initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<05. Leviticus*>

Capitulum 27

Numérotation du verset Lv. 27,1 
Locutus est Dominus ad Moysen dicens

1 Locutus] locutusque Weber
Numérotation du verset Lv. 27,2 
loquere filiis Israel et dices ad eos homo qui votum fecerit
marg.| marg.| HOMO  QUI  VOTUM  FECERIT etc. Plena sunt hec verba prudentia : que oporteat agi vel minime, superius precepit ; nunc vel ex toto vel ex parte agentium dignitatem exponit, quid perfecta vita et quid mediocris, quid incipiens cognitionis Dei habeat, differentias quoque etatum describit.||
et spoponderit Deo animam suam
interl.| interl.| totam vitam||
marg.| marg.| ANIMAM  SUAM etc. Aquila et Theodotio : admirabile. Symachus : si separaverit. Septuaginta :  honorem anime sue.||
sub estimatione dabit pretium
interl.| interl.| id est : quadraginta dragmas||
Numérotation du verset Lv. 27,3 
si fuerit masculus
interl.| interl.| firmus et fortis||
a vicesimo anno usque ad sexagesimum annum dabit quinquaginta siclos argenti
interl.| interl.| vel : didragmas, id est centesimum fructum||
interl.| interl.| vitam eternam||
marg.| marg.| A VICESIMO  ANNO etc. Quando pubes, fortis, validus virtutibus et operibus contra spirituales inimicos. Unde :  Omnis masculus a viginti annis et supra. Omnes qui ambulant in virtute sua, huius precium, conversatio scilicet et vita retributio quam pro se offert Deo. Quinquaginta sicli sunt, id est spiritualis vita. Quinquagesimo enim die Spiritus sanctus advenit, et in quinquagesimo anno plenarie datur liberatio et terre restitutio. A viginti annis usque ad sexaginta, intellectus perfectus, fortitudo et filiorum procreatio. Qui autem et intellectum habet et fortitudinem, ut que intelligit faciat et filios spirituales {t. 1 : Erfurt, f. 135vb ; facsim., p. 272b} [Rusch, f. 135vb ] Deo facere potest, pretium eius est quinquaginta didragme, id est perfectus fructus et perfectionis didragme, de qua dicitur :"Estote perfecti, sicut et Pater vester perfectus est".| ||
marg.| marg.| SICLOS . Vel didragmas, sexagenarium fructum scilicet magnum quidem, sed centenario minorem, quia mulier est que viro minor est. Mulieres tamen, si ad summam mensuram pervenerint et infirmitatem suam intentione fortitudinis transierunt, masculi possunt appellari. Unde : « Mulierem fortem, quis inveniet ? » Quia ergo veram continentiam habet, triginta sicli sive didragme extimatio est, id est sexagenarius fructus. Unde : « Vidua eligatur non minus sexaginta annorum ».||

Mt. 5, 48.
Fons : Cf. Hesychius , In Lv., lib. 6 (Lv. 23, 22), PG 93, 1159 A-1160A12. [ALH2018] [MM2019]
Prv. 31, 10.
1Tim. 5, 9.

anno] om. Weber
ad mensuram sanctuarii
Numérotation du verset Lv. 27,4 
si mulier, triginta
interl.| interl.| quasi cui hec perfectio deest, sed ad aliam provehi cupit||
Numérotation du verset Lv. 27,5 
a quinto autem anno
interl.| interl.| sensatus,sed nondum perfectus||
marg.| marg.| A QUINTO  AUTEM etc. Qui sensatus est, ut perficere incepit, sed conversatione ieiunii non potest ornari.||
usque ad vicesimum
marg.| marg.| USQUE AD  VICESIMUM etc. Qui proficere cepit sensibus quinque : provectus enim hic est ad virtutem et perfectionem. Viginti enim annorum fortes sunt atque valentes.||
masculus dabit viginti siclos
interl.| interl.| didragme||
marg.| marg.| MASCULUS  DABIT  VIGINTI  SICLOS. Vel didragmas, id est quadraginta dragmas; id est obolos quadringentos. Quadragenarius vero ieiunii et orationum provectum significat. Tot enim diebus ieiunavit Moyses, et Helias, et ipse Christus, et post a diabolo est tentatus.||
mulier decem
marg.| marg.| MULIER  DECEM  SICLOS. Vel didragmas vel ducentos obolos. Custodiam scilicet  decem mandatorum, que duplicantur secundum litteram et spiritum, in quibus non est preceptum ieiunii, quod provectos decet necdum perfectos.| ||

<Parall.> Cf. Glossa ordinaria (Lv. 27, 5) : Femina.

mulier] femina Weber
Numérotation du verset Lv. 27,6 
ab uno mense
marg.| marg.| AB UNO  MENSE.  Unius mensis est qui nunc in fide genitus est ; quibus dicitur : Quasi modo geniti infantes, rationabiles, sine dolo lac concupiscite etc.||

1Pt. 2, 2.
usque ad quintum annum pro masculo dabuntur quinque sicli
marg.| marg.| QUINQUE  SICLI etc. Vel didragme, scilicet ut masculus duplices sensus habeat, et que sensibiliter audit, intelligibiliter suscipiat. Sic enim ad perfectionem ducitur, propter quod centum obolorum est precium eius : centenarius enim perfectus est.||

quintum annum] inv. Weber
pro femina
interl.| interl.| quia minor et simplicior||
tres
marg.| marg.| PRO  FEMINA  TRES etc.  Pro femina tres didragme, id est fides Patris et Filii et Spiritus sancti, ut corde credat, ore confiteatur, et sint ei due didragme. Sit autem ei talis fides ad perfectionem. Tres enim didragme sex sunt dragme, et sexaginta oboli, qui numerus perfectionem signat. Unde populus Israel sexcenta millia, id est sexaginta miliades, habet. Erant enim in eis mediocriter perfecti quasi iam participes Evangelice conversationis.||

Cf. Rm. 10, 10.
Numérotation du verset Lv. 27,7 
sexagenarius
marg.| marg.| SEXAGENARIUS . Qui excellentiam conversationis promisit, sicut virginitatem vel mundi abrenuntiationem, sed infirmatus est.||
et ultra
interl.| interl.| Senex enim infirmus in proposito.||
masculus
interl.| interl.| fortior||
dabit quindecim siclos
interl.| interl.| vel : dragmas ||
marg.| marg.|  DABIT  QUINDECIM  SICLOS. Vel didragmas, que sunt triginta dragme. Tres enim fructus bona terra reddidit ; centenarium, id est virginem esse vel mundo abrenuntiare ; sexagenarium, scilicet continentiam ; tricenarium, id est casti coniugii conversationem.||
femina decem
interl.| interl.| custodiam scilicet mandatorum||
Numérotation du verset Lv. 27,8 
si pauper fuerit
marg.| marg.| SI PAUPER etc. Qui multum peccavit, ideo interpretatus est Aquila :  si excessit . ||
et estimationem reddere non valebit,
interl.| interl.| aliquam de supra dictis||
stabit coram sacerdote
interl.| interl.| offerens secundo||
marg.| marg.| STABIT  CORAM  SACERDOTE etc. Si enim quemlibet nobis subditum Dei servitio obtulerimus, in ministerium nostrum recipere non debemus, promittentes pro eo vel meliorem vel minus bonum.||
et quantum ille estimaverit et viderit eum posse reddere tantum dabit
marg.| marg.| QUANTUM  ILLE  ESTIMAVERIT. Id est :  Quantum viderit eum posse satisfactionis imponet scilicet si locuples est, ut distribuat pecuniam, si sanus ieiunet, oret, laboret.||
Numérotation du verset Lv. 27,9 
{t. 1 : Erfurt, f. 136ra ; facsim., p. 273a} [Rusch, f. 136ra ] animal autem quod immolari potest Domino si quis voverit sanctum erit
marg.| marg.| {t. 1 : Erfurt, f. 136ra ; facsim., p. 273a} [Rusch, f. 136ra ] ANIMAL  AUTEM etc. Quia differentias oblationum que ex nobis ipsis sunt et gradus exposuit, iam eorum que nobis tanquam pecora subditi sunt, quando sit oblatio sancta exponit.||
marg.| marg.| SANCTUM  ERIT etc. Secundum legem immaculatum et mundum, veluti si filium, discipulum, servum vel quemlibet nobis subditum Deo obtulerimus.||
Numérotation du verset Lv. 27,10 
et mutari non poterit
interl.| interl.| id est : non debemus penitere, si obtulerimus||
id est nec melius malo
interl.| interl.| minus bono||
nec peius bono
interl.| interl.| minus bonum ||
quod si mutaverit
interl.| interl.| id est : si voluntatem mutandi habuerit||
et ipsum quod mutatum est et illud pro quo mutatum est
interl.| interl.| quod prius erat datum||
marg.| marg.| QUOD SI  MUTAVERIT etc. Ut sit duplex oblatio, et inimicus erubescat, qui oblationem  mutare suggerebat.||
consecratum erit Domino
Numérotation du verset Lv. 27,11 
animal immundum quod immolari Domino non potest
interl.| interl.| hoc ad litteram stare non potest||
si quis voverit adducetur ante sacerdotem
Numérotation du verset Lv. 27,12 
qui diiudicans utrum bonum vel malum sit statuet pretium
marg.| marg.| ANIMAL  IMMUNDUM etc. HESYCHIUS. Que non simul et ungulam findunt et ruminant,  immunda sunt. Ungulam findunt qui litteram et spiritum distinguunt. Ruminant autem qui meditando leges continuam habent intentionem. Qui ergo filium talem vel servum vel discipulum Deo offert, qui non ex malicia sed ex infirmitate nec ruminat nec ungulam findit,  adducat eum ad  sacerdotem qui, diiudicans utrum bonum an malum sit, statuet precium, id est moderatum imponet iugum, id est mediocrem conversationem, ut declinant scilicet a malo et provehatur ad meliora, inter deterius scilicet et melius, secundum Symachum, ut possit Domino offerri. ||
marg.| marg.| Sciendum est quod aliud est sanctificari, aliud est sanctum esse. Quod enim sanctificatur et offertur sanctum incipit esse, quod non erat, et paulatim augmentatur. Quod sanctum est et Dei est, non eget augmento, quia perfectum est. Bonum est ergo aliorum doctrina et auxilio sanctificari, sed melius est talem esse qui seipsum et alios possit sanctificare, quod paucorum est. Sanctificat ergo coram Domino, qui familiam suam et cognationem tam sensibilem quam intelligibilem pure et sancte vult conversari, ut sit Ecclesia Dei. Si autem per se non est ydoneus hoc facere, sacerdos debet considerare utrum bona an mala sit. Ex diversis enim constat personis, et secundum quod possunt, debet iniungere eis.||

vel] an Weber
Numérotation du verset Lv. 27,13 
quod si dare noluerit is qui offert addet supra estimationem quintam partem
interl.| interl.| mentis sapientiam||
marg.| marg.| QUINTAM  PARTEM etc. Mentem, scilicet que regit quinque sensus, sine qua virgines fatue ad nuptias non suscipiuntur.||

noluerit] voluerit Weber estimationem] estimationis Weber
Numérotation du verset Lv. 27,14 
homo si voverit domum suam et sanctificaverit eam Domino considerabit sacerdos utrum bona sit an mala et iuxta pretium quod ab eo fuerit constitutum venundabitur
interl.| interl.| tunc||
marg.| marg.| HOMO SI  VOVERIT etc. In sequentibus dicet : Omne quod Domino consecratur, sive homo, sive animal, sive ager, redimi non poterit ; hic autem domum et agrum redimi precipit. Sed forsan hoc secundum diversas intentiones offerentium decernit, tanquam ibi non habeat voluntatem ulterius habendi quod penitus consecravit.||

Lv. 27, 28.

eam - Domino considerabit] inv. Weber sit - an mala] inv. Weber
Numérotation du verset Lv. 27,15 
sin autem ille qui voverat voluerit redimere eam dabit quintam partem estimationis supra et habebit domum
interl.| interl.| quia sanctificatio domus ipsi ascribitur||
marg.| marg.| SIN  AUTEM  ILLE etc. Redimere est per doctrinam et formulam vite familiam liberare, et quidquid sanctimonie obviat diluere. Adiiciet vero admonitioni et edificationi sacerdotis intelligentiam et frequentem commemorationem.||
Numérotation du verset Lv. 27,16 
quod si agrum possessionis sue
marg.| marg.| QUOD SI  AGRUM etc. Id est Scripturam divinam, cuius vitis Christus, Pater agricola. In hoc absconditur thesaurus, id est salutaris predicatio ; in hoc diversa est cuiusque possessio, modus scilicet sciendi, quem sibi quisque obtinere potuit.||

Io. 15, 1.
Cf. Mt. 13, 44.
voverit et consecraverit
interl.| interl.| ut sanctus incipiat esse||
Domino
interl.| interl.| deputando sacerdoti||
iuxta mensuram sementis
interl.| interl.| doctrinam verbi, qua eruditus est lege spirituali||
estimabitur pretium si triginta modiis ordei seritur ager10  quinquaginta siclis {t. 1 : Erfurt, f. 136rb ; facsim., p. 273b} [Rusch, f. 136rb ] venundetur11  argenti
marg.| marg.| SI TRIGINTA  MODIIS etc. In  triginta modiis ordei, Vetus Testamentum ; in  quinquaginta siclis vel didragmis, iuxta Septuaginta, spiritualem et perfectam doctrinam intellige. Sed quando hec regula, vel perfecte danda vel minuenda sit, per sequentia intellige : « Si statim ab anno incipientis iubilei » etc.||

Lv. 27, 17.

10  ager] terra Weber 11  venundetur] veniet Weber
Numérotation du verset Lv. 27,17 
si statim ab anno incipientis iubilei voverit agrum quanto valere potest tanto estimabitur
Numérotation du verset Lv. 27,18 
sin autem post aliquantulum12  temporis supputabit sacerdos pecuniam iuxta annorum qui reliqui sunt numerum usque ad iubileum et detrahetur ex pretio

12  aliquantulum] aliquantum Weber
Numérotation du verset Lv. 27,19 
quod si voluerit redimere agrum ille qui voverat addet quintam partem estimate pecunie et possidebit eum
marg.| marg.| SI STATIM AB  ANNO. Id est : Si gratie viam quam elegit vult per sacerdotem gubernari et produci, hoc exigat sacerdos. Quod cum doceretur perfecta et spirituali {t. 1 : Erfurt, f. 136rb ; facsim., p. 273b} [Rusch, f. 136rb ] doctrina percepit, non condescendens ei, quia non est necesse ei, qui donum revocationis accepit, sed in doctrina faciat eum permanere quam tradidit. Si autem diminitum est aliquid de dono quod percepit, et ab eo in conversatione decidit, hoc est enim post aliquantulum iubilei agrum consecrari. Sacerdos autem reputat argentum in annos reliquos usque ad iubileum, ut scilicet penitentie diffiniat tempus reliquum, et detrahitur de precio. Quod enim minus fecit et deterius vixit, diminuit de dono et factus est infirmior et abiectior. Hic tamen potest redimere agrum, adiiciens quintam partem argenti ad precium suum, scilicet doctrine sacerdotis proprium intellectum, ut sui ipsius gubernator et doctor efficiatur. Sic enim ager quem consecravit offerens sacerdoti ab ipso possidebitur.||
marg.| marg.| ADDET  QUINTAM  PARTEM etc. Doctrine sacerdotis proprium intellectum : doctrina enim et instructione sacerdotis prius gubernamur, sed postea proficere, et intellectum nostrum adiicere debemus.||
Numérotation du verset Lv. 27,20 
sin autem redimere noluerit13 
interl.| interl.| id est : proprium intellectum seipsum regere||

13  redimere noluerit] inv. Weber
sed alteri
interl.| interl.| doctori||
cuilibet fuerit venundatus
interl.| interl.| precio doctrine scilicet ut doceatur||
ultra eum qui voverat redimere non poterit
Numérotation du verset Lv. 27,21 
quia cum iubelei venerit dies
interl.| interl.| id est : tempore remissionis, transeunte scilicet tempore presentis vite||
sanctificatus erit Domino et possessio consecrata ad ius pertinet sacerdotum
interl.| interl.| qui illum continuo docuerunt||
marg.| marg.| SIN  AUTEM etc. Ille consecrat agrum et redemit agrum qui conversationem suam alii gubernandam permisit, sed, eo iuvante, provectus intellectum proprium addit, ut se ipsum regere possit. Qui vero, alio docente, nihil proficit nec intellectum addit, cui est semper necesse doceri, et sepe pravis doctoribus acquiescit, non potest querere mercedem virtutis qua agrum redimeret, veniente iubileo, id est tempore remissionis, transeunte scilicet presentis vite tempore, erit possessio sanctificata Domino. Conversatio enim quam semel vel alio gubernante consecutus est, sanctus erit Domino. Sed quemadmodum possessio consecrata ad ius pertinet sacerdotum, eius enim lucrum est qui continue gubernat.||
Numérotation du verset Lv. 27,22 
si ager
interl.| interl.| virtus vel vita patris, quam ipse negligendo perdidit||
emptus et non de possessione maiorum
marg.| marg.| ET NON DE  POSSESSIONE. Quia neque de custodia  maiorum suorum, neque ipsius  emptoris fuerat||
sanctificatus fuerit Domino
interl.| interl.| Sacerdotibus oblatus, ut peccatoris sancta efficiatur conversatio.||
interl.| interl.| exhortendo, arguendo, ne terra perdatur ex toto||
Numérotation du verset Lv. 27,23 
supputabit sacerdos iuxta annorum numerum
marg.| marg.| SUPPUTABIT  SACERDOS etc. Recte  sacerdos cum eo qui fratrem ad penitentiam monuit, veram redemptionem  supputat, qualiter scilicet penitere debeat. Ille enim districte eius actionem et conversationem novit, qui correxit ; hic autem ut  sacerdos perfectam redemptionem.||
marg.| marg.| IUXTA  ANNORUM  NUMERUM. Ex his scilicet que de penitentia predicat : Scriptura enim estimatione iubilei vel remissionis.||
usque ad iubileum pretium et dabit ille qui voverat eum Domino
marg.| marg.| ET DABIT  ILLE  QUI  VOVERAT  EUM  DOMINO. Non dicitdabunt’, sed  dabit. Etsi enim communi consilio sacerdotis et eius qui ad penitentiam monuit, extimationis diffinitio datur, ille tamen offeret eum qui ad penitendum excitavit : huic enim obediet qui et ipse penitenti obligatur, ut quod cepit perficiat.||
Numérotation du verset Lv. 27,24 
in iubileo autem revertetur ad priorem dominum qui vendiderat eum et habuerat in sortem possessionis sue
marg.| marg.| IN IUBILEO  AUTEM  REVERTETUR etc. Quia non statim, cum penitentia datur vel diffinitur, penitus mundatur, sed ea peracta, ideo recte ait :  In iubileo autem etc. Peracta enim penitentia et remissione suscepta, conversationis sue agrum14  suscipiet.||
14  agrum] coniec., agmen cacogr. Rusch
Numérotation du verset Lv. 27,25 
interl.| interl.| vel : didragma ||
sanctuarii ponderabitur
marg.| marg.| OMNIS  ESTIMATIO etc. Ut omnis diffinitio sanctis fiat ponderibus, id est de sacra Scriptura venientibus : exteriora enim pondera, ut philosophorum vel hereticorum, quibus veritates et perfectiones hominum pensant, nec sancta nec iusta sunt.||
siclus viginti obolos habet
marg.| marg.| SICLUS  VIGINTI etc. Id est decem mandata, secundum litteram et secundum spiritum intellecta. Quicumque autem aut legem aut Evangelium rennuit, non habet didragma, nec eius pondera sunt sancta.||
Numérotation du verset Lv. 27,26 
primogenita que ad Dominum pertinent
marg.| marg.| PRIMOGENITA  QUE etc. Primogenita tanquam pecora nostra sunt qui nobis obediunt, filii, servi, et discipuli. Sed horum primogenita sunt, qui sic obediunt, ut aliis prebeant exemplum et magisterium. De quibus alibi dicitur : « Omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur ». Aperit enim vulvam generandorum filiorum, qui secundum Deum incipit obedire. Unde Paulus de Timotheo ait :"Qui est filius meus dilectus in Domino, ipse vos15  * commovere faciat vias meas" etc.||

Lc. 2, 23.
Cf. 1Cor. 4, 17 : « Ideo misi ad vos Timotheum, qui est filius meus carissimus, et fidelis in Domino qui vos commonefaciet vias meas, quæ sunt in Christo Jesu, sicut ubique in omni ecclesia doceo ».
15  vos] corr., nos Rusch
nemo sanctificare poterit
marg.| marg.| NEMO  SANCTIFICARE  POTERIT etc. Non quia sanctificatione indigna sint, sed quia sancta sunt nec egent sanctificari, ut filius qui sic patrem et matrem honorat, ut etiam exemplum aliis fiat, tanquam Deo offerens honorem qui hoc precepit. Servus quoque qui, etiam"dominis16  carnalibus in simplicitate cordis non ad oculum servit", ipsi Deo servitutem impendit. ||

Cf. Eph. 6, 5-6.
Cf. Col. 3, 22 : « Servi, obedite per omnia dominis carnalibus, non ad oculum servientes, quasi hominibus placentes, sed in simplicitate cordis, timentes Deum ». Cf. Eph. 6, 5 : « Servi, obedite dominis carnalibus cum timore et tremore, in simplicitate cordis vestri, sicut Christo ».
16  dominis] dominus cacogr. Rusch
et vovere sive bos
interl.| interl.| studiosus in operatione mandatorum Dei||
sive ovis
interl.| interl.| simplicatate placens||
fuerit Domini sunt
Numérotation du verset Lv. 27,27 
quod si immundum animal est17 
marg.| marg.| QUOD SI  IMMUNDUM etc. Peccator qui nec legem, et sicut oportet meditatur, nec distinguere conatur. Quicumque ergo vehementer obediens est patri, domino aut magistro : nec tamen legem meditatur aut distinguit, primogenitus quidem in pecoribus sed  immundus est.||

17  animal est] inv. Weber
redimet qui obtulerit18  iuxta estimationem suam19  et addet quintam partem pretii
marg.| marg.| ADDET  QUINTAM  PARTEM etc. Doctrinam ei cum intellectu offerens, et sapienter regens. Insensati enim patris, domini aut magistri est, obedientiam eos qui ad se pertinent subditos non docere, et eorum vitam ut operentur secundum legem non disponere. Addat igitur subiectioni et doctrine intellectum. Ipse enim solus in presenti munus est. Ideo ait :  Addet quintam partem precii . Ideo non dixit : Extimabit eum sacerdos, sicut supra.||

18  obtulerit] obtulit Weber 19  suam] tuam Weber
si redimere noluerit
interl.| interl.| admonitione sensatum facere||
vendetur alteri quantumcumque fuerit ante20  estimatum

20  quantumcumque fuerit ante] quantocumque a te fuerit Weber
Numérotation du verset Lv. 27,28 
omne quod Domino consecratur sive homo
interl.| interl.| sue potestatis scilicet||
fuerit sive animal
interl.| interl.| aliis subditus||
sive ager
interl.| interl.| cuiuslibet conversatio||
non veniet nec redimi poterit
marg.| marg.| OMNE  QUOD  DOMINO  CONSECRATUR etc. Anathematizare aliud est, aliud est sanctificare. Quod enim anathematizatum est, in nullius humanum usum nec sacerdotis quidem reverti potest. Ideo qui de Iericho aliquid furatus est, quia anathematizata erant, periit. Quecumque autem ab inimicis iure belli cum quibus non debeant amicicia iungi, filii Israel rapuerunt, precipiente Domino, anathema fecerunt. Nos ergo si pugnantes a demonibus spolia belli acquisierimus,  consecrare Deo debemus, ut nihil in eis proprie voluntatis habeamus,  sive homo sit, id est sue potestatis, et nobis conversatione equalis,  sive pecus, id est subiectus,  sive ager, id est conversatio nostre sortis.||
quicquid semel fuerit consecratum
interl.| interl.| omnino alienatum a mundo||
sanctum sanctorum erit Domino
interl.| interl.| quia sanctus sanctorum tota possibilitate sua imitatur||
marg.| marg.| QUIDQUID  SEMEL etc. Iure belli acquisitum non potest aliquis inimicum expoliare, nisi perfecte subiecerit. Alligato enim forti, vasa eius diripiuntur. Diabolo ergo alligato, auferentes spolia eius consecramus Domino, cum insidiis eius preventi, caput contriverimus serpentis. Mundi calcatis desideriis virtutibus acquisitis, hac victoria ditati, que diripuimus, recte Deo offerimus. Sancta ergo sunt et perfecta, nec nostra, nec aliorum disciplina egentia, nec augmentum, nec profectum suscipiunt.||

Cf. Mt. 12, 29.
Cf. Gn. 3, 15.
Numérotation du verset Lv. 27,29 
et omnis consecratio que offertur ab homine non redimetur sed morte {t. 1 : Erfurt, f. 136vb ; facsim., p. 274b} [Rusch, f. 136vb ] morietur
interl.| interl.| a peccato||
interl.| interl.| ut dicat : « Vivo autem iam non ego ; vivit vero in me Christus ».||

Gal. 2, 20.
Numérotation du verset Lv. 27,30 
omnes decime terre sive de frugibus sive de pomis arborum Domini sunt et illi sanctificantur
marg.| marg.| DOMINI  SUNT etc. Eius scilicet qui mandata legis operatur, sed terrenam remunerationem prestolatur : ideo agit  de frugibus terre,  decima quidem, id est operatio mandati,  sancta est, sed non multum valet. Sed ut valeat, quintam partem addat, id est intelligentiam, ut que sursum sunt sapiat et querat, ut sic sibi decima proficiat. Eius enim qui terrena sapit, decima quidem sancta est, sed non ipsi, quia quam retributionem expectare debeat nescit.||
Numérotation du verset Lv. 27,31 
si quis autem voluerit redimere decimas suas
interl.| interl.| ut sibi prosint||
addet quintam partem earum
interl.| interl.| sapientiam||
marg.| marg.| {t. 1 : Erfurt, f. 136vb ; facsim., p. 274b} [Rusch, f. 136vb ] SI QUIS  AUTEM etc. Secundum litteram multa obscura et insolubilia legislator interposuit, ut de angustiis littere ad latitudinem spiritus curramus, que tunc bona est cum accipitur, quasi instrumentum ad spirituale edificium. Differentiam ergo discipulorum proponit sicut in primogenitis mundis vel immundis : quidam cum obedientia legis meditationem et scientiam acquirunt, quidam solam obedientiam habent. Sic quidam operantes mandata sapientiam terrenam habent, et redemptione egent. Quidam nec redemptione egent, nec mutari debent, tanquam perfecti et consummati. Fruges quoque messem de semine dicit, et poma arborum secundum tempus suum.||
Numérotation du verset Lv. 27,32 
omnium decimarum21  que sub pastoris virga transeunt quicquid decimum venerit sanctificabitur Domino
marg.| marg.| SUB  PASTORIS  VIRGA etc.  Virga crucis scilicet quibus fides et amicicia Dei donat ut remunerentur et amici Dei inveniantur.Unde : Credidit Abraam Deo, et reputatum est ei ad iustitiam, et amicus Dei appellatus est. De quibus scriptum est : « Dinumerabo eos, et super harenam multiplicabuntur », hi terrenam non habent sapientiam, nec in his que agunt corruptibilem querunt retributionem. Ideo non speciale aliquid eorum, sed quodcumque egerint sanctum est Domino, nec eligeretur inter bonum et malum, id est deterius et melius. Non enim facile est eorum discretio. Quia etsi alterutrum superant sicut stellam stella, omnes tamen in celo sunt, sicut qui celestia sequuntur, et ab illo solo qui sanctos discernit cognoscuntur.||

Iac. 2, 23 ; cf. Gn. 15, 6-7.
Ps. 138, 18.

21  decimarum] + boves et oves et capre Weber
Numérotation du verset Lv. 27,33 
non eligetur nec bonum nec malum
interl.| interl.| quia in his difficile est discretio||
marg.| marg.| NON  ELIGETUR etc. Quia nullus est qui respui possit, et quod magis  eligendum est, vel sic non est vestre discretionis.||
nec altero commutabitur si quis mutaverit et quod mutatum est et pro quo mutatum est sanctificabitur Domino
marg.| marg.| SI QUIS  MUTAVERIT etc. HESYCHIUS. Paulus et Barnabas aliquando dissenserunt. Barnabas enim dicebat assumendum Marcum, Paulus autem eum qui semel recessisset non debere assumi. Paulus ergo assumpsit Silam, quasi deteriore meliorem. Sed utrunque sanctificatum est Domino. Barnabas quippe, assumpto Marco, navigavit Cyprum ; qui secum predicavit. Qui in tantum claruit, ut fieret unus de quattuor evangelistis. Quod Paulus retractans et cognoscens, quia nullus sanctorum repudiandus est, nec facile discerni inter sanctos quis bonus, quis melior, Marcum revocavit ; scribens ad Timotheum ait : Assumens Marcum, deduc tecum : est enim michi utilis in ministerium.||
marg.| marg.| SANCTIFICABITUR  DOMINO etc. Cum omnium cursus divinus sit et altus et superne conversationi proximus, frustra conatis hunc subducere, illum inducere, et Deo quasi meliorem consecrare||

2Tim. 4, 11.
et non redimetur
interl.| interl.| quia nihil deest||
Numérotation du verset Lv. 27,34 
hec sunt precepta que mandavit Dominus Moysi
interl.| interl.| qui poterat intelligere mysteria et precepta||
et22  ad filios Israel
interl.| interl.| qui infirmi et non capaces mysterii||

22  et] om. Weber
in monte Sinai23 
marg.| marg.| HEC  SUNT  PRECEPTA etc. Discipuli nostri quando sunt perfecti, nihil nostri egent magisterii, ideo ait immundorum primogenita esse redimenda, mundorum vero nequaquam, sed nec Domino consecrata, nec ea que novissime sunt dicta : perfecta enim demonstrata sunt, quia intentionem divinam celestemque gerunt.||

23  Sinai] + Explicit liber vaiecra id est Leviticus Weber




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Lv. 27), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 16/09/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber05.xml&chapitre=05_27)