initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<10. Ruth**>

Capitulum 1

Numérotation du verset Rt. 1,1 
LIBER RUTH INCIPIT. {t. 1 : Erfurt, f. 251vb ; facsim., p. 502b} [Rusch, f.  251vb ] In diebus unius iudicis,
marg.| In diebus unius iudicis , scilicet Booz, qui et Abessan dictus est. Ita exponunt Hebrei. Magister dicit in Historiis quod in diebus Eli   facta est fames ista , quod magis morale est. Heli enim sacerdos fuit et iudex, et tunc maxime cepit invalescere fames spiritualis, quando terrenum dominium devolutum est ad prelatos. Item Heli potestate sua usurpavit sibi sacerdotium. Ipse enim primus transtulit a filiis Eleazar quibus iure primogeniture congruebat sacerdotium, ad se qui erat de lthamar. Et tunc etiam fames10  invalescit in Ecclesia, quando potestate quis usurpat sibi ecclesiasticas dignitates.11 
marg.| Mystice : in diebus unius iudicis etc.   Facta est fames  : propter paucitatem spiritualium doctorum, quibus iudicandi datur auctoritas, fit fames Verbi Dei. Et Lex per iudaicas traditiones corrupta est.12 

11 Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior et minor> P59 ; Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
12 Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Ed1703, f. 214r ; om. P59 Tr113

1 Liber… incipit] om. Weber
2 Ita] sicut P59 | 3 Eli] scrips., Hely hic et ubique Tr113, Heli Ed1703 | 4 ista] ita P59 | 5 cepit Ed1730 ] incepit Tr113 | 6 quando] quia P59 | 7 Ipse enim] quod P59 | 8 congruebat sacerdotium] debebatur P59 | 9 Ithamar Ed1703 ] Thamar Tr113 | 10 fames Ed1703 ] + spiritualis Tr113 |
quando iudices preerant,
marg.|  QUANDO  IUDICES  PREERANT 13  . Sic et modo est14  , quia illi qui presunt, deberent15  esse pastores, facti sunt iudices. Et cum16  deberent vacare orationibus, vacant litibus et contentionibus17  . Ideo est fames18  in Ecclesia, Amos 8.d19    : « Mittam famem in terram » etc. et20  de talibus 1 Cor. 6.a21   : « Secularia iudicia si habueritis, contemptibiles qui sunt in Ecclesia, illos22  constituite ad iudicandum ». Hinc est quod Iethro dixit Moysi23  iudiciis intento24  : Non bonam rem agis, stulto labore consumeris25  , Ex. 18.c26  .27 

Am. 8,11
1Cor. 6,4

27  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> P59; Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
13  preerant Ed1703 ] om. P59 Tr113 | 14  est] om. P59 | 15  deberent Ed1703 ] et praem. P59, qui praem. Tr113 | 16  cum Ed1703 ] qui ut Tr113 | 17  et contentionibus] om. P59 | 18  fames] + verbi Dei P59 | 19  8.d Ed1703 ] 8 P59 Tr113 | 20  et Ed1703 ] om. Tr113 | 21  Mittam... talibus] om. P59 | 6.a Ed1703 ] 6 Tr113 | 22  illos] om. P59 | 23  Moysi Ed1703 ] + qui Tr113 | 24  intento Ed1703 ] intendenti P59, intendebat Tr113 | 25  stulto... consumeris] etc. P59 | 26  18.c Ed1703 ] 18 P59 Tr113 |
facta est fames in terra. 
marg.|  FACTA  EST. Propter paucitatem spiritalium doctorum quibus iudicandi datur auctoritas facta est fames verbi Dei quando lex etiam per Iudaicas traditiones corrupta est.28 

28  Codd. : Rusch PL113
Abiitque homo
marg.|  ABIITQUE  HOMO. Rabanus MaurusRABANUS. Christus scilicet in   Bethleem Iuda natus peregrinationem huius mundi visitavit, cum uxore sua id est Ecclesia et cum duobus liberis, duobus scilicet ordinibus prophetarum et apostolorum qui sanguine Christi a peccati servitute sunt liberati.29 
marg.|  ABIIT  HOMO. Rabanus MaurusR<ABANUS>. Quem quidam decalogum30  intelligunt et uxorem eius Synagogam et duos filios regalem honorem et sacerdotalem qui non solum in gente Iudeorum sed et proselytorum copulam sibi acquirebant sicut in tempore David et Salomonis et aliorum factum est.31 
marg.| Abiitque homo : Homo, secundum quosdam, Legis Decalogus, cuius uxor Synagoga; duo filii, regnum et sacerdotium, qui non solum in gente Iudeorum sed et proselytorum sibi copulam acquirebant, sicut in tempore David et Salomonis factum est et quorundam alienorum. Vel homo Christus: « Homo natus est in ea ».32 

29  Codd. : Rusch PL113
31  Codd. : Rusch PL113
32  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Ed1703, f. 214r ; om. P59 Tr113
30  decalogum] + legis PL113
de Bethleem Iuda, 
marg.| De Bethleem , id est Bethleemita33  . Et hic est34  anticipatio: nondum enim dicta erat35  Bethlehem. Eadem civitas est Bethlehem et Ephrata36  , sed37  prius dicta est Ephrata, ab Ephrata uxore Caleb38  ibi sepulta. Propter incredibilem vero ubertatem sibi redditam, postea dicta est39  Bethlehem, id est 'domus panis40  '. Ista41  Ephrata fuit Maria42  soror Moysi secundum quosdam, que postea quam43  percussa est lepra, Num. 12.c44  , dicta est Ephrata, id est 'furorem vidit', id est iram Dei experimento cognovit. Item, interpretatur 'speculum', quia eius plaga omnibus posita est in exemplum. Hieronymus tamen dicit quod Caleb suscepit de Ephrata Hur, patrem45  Huri, avum Beseleel. Idem dicitur46  1 Par. 2 et 4.a47  . Alii dicunt quod haec civitas primo dicta est Ephrata, id est 'furorem vidit', quia48  tempore predicti iudicis iram Dei, id est famem validam sensit; et postea dicta est Bethlehem, reddita sibi ubertate. 49 
marg.| De Bethleem Iuda quia celesti pane satiati per predicationem evangelii ad confessionem fidei plurimos adduxerunt ut et ipsi satientur; unde : « Date illis vos manducare50   » (Luce 9).51 

Cf. Lc. 9, 13 : « Vos date illis manducare » ; cf. Lc. 8, 55 : « Et iussit illi dari [dare : Weber (s M G)] manducare »; cf. Mt. 14, 16 ; Mc. 6, 37.

49  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior et minor> P59 ; Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
51  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior et minor> P59 ; Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
33  id est] om. P59 | Bethlehemita P59 1703 ] Bethleemite Tr113 | 34  hic est Ed1703 ] inv. P59 Tr113 | 35  erat P59 Ed1703 ] est Tr113 | 36  Ephrata Ed1703 ] Effrata hic et ubique Tr113 | 37  civitas... sed] enim civitas P59 | 38  Caleb Ed1703 ] Caleph P59 Tr113 | 39  postea - dicta est Ed1703 ] inv. Tr113 | 40  domus panis Ed1703 ] inv. Tr113 | 41  ista Ed1703 ] de praem. Tr113 | 42  Maria] Marie P59 | 43  postea quam Ed1703 ] postquam P59 Tr113 | 44  Num. 12.c Ed1703 ] om. P59 Tr113 | 45  patrem Ed1703 ] virum Marie et P59 Tr113 | 46  Idem dicitur] om. P59 | 47  4.a Ed1703 ] 4 P59 Tr113 | 48  quia Ed1703 ] ideo praem. Tr113 | 50  illi vos manducare] scrips., ill’ vos mand’ Val45, f. 149rc64
ut peregrinaretur in regione Moabitide 
interl.|  regione scilicet diaboli qui est princeps huius mundi.
marg.| Peregrinaretur in regione : quia Christus in Bethlehem Iuda natus, cum apostolis et prophetis peregrinationem huius mundi visitavit, Psal. 118: « Cantabiles mihi erant iustificationes tue in loco peregrinationis mee ». VeI Iudaea lege abutens in qua mortuus est, « factus obediens usque ad mortem » (Phil. 2.a.)52 

52  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Ed1703, f. 214r ; om. Tr113
cum uxore sua ac duobus liberis.
Numérotation du verset Rt. 1,2 
Ipse vocabatur Elimelech, 
interl.|  ‘Deus meus rex’53   ; hic est Christus cui dicitur : « Intende voci orationis mee rex meus et Deus meus ».54 
marg.| ELIMELECH. Supra, Primo Paralipomenon 4, dicit Hieronymus quod, tempore Elimelech55  , sol stetit ad transgressores Legis terrendos, sed quia non timerunt Deum, tanta fames invaluit, ut potior de56  tribu luda fugeret cum uxore et filiis.57 

Ps. 5, 3.

54  Codd. : Rusch ; <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Ed1703, f. 214r ; om. Tr113
57  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
53  Deus... rex] Elimelech interpretatur praem. Ed1703 55  tempore Elimelech Ed1703 ] Elimelech interpretatur Tr113 56  de Ed1703 ] in Tr113
uxor eius Noemi 
interl.|  pulchra
interl.|  « Pulchra es amica mea » etc.

Ct. 1, 14 ; 4, 1 ; 4 ; 7.
et duo filii58  , alter Maalon, 
marg.|  MAALON. Qui de fenestra vel a principio. Hic est chorus prophetarum per quos de fenestra primum fidei lumen in orbem processit qui etiam veri luminis id est Christi primi predicatores fuerunt.59 

59  Codd. : Rusch PL113

58  et duo filii] e duobus filiis Weber
et alter Chelion, 
marg.|   Chelion  : consummatio. Hi sunt apostoli qui enigmata prophetarum ad consummationem pleni intellectus perduxerunt. Hi merito Euphratei60  et de Bethleem Iuda orti sunt qui celesti pane satiati per predicationem evangelii, fructum predicationis collegerunt. Euphrateus61  enim frugifer, Bethleem domus panis, Iudas62  confessio interpretatur ; unde : « Vos date illis manducare ». Item « Euntes predicate evangelium regni Dei ». Et alibi : « Elegi vos de mundo ut eatis et fructum afferatis ».63 

Cf. Mt. 14, 16 ; Mc. 6, 37 ; Lc. 9, 13.
Mt. 16, 15.
Io. 15, 16.19.

63  Codd. : Rusch PL113
60  Euphratei] scrips hic et ubique , Eufratei Rusch , Ephrathaei PL113 | 61  Eufrateus Rusch , Ephrathaeus PL113 | 62  Iudas] Iuda PL113 |
Euphratei64  de Bethleem Iuda. Ingressique regionem Moabitidem 
interl.|  Iudeam que male utebatur lege.

64  Euphratei] Ephrathei Weber
morabantur ibi.
Numérotation du verset Rt. 1,3 
Et mortuus est Elimelech maritus Noemi remansitque 
interl.|  in exilio huius mundi
ipsa 
interl.|  Ecclesia
cum filiis. 
interl.|  cum doctoribus
Numérotation du verset Rt. 1,4 
Qui acceperunt uxores Moabitidas 
interl.|  quia apostoli duarum plebium sibi sociavere consortium Iudeorum scilicet et gentium
quarum una vocabatur Orpha 
interl.|  cervix eius
interl.|  hi sunt fideles de Iudeis qui robur fidei et fortitudinem operationis primi perceperunt
marg.| ORPHA. Haec fuit uxor Chelion. 65 

65  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
altera Ruth. 
marg.|  RUTH. Videns vel festinans, vel deficiens interpretatur in qua obedientia et credulitas gentium designatur, de quibus dicitur : « Populus quem non cognovi servivit mihi » etc. Et alibi : Ethiopia preveniet manus eius Deo. Vocabantur ergo duo populi per sanctos predicatores ad consortium fidei et electorum Dei, ut ex diversis gregibus fieret unum ovile.66 

Ps. 17, 45.
Ps. 67, 32.

66  Codd. : Rusch PL113
Manseruntque decem annis ibi67 

67  decem annis- ibi] inv. Weber
Numérotation du verset Rt. 1,5 
et ambo 
interl.|  apostoli et prophete
mortui sunt, Mahalon videlicet et Chelion 
interl.|  in hac peregrinatione post ascensionem Domini
marg.|  MORTUI  SUNT. Post perfectionem pii laboris, id est68  de exilio huius mundi {t. 1 : Erfurt, f. 252ra ; facsim., p. 503a} [Rusch, f.  252ra ] ad celestia regna migraverant69  ut expleto mandato decalogi acciperent denarium beatitudinis.70 

70  Codd. : Rusch PL113
68  idest] scilicet PL113 69  migraverant] –runt PL113
remansitque mulier 
marg.| remansitque mulier , scilicet Noemi. 71 

71  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
orbata
interl.|  Ecclesia72 

72  Codd. : Tr113 , f. 69r ; Rusch
duobus liberis ac marito. 
interl.|  prophetis et apostolis quorum caruit presentia temporali vel corporali
marg.| ac marito , viduata supple.73 

73  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
Numérotation du verset Rt. 1,6 
Et surrexit ut {t. 1 : Erfurt, f. 252ra ; facsim., p. 503a} [Rusch, f.  252ra ] in patriam pergeret cum utraque nuru sua de regione Moabitide. Audierat enim quod respexisset Dominus populum suum et dedisset eis escas. 
interl.|  vite74 

Numérotation du verset Rt. 1,7 
Egressa est 
marg.|  EGRESSA  EST  CUM  UTRAQUE  NURU. Studiose satagit Ecclesia ut plebes, quas apostoli et prophete tempore suo instruxerunt, perducat ad unitatem fidei et societatem Christiane religionis que Scriptura referente didicit quia iustus « non derelinquetur » « nec semen eius querens panem » « qui de celo descendit ».75 
marg.| egressa est , scilicet de loco suo, id est de misericordia ad iustitiam, qua me punivit in morte viri et filiorum76  . Simile Isaie 26.d77  : « Egredietur Dominus de loco sancto suo ut visitet iniquitatem habitatoris terre contra eum ».78 

Cf. Sir. (Eccli.) 44, 13 : « Et filii eorum propter illos usque in aeternum manent : semen eorum et gloria eorum non derelinquetur ».
Ps. 36, 25 : « Non vidi iustum derelictum, nec semen eius quaerens panem ».
Io. 6, 33.59.
Is. 26,21

75  Codd. : Rusch PL113
78  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
76  morte - viri et filiorum Ed1703 ] inv. Tr113 77  26.d Ed1703 ] 26 Tr113
itaque de loco peregrinationis sue 
interl.|  mundo79 

79  Codd. : Tr113 , f. 69r ; Rusch
cum utraque nuru sua80   
interl.|  plebe81 


80  sua] om. Weber
et iam in via 
interl.|  Christo vel mandatis eius82 

82  Codd. : Tr113 , f. 69r ; Rusch
revertendi posita83 
interl.|  firmiter84 

84  Codd. : Tr113 , f. 69r ; Rusch

83  revertendi posita] inv. Weber
in terram Iuda, 
Numérotation du verset Rt. 1,8 
dixit ad eas : ite in domum
marg.|  ITE  IN  DOMUM. Ecclesia non indiscrete agit nec indiscrete quemquam recipit unde : Nolite omni spiritui credere sed probate spiritus si ex Deo sunt. Possunt hec Synagoge convenire que retrahit ad fidem Christi venientes et maxime illud ut85  superata a veritate infirmam se cognoscit et effetam86  dicens :   Revertimini filie mee 87  .88 

1 Io. 4, 1.

88  Codd. : Rusch PL113
85  ut Rusch ] ubi Tr113 | 86  effetam Rusch ] effectam Tr113 | 87  mee] + cur venistis mecum Tr113 |
matris vestre; 
marg.| MATRIS  VESTRAE. Matris dicit, non patris, quia forte pater earum mortuus erat. Vel quia filiae magis solent matres diligere89  .90 

90  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
89  solent matres diligere Ed1703 ] diligent matres Tr113
faciat vobiscum Dominus91  misericordiam, sicut fecistis cum mortuis92  ,
marg.| CUM  MORTUIS  MEIS, scilicet filiis et viro.93 

93  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r

91  vobiscum Dominus] inv. Weber 92  mortuis Rusch Weber ] + meis L Amiatinus ΩM Tr113
et mecum, det vobis invenire requiem in domibus virorum quos sortiture estis. Et osculata est eas. Que elevata voce flere ceperunt
Numérotation du verset Rt. 1,10 
et dicere : Tecum pergemus ad populum tuum.
Numérotation du verset Rt. 1,11 
Quibus illa respondit : Revertimini, filie mee94  , cur venitis mecum95  ? Non 
interl.|  alias : Num

94  mee] mi ΩD² ( interl .) Weber 95  venitis mecum ΩD] inv. ΩF
ultra habeo filios96   
marg.|  NON  ULTRA  HABEO  FILIOS. Rabanus MaurusRABANUS. Vox Synagoge veritatem confitentis et supervenientem culpam non tacentis que a viro id est David relicta et a filiis id est regibus et principibus privata sterilem se esse et infirmam ad concipiendum filios Deo confitetur post adventum Christi.97 

97  Codd. : Rusch PL113

96  habeo filios ΩD] inv. ΩF
in utero meo, ut viros ex me sperare possitis ? 
marg.| IN  UTERO  MEO. Quasi dicat: Senex sum et muliebria iam defecerunt in me nec de cetero possum concipere filios quos possitis habere viros, ut suscitent semen fratribus suis mortuis. Unde patet quod apud Moabitas servabatur lex de suscitando semine, de qua98  dictum est Deuteronomii 25.b99  . 100 

100  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
98  qua Ed1703 ] + lege Tr113 99  25.b Ed1703 ] 25 Tr113
Numérotation du verset Rt. 1,12 
Revertimini filie Moabitide101 
interl.|  alias : mee et abite

101  Moabitide ΩM Rusch ] Mo(h)abit(a)e ΦRAZG ΘHAG P ; Moabitides Cor3 (alii habent) ; Moabitides et abite ΩD (mi praem. sec. m. interl. ) ΩF Cor3 (moderni) ; meae et abite ΛH² Clementina ; mi Moabitide ΩS ; mi abite V ΛL F Π Amiatinus ΦV ΨBDFM Cor2 (antiq.) Weber ; mi et abite Cava X L ΦPΣO MT M ΘM² Cor1 (sic habent hebr. et plures antiq.) Cor3 (hebr. et plures antiq. habent) ΩJ Ed1455 Ed1530
Iam enim senectute confecta sum nec apta vinculo coniugali102  *. Etiam si possem hac nocte concipere et parere filios,

102  Iam enim.... coniugali omnes codices et edd. Weber ] om. Rusch tantum
Numérotation du verset Rt. 1,13 
si eos expectare velitis donec crescant et annos pubertatis impleant103  ,
marg.| PUBERTATIS. Pubertas et consensus exiguntur in contractu matrimonii. Attenditur autem pubertas in viro circa quarto decimum annum, in femina circa duodecimum. 104 

104  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r

103  pubertatis impleant] inv. Weber
ante eritis vetule quam nubatis.
interl.| QUAM NUBATIS, id est eis nubere possitis105  . 106 

106  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
105  id est nubere possitis Ed1703 ] inv. Tr113
Nolite, queso,
interl.| NOLITE QUESO, supple venire. 107 

107  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
filie mee108  , facere hoc109  quia vestra angustia magis premit me110  et egressa est manus Domini contra me.

108  mee] mi Weber | 109  facere hoc] om. Weber | 110  magis premit - me] inv. Weber |
Numérotation du verset Rt. 1,14 
Elevata igitur voce, flere rursum111  ceperunt. 
marg.|  ELEVATA  IGITUR  VOCE. Per has mulieres quarum una dolens et lugens a socru recedit, altera obstinato animo adheret, credentes significantur quorum alii percepta gratia baptismi et societate fidei112  ad errores pristinos relabuntur, quos significat Orpha que ad deos suos reversa est. Alii vero definito consilio, perceptam gratiam consequuntur quos significat Ruth.113 

113  Codd. : Rusch PL113

111  flere rursum] inv. Weber
112  fidei] fieri PL113
Orpha osculata est socrum114  ac reversa est115  . Ruth adhesit socrui sue.
interl.|   socrui   sue , scilicet116  Noemi matri viri sui117  .

114  est socrum] inv. Weber 115  est] om. Weber
116  scilicet Ed1703 ] id est Tr113 117  sui Ed1703 ] + defuncti Tr113
Numérotation du verset Rt. 1,15 
Cui dixit Noemi : En reversa est cognata tua
interl.|  COGNATA TUA. Ex hoc patet quod Orpha et Ruth non erant sorores.
ad populum suum et ad deos suos, vade cum ea.
marg.|  VADE  CUM  EA. Ex hoc118  videtur quod peccavit Noemi, quia consulebat Ruth ut remaneret in idolatria. Forte temptando hoc dixit, ut videret si haberet firmum animum quia, ut dicitur Secunda Petri 2.d119  , « Melius est viam veritatis non agnoscere quam post agnitam retrorsum converti ». Vel permissio fuit, non consilium vel imperium, quia non poterat eam cogere. Vel mystice per Noemi intelligitur Synagoga ibi120  , quae retrahit a fide quos potest, ita dicit Rabanus.121 

2Ptr. 2, 21 : « Melius enim erat illis non cognoscere viam justitie quam post agnitionem retrorsum converti ab eo ».

121  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
118  ex hoc Ed1703 ] om. Tr113 | 119  2.d Ed1703 ] 2 Tr113 | 120  ibi Ed1703 ] om. Tr113 |
Numérotation du verset Rt. 1,16 
que respondit : ne adverseris mihi ut relinquam te et abeam. Quocumque enim122  perrexeris pergam, 
marg.|  QUOCUMQUE  ENIM  PERREXERIS  PERGAM. Sic Ecclesia de gentibus vocata relicta patria id est idololatria omissa, carnali conversatione et desideriis profitetur Deum suum esse in quem crediderunt sancti et ituram quo caro Christi ascendit et pro eius nomine in hoc seculo pati usque ad mortem et cum populo sanctorum et prophetarum et patriarcharum; unde : « Letamini gentes cum plebe eius ».123 

Rm. 15, 10.

123  Codd. : Rusch PL113

122  enim] om. Weber .
et124  ubi morata fueris et ego pariter morabor. Populus tuus populus meus et Deus tuus Deus meus.

124  et] om. Weber
Numérotation du verset Rt. 1,17 
Que te terra morientem125  susceperit, in ea moriar ibique locum accipiam sepulture. Hec mihi faciat Deus et hec addat si non sola mors me et te separaverit.
interl.| HEC MIHI FACIAT DEUS: imprecatio est.126 

126  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r

125  terra morientem] inv. Weber
Numérotation du verset Rt. 1,18 
Videns ergo Noemi 
marg.|  VIDENS  NOEMI etc. Gentilis populus   obstinato animo predicatores sequitur in terram sanctam et in civitatem Dei Bethleem ubi preparatur ad suscipiendum sponsum de stirpe Abrahe natum in quo benedicentur omnes gentes vel tribus terre.127 

127  Codd. : Rusch PL113
quod obstinato animo
marg.| obstinato animo , id est confirmato in bono proposito128  .129 

129  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
128  id est … proposito Ed1703 ] om. Tr113
{t. 1 : Erfurt, f. 252rb ; facsim., p. 503b} Ruth130  decrevisset secum pergere, adversari noluit nec ultra ad suos reditum persuadere.

130  animo Ruth] inv. Weber
Numérotation du verset Rt. 1,19 
Profecteque sunt simul
interl.| profecte sunt id est proficisci ceperunt131  .132 

132  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
131  ceperunt Ed1703 ] + in Bethleem Tr113
et venerunt in Bethleem.
interl.| ET VENERUNT IBI IN BETHLEHEM: anticipatio est.133 

133  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
Quibus, urbem ingressis, velox apud cunctos fama percrebruit134 
interl.| FAMA PERCREBRUIT, quod venisset Noemi.135 

135  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r

134  percrebruit Ω Ed1455 Clementina ] percrebuit Weber
dicebantque mulieres : Hec est illa Noemi.
interl.| HEC EST ILLA NOEMI: interrogative vel remissive potest legi.136 

136  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
Numérotation du verset Rt. 1,20 
Quibus ait : Ne vocetis me Noemi,
marg.|  NE  VOCETIS etc. Agnoscit Synagoga calamitatem suam quam post adventum Christi merito patitur et refugit pulchra vocari quia tempora prosperitatis sue finiri conspicit.137 

137  Codd. : Rusch PL113
id est pulchram, sed vocate me Marai138  , hoc est amaram, quia valde amaritudine replevit me139  Omnipotens.

138  Marai] Mara Weber 139  amaritudine replevit -me] inv. Weber
Numérotation du verset Rt. 1,21 
Egressa sum plena
marg.| PLENA, id est virum et filios habens. Contrarium legitur de Iacob, Genesis 32.c140  : « In baculo meo transivi141  lordanum istum et nunc cum duabus turmis regredior ». 142 

Gn. 32,10

142  Codd. : <Hugo de Sancto Caro, Postilla maior> Tr113 , f. 69r ; Ed1703, f. 214r
140  32.c Ed1703 ] 32 Tr113 141  meo transivi Ed1703 ] inv. Tr113
et vacuam me reduxit143  Dominus. Cur igitur vocatis me Noemi quam Dominus humiliavit et afflixit Omnipotens ?

143  me reduxit] inv. Weber
Numérotation du verset Rt. 1,22 
Venit ergo Noemi cum Ruth Moabitide nuru sua de terra peregrinationis sue ac reversa est in Bethleem quando primum hordea metebantur. 
marg.|  QUANDO  PRIMUM  HORDEA  METEBANTUR etc. Id est quando144  incarnationis sue ordinem ad mysterium passionis Christi convertit. Messis enim hordeacea tempus dominice passionis exprimit que mense novorum id est primo mense contigit. Bene ergo tempore illo ad Bethleem veniunt, quando lex Christum quem docet in Bethleem natum, in pascha id est in mense novorum, predicat occisum. Sancta quoque Ecclesia toto nisu145  laborat ut quos146  ad fidem convocat incarnationis, passionis, resurrectionis merito imbuat. Messis hordeacea Iudeorum exprimit credulitatem qui peracto sacramento passionis, predicantibus apostolis, primum ad fidem veniunt qui alibi quinque panibus hordeaceis pasti a Domino leguntur.147 

Cf. Io. 6, 13.

147  Codd. : Rusch PL113
144  quando Rusch ] + lex PL113 | 145  nisu Rusch ] conatu PL113 | 146  quos Rusch ] quas PL113 |




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Rt. 1), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 12/12/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber10.xml&chapitre=10_1)