum hostiis presentatus fuit.||
corpus autem
marg.| marg.| CORPUS  AUTEM. Ablata sunt figna quia exhibita est veritas, tunc cum tempus fuit ut illa auferrentur et veritas veniret, nec unquam in nidoribus illis delectatus est Dominus, nisi in fide et desiderio offerentis. Precepit tamen {t. 4 : Erfurt, f. 1140vb ; facsim., p. 440b} [Rusch, f. 1140vb ] hec sibi offeri potius quam offerrentur idolis, imposuitque in servitutem, non in iustificationem et ut figura essent futuri.||
aptasti mihi,
interl.| interl.| quod pre omnibus sacrificiis est||
marg.| marg.| APTASTI. Id est aptum et idoneum corpus, quia sine peccato et passibile et mortale mihi dedisti, quod valeat offerri in redemptionem omnium.||
Numérotation du verset Hbr. 10,6 
holocaustomata
interl.| interl.| per multa sacrificia unum significabatur, quasi : si multis verbis una res diceretur ut sine fastidio multum commendaretur||
et pro peccato
interl.| interl.| que aliis digniora videbantur que tota comburebantur et pro peccato fiebant quedam etiam non pro peccato||
interl.| interl.| ex quo veritas venit||
marg.| marg.| NON  PLACUERUNT. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. In figuris illis veritas prenuntiabatur. Celebrabant figuras figure rem multi scientes, sed plures ignorantes que cessare debebant re exhibita.||

placuerunt tibi] tibi placuit Weber
Numérotation du verset Hbr. 10,7 
Tunc
marg.| marg.| TUNC. Quando vidi omnia illa displicere et corpus idoenum ad hoc mihi datum.||
dixi :
interl.| interl.| sine aliqua retardatione||
ecce venio.
interl.| interl.| quia||
marg.| marg.| Dixi venio ad me offerendum ut faciam et compleam voluntatem tuam quia tu es meus Deus. Ideo venio ad implendam tuam voluntatem, quia ita scriptum est et prefiguratum de me in consilio deitatis que est caput mei, qui sum liber humani generis secundum quod homo in quo legant omnia sibi necessaria, et ideo non est opus lege.||
scriptum est de me ut facerem voluntatem tuam Deus.
interl.| interl.| in plerisque <codicibus> additur : meus||
interl.| interl.| ut quod lex non potuit per me compleatur||
interl.| interl.| secundum quod homo||

facerem...Deus] faciam Deus voluntatem tuam Weber
In capite libri
interl.| interl.| in primo psalmo « Beatus vir », qui caput psalterii dicitur||

Ps. 1.

capite] capitulo Weber
Numérotation du verset Hbr. 10,8 
Superius dicens :
interl.| interl.| quid sentiat ex Scriptura illa aperit||
marg.| marg.| SUPERIUS  DICENS. Quasi : non solum notat hec auctoritas veteres  hostias non fecisse perfectos, sed solam hostiam Christi verum etiam ablationem veteris Testamenti et constitutionem novi si diligenter notentur verba, quia superius dicens illa noluisti addit : Tunc dixi. Ecce enim aufert primum sacrificium et cum eo vetus Testamentum, et statuit ut stabile novum sacrificium et cum eo novum Testamentum.||
quia hostias, et oblationes, et holocaustomata et pro peccato noluisti,
interl.| interl.| iam etsi prius||
nec placita sunt tibi que
interl.| interl.| tamen||
secundum legem offeruntur,
interl.| interl.| ne viderentur displicere quia non secundum legem||
Numérotation du verset Hbr. 10,9 
tunc dixi : ecce venio, ut faciam, Deus, voluntatem tuam aufert primum
interl.| interl.| quod per Moysem datum est||

dixi] dixit Weber
ut sequens
interl.| interl.| evangelium||
statuat.
interl.| interl.| quasi stabile||
Numérotation du verset Hbr. 10,10 
In qua voluntate
interl.| interl.| id est in sui oblatione secundum voluntatem Dei||
sanctificati sumus
interl.| interl.| et ideo hoc statuitur primum cadit quia hoc non potuit||
per
interl.| interl.| scilicet||
oblationem corporis Iesu Christi semel10 
interl.| interl.| factam||
marg.| marg.| SANCTIFICATI  SUMUS  PER  OBLATIONEM. Facta peccatorum purgatione reconciliati Deo.||

Iesu Christi] inv. Weber 10  semel] in praem. Weber
Numérotation du verset Hbr. 10,11 
Et omnis quidem
interl.| interl.| amplius exponit virtutem huius hostie||
sacerdos
interl.| interl.| legis||
marg.| marg.| ET OMNIS  QUIDEM  SACERDOS. Ne videretur sanguis per pontifices semel in anno oblatus minus profuisse et sacrificia quotidie per sacerdotes facta perfectos facere hoc addit. Quasi pontifex per singulos annos offerens non pervenit ad consummationem, sic etiam omnis sacerdos semper offert et tamen per ea numquam consummatur.||
presto est
interl.| interl.| ut spontaneus||
quotidie ministrans,
interl.| interl.| orationes et munera multa||
marg.| marg.| MINISTRANS. Ambrosius Mediolanensis AMBROSIUS. Ministrare est famulorum, sedere dominorum. Ideo illos famulos ostendit Apostolus, Christum vero apostolum.||
et easdem sepe
interl.| interl.| quia non integre mundant||
offerens hostias,
interl.| interl.| de animalibus||
que numquam
interl.| interl.| in illo tempore quantumcumque||
possunt auferre peccata,
interl.| interl.| a conscientia||
Numérotation du verset Hbr. 10,12 
hic autem
interl.| interl.| Christus cuius hostia sufficiens est||
unam pro peccatis
interl.| interl.| omnium||
offerens hostiam,
interl.| interl.| que salvare potest||
in sempiternum sedet11  in dextera Dei,
interl.| interl.| peracta obedientia in eternum quiescit. Non enim eget iterum offerre||
marg.| marg.| SEDET IN  DEXTERA  DEI. Bene potest consummare qui sic meruit exaltari.||

11  sedet] sedit Weber
Numérotation du verset Hbr. 10,13 
de cetero
marg.| marg.| De cetero, id est de eo quod restat, scilicet gloria bonorum et pena malorum.||
expectans
interl.| interl.| non ut aliquid pro sua vel suorum imperfectione patiatur sed donec||
donec ponantur inimici eius scabellum pedum eius.
interl.| interl.| id est plene subiiciantur et appareant subiecti||
interl.| interl.| hoc et modo potest sed patitur usque ad commune iudicium||
marg.| marg.| SCABELLUM. Quia etsi modo repugnant ei et non videantur subiici tunc omnibus apparebunt ei subditi cuius imperio suberunt penis.||
Numérotation du verset Hbr. 10,14 
interl.| interl.| ideo una tantum obtulit||
consummavit
interl.| interl.| et a peccato sanctificavit et sanctos in omnibus consummavit||
in eternum12  sanctificatos.
interl.| interl.| quamdiu durabit hoc seculum||

12  eternum] sempiternum Weber
Numérotation du verset Hbr. 10,15 
Contestatur autem
interl.| interl.| non solum ego hoc affirmo sed et Spiritus Sanctus nostra verba confirmat de sanctificatione et consummatione||
nos
interl.| interl.| vel nobis||
et Spiritus sanctus. Postquam enim dixit :
interl.| interl.| Spiritus sanctus in Ieremia||
marg.| marg.| {t. 4 : Erfurt, f. 1141ra ; facsim., p. 441a} [Rusch, f. 1141ra ] POSTQUAM  ENIM. Quasi : quod modo non valet ad probationem nostram, adiecit alia que corroborant utrumque quod dicimus, scilicet dando leges meas quod pertinet ad consummationem, et peccatorum et iniquitatum eorum iam non recordabor amplius quod pertinet ad sanctificationem.||
Numérotation du verset Hbr. 10,16 
hoc testimonium13 
interl.| interl.| vere testamentum vera enim sunt que promittit et non nisi iusta precipit, id est novum||

13  testimonium] autem testamentum Weber
quod testabor ad illos
interl.| interl.| mihi prenumeratos||
post dies illos dicit Dominus dabo14 
interl.| interl.| testabor||

14  dabo] dando Weber
leges meas
interl.| interl.| non sicut patribus dedi in tabulis lapideis sed||
in cordibus eorum,
interl.| interl.| in intellectibus||
et in mente eorum
interl.| interl.| in voluntatibus||
superscribam eas,
interl.| interl.| precepta mea||
marg.| marg.| SUPERSCRIBAM. Non dicit scribam, sed superscribam quia leges ille super vires hominum sunt, in quarum completione nullus sufficiet, nisi ope gratie in his verbis dicitur quod consummat virtutibus. Et peccatorum hic dicitur quod sanctificat.||
Numérotation du verset Hbr. 10,17 
et peccatorum
interl.| interl.| in se||
marg.| marg.| ET PECCATORUM etc. Sub intulit :  et peccatorum etc. Et ideo iam non necessaria est hostia quod aperit :  Ubi autem horum remissio.||
et iniquitatum eorum
interl.| interl.| contra proximum||
iam
interl.| interl.| id est post tempus gratie||
non recordabor
interl.| interl.| ad eternam penam||
amplius.
interl.| interl.| nec hic nec in futuro||
Numérotation du verset Hbr. 10,18 
Ubi autem horum remissio,
marg.| marg.| UBI  AUTEM  HORUM  REMISSIO. Non solum ex hac auctoritate videri potest, quod Iesus sanctificat et consummat, sed quod oblatio iam post tempus gratie non est facienda pro peccatis, quando facta est remissio.||
iam non oblatio pro peccato.
interl.| interl.| ecce hic dicitur remissio peccatorum facta ubi autem hoc est cessat oblatio legis||
Numérotation du verset Hbr. 10,19 
Habentes itaque,
interl.| interl.| o||
marg.| marg.| HABENTES  ITAQUE. Finito grandi sermone de pontifice magno, eiusque nova lege et sacrificio que veteribus pretulit, subducitur moralis instructio in quo eos hortatur ad multa, sed maxime ad fidem pacientiam, pacem, munditiam et fraternitatem caritatis. Et infert ex omnibus superioribus, quasi : quia una hostia consummat et quia sacerdos secundum ordinem Melchisedech et quia ostensa tanta distantia quod illa minora hec maiora igitur habentes.||
fratres, fiduciam in introitum15  sanctorum in sanguine Christi,
interl.| interl.| cerci quod intrabimus in sancta sanctorum celestia per sanguinem Christi||

15  introitum] introitu Weber
Numérotation du verset Hbr. 10,20 
quam
interl.| interl.| quam viam nobis factam, id est quem introitum||
initiavit nobis
interl.| interl.| Christus qui primus ascendit et per hoc certi sumus||
viam novam
interl.| interl.| quia nullus ante eum intravit||
et viventem
interl.| interl.| manentem quia postea nulli fidelium clausa est||
per velamen,
marg.| marg.| PER  VELAMEN. Quia fides non habet meritum, cui humana ratio prebet experimentum.||
marg.| marg.| PER  VELAMEN. Per hoc manet via illa pervia, quia sumunt fideles ut viaticum carnem Christi velatam omni sensui. Videtur enim panis et tamen vere est caro Christi, et per hoc quod ille sacerdos semper interpellat pro nobis.||
id est carnem suam,
interl.| interl.| caro velabat deitatem||
interl.| interl.| vel quia sub velamine fidei sumitur a fidelibus||
Numérotation du verset Hbr. 10,21 
et
interl.| interl.| per se||
sacerdotem
interl.| interl.| Christum||
interl.| interl.| qui semper vivit « ad interpellandum pro nobis » ||

Hbr. 7, 25.
magnum
interl.| interl.| pre omnibus||
super domum Dei :
interl.| interl.| populum Dei||
Numérotation du verset Hbr. 10,22 
accedamus16 
interl.| interl.| ad introitum sanctorum||

16  accedamus] + cum Weber
vero
interl.| interl.| non simulato||
corde
interl.| interl.| intellectu||
in plenitudine fidei,
interl.| interl.| scilicet hoc non potest esse saltem plena fide||
marg.| marg.| IN PLENITUDINE  FIDEI. Quia nihil horum iam est visibile, nec sacerdos nec hostia.||
aspersi corda
interl.| interl.| quod debemus quia et corda spiritali aspersione haberemus mundata||
interl.| interl.| illi corpora||
marg.| marg.| ASPERSI. Per hoc ostenditur quod non fides sola sed vita cum virtute queritur. Abluti aqua, id est baptismo.||
a conscientia mala,
interl.| interl.| a conscientia pravitatis||
et abluti corpus aqua munda,
interl.| interl.| id est peccatum corporale originale, scilicet abluitur aqua baptismi||
interl.| interl.| et quidquid occurrerit||
Numérotation du verset Hbr. 10,23 
teneamus spei nostre
interl.| interl.| que de eternis||
interl.| interl.| que est causa eius||
confessionem indeclinabilem.
interl.| interl.| ut non ad terrena declinemus||
Fidelis enim est qui repromisit,
interl.| interl.| spes non est vacua, non confundit ||
marg.| marg.| FIDELIS  ENIM  EST. Sicut Deus fidelis in promissis, ita nos sibi fideles vult esse in promissis nostris.||
marg.| marg.| Fidem et confessionem habeamus quantum ad nos, et consideremus perfectus alios hortando, minor perfectum imitando.||
interl.| interl.| Inde hortatur ad ea que conveniunt fidei.||

Cf. Rm. 5, 5 : « Spes autem non confundit quia caritas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis ».
Numérotation du verset Hbr. 10,24 
interl.| interl.| que speramus||
invicem
interl.| interl.| alter alterum non ut invideat et insidietur, sed ut alter alterius exemplo provocetur ad dilectionem et bene operandum||
in provocationem caritatis,
interl.| interl.| que in animo||
et bonorum operum,
Numérotation du verset Hbr. 10,25 
non deserentes
interl.| interl.| tempore persecutionis||
collectionem nostram,
interl.| interl.| collectos in fide nobiscum||
sicut consuetudinis est 17 
interl.| interl.| sunt enim qui vel timore persecutionis cedunt, vel propria presumptione a peccatoribus, vel imperfectis ut iusti videantur recedunt||
marg.| marg.| SICUT  CONSUETUDINIS  EST. Culpat scindentes unitatem caritatis, quasi inter alios non possent habitare causa sanctitatis sue, qui potius suo exemplo {t. 4 : Erfurt, f. 1141rb ; facsim., p. 441b} [Rusch, f. 1141rb ] debuerunt consolari eos.||

17  consuetudinis est] inv. Weber
quibusdam
interl.| interl.| vestrum||
sed consolantes,
interl.| interl.| eos||
marg.| marg.| SED  CONSOLANTES. Consolatur laborantem qui pariter in labore persistit, quia sublevatio laboris est visio collaborantis ut in itenere fit.||
et tanto magis
interl.| interl.| consolemur||
quanto videritis
interl.| interl.| id est quantomagis instat passio ne quis culpa vestra desit||
interl.| interl.| id est quo propiores estis fini et premio||
appropinquantem diem.
interl.| interl.| retributionis||
Numérotation du verset Hbr. 10,26 
Voluntarie enim peccantibus nobis
interl.| interl.| caritas tenenda est et a malis cessandum, voluntarie enim non relinquitur alia hostia quod quidam forsitan presumerent credere||
marg.| marg.| VOLONTARIE  ENIM  PECCANTIBUS. Id est nobis in voluntate peccandi manentibus non prodest Christus qui est  hostia pro peccatis, iam in hoc presenti per quod constat quod nec in futuro post acceptam notitiam veritatis, id est quamquam venissemus ad fidem, pro qua quidam securi sunt quasi numquam perituri. Non ait volentibus sed voluntarie, quia voluntarius est qui in aliquo assiduus est volens qui ad tempus vel etiam si voluntate nedum actu peccemus.||
post acceptam notitiam veritatis, iam non relinquitur pro peccatis hostia.
interl.| interl.| amplius Christus||
marg.| marg.| IAM  NON  RELINQUITUR. Sicut in veteri lege datum est sepius offerri  hostias pro peccato. Non enim Christus iterum immolandus est pro peccatis, quod semel factum est et secundo non est opus. Sed magis opus manere in fide et veritate. Quod si non iudicium te expectat, nisi per penitentiam renoveris. Ideo subdit :  Terribilis autem. In hoc non penitentiam exclusit sed secundum baptismum. Non dicit non est ultra penitentia vel remissio. Sed  hostia, id est crux secunda quia una sufficit volens ne ultra hoc expectemus, sed peniteamus.||
Numérotation du verset Hbr. 10,27 
Terribilis autem
interl.| interl.| quasi : relinquitur hostia pro peccatis sed relinquitur  quedam expectatio etc.||
quedam expectatio iudicii,
interl.| interl.| hec pena interim est||
et ignis emulatio
interl.| interl.| infestatio||
que consumptura est adversarios.
interl.| interl.| Christi||
Numérotation du verset Hbr. 10,28 
Irritam
interl.| interl.| probat per minus||
quis faciens
interl.| interl.| id est prevaricans||
legem Moysi, sine ulla miseratione duobus vel tribus testibus
interl.| interl.| convictus||
marg.| marg.| DUOBUS  VEL  TRIBUS  TESTIBUS. Convictus. Quid ergo illi contra quos perhibent testimonium angeli et sancti, et propria conscientia.||
moritur :
interl.| interl.| morte quam lex precipit||
Numérotation du verset Hbr. 10,29 
quanto magis
interl.| interl.| ergo||
putatis deteriora mereri supplicia qui Filium Dei conculcaverit,
interl.| interl.| vilipendit ut non credat sufficere ad salutem sed animalia||
marg.| marg.| CONCULCAVERIT. Conculcat Christum qui libere peccat absque timore, et penitentia et qui eo indigne participat. Sanguinem pollutum ducit, si ab eo mundatus18  ad vomitum redit et penitere negligit19  . Spiritui iniurius est qui eius beneficium grate non suscipit.||

Cf. Prv. 26, 11 : « Sicut canis qui revertitur ad vomitum suum, sic imprudens qui iterat stultitiam suam» ; 2Pt. 2, 22 : « Contigit enim eis illud veri proverbii : Canis reversus ad suum vomitum : et, Sus lota in volutabro luti ».
18  mundatus] + et Md044 19  negligit] neglegit Md044
et sanguinem
interl.| interl.| Christi||
testamenti
interl.| interl.| confirmatorem novi||
pollutum duxerit,
interl.| interl.| peccata purgare non valentem||
marg.| marg.| POLLUTUM  DUXERIT. Qui per carnales observantias credit peccata dimitti, a quibus retrahit nos sanguis Christi, et ita pollutus est et nos polluit si ab eo unde remissio nos retrahit.||
in quo sanctificatus est
interl.| interl.| remissionem accepit et ita contra eum gravius peccat||
et Spiritui gratie contumeliam fecerit ?
interl.| interl.| talis punietur||
marg.| marg.| Spiritus gratie contumeliam fecerit, id est Spiritui sancto gratis dato, vel qui dat gratiam contumeliam, facit qui remissionem quam ipse Spiritus facit, ascribit carnalibus observantiis, vel qui eum male vivendo a se abiicit.||
Numérotation du verset Hbr. 10,30 
Scimus enim qui dixit :
interl.| interl.| quam verus quam potens||
mihi vindictam
interl.| interl.| iniuriarum vestrarum||
interl.| interl.| servate||
et ego retribuam20  .
interl.| interl.| si alienas vindicat iniurias etiam suas||

20  et...retribuam] ego reddam Weber
Et iterum : quia iudicabit
interl.| interl.| separando bonos a malis||
interl.| interl.| purgabit||
Dominus populum suum.
interl.| interl.| quanto magis inimicos puniet Deus et non leviter||
Numérotation du verset Hbr. 10,31 
interl.| interl.| incidit qui non previdet sed subito deprehenditur||
in manus Dei viventis,
interl.| interl.| semper qui et efficax est et potens facere quod vult||
Numérotation du verset Hbr. 10,32 
rememoramini
interl.| interl.| vel recordamini||
interl.| interl.| territos refovet per laudem priorum||
marg.| marg.| {t. 4 : Erfurt, f. 1141va ; facsim., p. 442a} [Rusch, f. 1141va ] REMEMORAMINI. Invitat eos per ante facta.||
marg.| marg.| Iohannes Chrysostomus CHRYSOSTOMUS . Rememoramini etc. Sicut optimi medicorum cum alios secuerint, et per incisionem doloris augmentum fecerint, solacium minoris medicamenti, et remedium afferunt illi loco ubi dolor inest et perturbatam refovent animam. Sic Apostolus facit, postquam concussit a malis eorum et terruit, refovet eos per laudem priorum, scilicet rememorando priora eorum bona, ut facilius excitet ad cetera. Quasi : ut autem non incidatis in manus Dei : Rememoramini etc.||
autem pristinos dies,
interl.| interl.| diu est quod credidistis et ideo magis assueri||
marg.| marg.| PRISTINOS  DIES etc. Si rudes sustinuerunt, turpe est si modo deficiunt.||
in quibus illuminati,
interl.| interl.| fide pro qua venit tribulatio||
magnum certamen sustinuistis passionum,
interl.| interl.| per passiones contra eos certabant ut patientiam et fidem extorquerent||
marg.| marg.| MAGNUM  CERTAMEN etc. Passiones erant eis, tum ex propriis doloribus, tum ex doloribus aliorum quibus compatiebantur.||
Numérotation du verset Hbr. 10,33 
et
interl.| interl.| quia||
in altero
interl.| interl.| in altera parte certaminis||
interl.| interl.| ita magnum||
quidem
interl.| interl.| vosipsi patientes||
interl.| interl.| in||
marg.| marg.| ET IN ALTERO  QUIDEM etc. Quasi : certamen passionis sustinetis et in propriis passionibus, et in compassionibus aliorum et he sunt due partes certantium contra nos passio tantum.||
opprobriis et tribulationibus spectaculum facti,
interl.| interl.| omnibus estis||
marg.| marg.| SPECTACULUM. Grave est opprobrium gravius cum spectaculum hominibus fit, non secreto exprobratur.||
in altero autem
interl.| interl.| in altera parte certaminis scilicet in dolore quem habetis pro aliis apostolis et aliis huiusmodi compassi||
socii
interl.| interl.| quorum exemplo pati deberetis||
taliter conversantium effecti.
interl.| interl.| assidue patientium||
Numérotation du verset Hbr. 10,34 
Nam
interl.| interl.| ita socii||
et vinctis
interl.| interl.| qui non poterant sibi necessaria querere||
compassi estis,
interl.| interl.| subministrando pro qua causa vestris vobis ablatis gavisi estis||
et rapinam bonorum vestrorum cum gaudio
interl.| interl.| quia meliora speratis scilicet eterna||
suscepistis,
interl.| interl.| quasi donum||
interl.| interl.| ideo quia||
cognoscentes vos habere meliorem et
interl.| interl.| hoc est||
manentem substantiam.
interl.| interl.| vitam eternam||
Numérotation du verset Hbr. 10,35 
Nolite itaque
interl.| interl.| quia sic compassi et confisi de substantia meliore et manente nolite deficere||
amittere confidentiam vestram
interl.| interl.| per impatientiam||
que magnam
interl.| interl.| et non modo habebit||
habet
interl.| interl.| hic iam dum sperat||
remunerationem.
interl.| interl.| et ideo non est levis eius amissio||
Numérotation du verset Hbr. 10,36 
Pacientia enim
marg.| marg.| ostendit quomodo non amittatur confidentia : ‘'In patientia enim inquit possidebitis animas vestras’'21  .||
21  Cf. Lc. 21, 19 : « In patientia vestra possidebitis animas vestras ».
vobis necessaria est,
interl.| interl.| hoc unum vobis est opus||
ut
interl.| interl.| per eam||
voluntatem Dei facientes reportetis
interl.| interl.| quod hic seminatis||
promissionem.
interl.| interl.| vitam promissam||
Numérotation du verset Hbr. 10,37 
Adhuc enim modicum
interl.| interl.| id est parvo tempore||
marg.| marg.| ADHUC  ENIM  MODICUM. Tenenda est patientia nam nec longa nec vehemens.||
aliquantulumque22  ,
interl.| interl.| non vehementer patiendum est||

22  aliquantulumque] quantulum Weber
qui venturus
interl.| interl.| et mox||
est
interl.| interl.| quandoque||
veniet
interl.| interl.| retributor||
et non tardabit.
interl.| interl.| quia martyribus statim gloria post mortem||
Numérotation du verset Hbr. 10,38 
Iustus autem meus
interl.| interl.| verba Dei per prophetam Abacuc||
interl.| interl.| interim autem dicit Deus||
interl.| interl.| per me non per carnales observantias||
marg.| marg.| VIVIT. Eterna vita quam meretur fide. Quasi : non solum qui patitur sed et qui solam fidem habet, si non imminet passio, salvabitur. Ecce quantum valet fides que sola salvat. Et quod EX  FIDE vivat probat per contrarium quia  si subtrahit se a fide non vivit. Vel interim autem  IUSTUS EX  FIDE  VIVIT, et ideo hic ne querat coronam sed ferat laborem. EX  FIDE est vita acquisitio anime.||
quod si subtraxerit se
interl.| interl.| fidei||
non placebit anime mee.
interl.| interl.| voluntati Dei||
Numérotation du verset Hbr. 10,39 
Nos autem
interl.| interl.| qui subtrahit se non vivit||
marg.| marg.| NOS  AUTEM etc.Vel non sumus filii paganorum, sed prophetarum fidelium.||
non sumus subtractionis in perditionem,
interl.| interl.| apostasie quia nondum prorsus apostataverant sed fide geniti erant et ideo non debent se subtrahere||
sed fidei
interl.| interl.| que valet||
in acquisitionem anime.




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Hbr. 10), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 16/09/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber73.xml&chapitre=73_10)