initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<26_1. Psalmi 1-25*>

Psalmus 18

Numérotation du verset  18,1 
In finem psalmus David
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. apostoli exponunt gloriam Christi vel quia ipse Patrem glorificavit||
marg.| marg.| IN FINEM. CASSIODORUS. Psalmus de primo adventu unde tyrannus cadit homo absolvitur hic propheta respicit in finem id est Christum vel in ultima tempora.||

1 David] + de adventu Christi D30
Numérotation du verset  18,2 I
Celi enarrant gloriam Dei \
marg.| marg.| CELI  ENARRANT  GLORIAM. Primo loquens de incarnatione commendat predicationem nove legis.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Celi : apostoli de gloria Christi in qua Patri equalis.||
marg.| marg.|  CASSIODORUS. Vel celi qui stellam miserunt.||
marg.| marg.| GLORIAM. CASSIODORUS. Quod Deus quod gratis peccata dimittat.||
et opera manuum eius 
interl.| interl.| CASSIODORUS. facta virtutum Domini id est passio resurrectio et miracula||
annuntiat firmamentum. 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. firmati spiritu qui prius et terra per timorem||
Numérotation du verset  18,3 II
Dies 
interl.| interl.| sancti||
diei 
interl.| interl.| sanctis||
marg.| marg.| DIES  DIEI. CASSIODORUS. Demonstrative agit.
eructat 
interl.| interl.| de pleno||
verbum \ et nox nocti 
interl.| interl.| quasi carnales carnalibus non verbum sed scientiam||
interl.| interl.| ut simplicibus||
indicat scientiam. 
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Opera que secundum hominem. In primo alti quia altum nuntiant. In isto firmati quia per eo opus est pati unde non enim erubesco evangelium et Iudeis quidem scandalum gentibus sultitiam.  Dies ecce quam discrete non enim omnia omnibus sed clari claris sapientiam Dei et ipsi eidem facti nox tenebrosis. S cientiam que de humanis.||
marg.| marg.|  CASSIODORUS. Et hoc tam mirifice quod in omnibus linguis et tam late quod in omni parte ambitus terre.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Dies diei. Spiritus spiritalibus profert plenitudinem sapientie quod est Verbum in principio apud Deum et mortalitas carnis quasi longe positis carnalibus fidem insinuando annuntiat futuram scientiam. Vel  dies diei nox nocti quia hec doctrina diebus et noctibus continuatur usque ad posteros.||
Numérotation du verset  18,4 III
Non sunt loquele 
interl.| interl.| lingue||
neque sermones \
interl.| interl.| genera dicendi||
marg.| marg.| LOQUELE. CASSIODORUS. Publice suasiones.  SERMONES communes narrationes.||
quorum 
interl.| interl.| per quos non sunt audite voces apostolorum||
non audiantur voces eorum. 
interl.| interl.| celorum||
marg.| marg.| QUORUM  NON  AUDIANTUR. Planius diceret in quibus non audiantur voces eorum vel omnium {t. 2 : Erfurt, f. 238va ; facsim., p. 476b} [Rusch, f.  238va ] sermonum audiantur voces eorum illud idem facit per relativum.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Omnibus linguis primos loqui fecit Spiritus qui omnes gentes in unum erat congregaturus unus homo tunc omnibus sic modo unus Christus caput et corpus.||
Numérotation du verset  18,5 IV
In omnem terram exivit sonus eorum \
interl.| interl.| fama et si non presentia||
et in fines orbis terre 
interl.| interl.| etiam in angulis||
verba 
interl.| interl.| eadem que dixerunt||
eorum. 
interl.| interl.| vel dicentium||
Numérotation du verset  18,6 V
In sole posuit tabernaculum suum \
interl.| interl.| quomodo hoc||
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. in tempore vel manifestatione||
marg.| marg.| IN SOLE. CASSIODORUS. Quod alios fecisse laudat ipse facit predicat incarnationem. Vel in sole in manifesto mundi vel in labore. Sol urit lucet et variat tempora.||
marg.| marg.| TABERNACULUM. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Quasi militare habitaculum id est dispensationem incarnationis sue in qua venit expugnare errores mundi. Vel tabernaculum Ecclesiam in manifesto non in occulto ut lateat.||
et ipse tamquam sponsus 
interl.| interl.| renatus scientia et virtute||
marg.| marg.| SPONSUS. CASSIODORUS. Totiens prophetis promissus magna similitudo sacramenti ideo de virgine natus ut Ecclesiam sibi virginem copularet.||
procedens de thalamo suo. 
interl.| interl.| utero virginali||
marg.| marg.| DE THALAMO. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Id est virginali utero ubi Deus humane nature ut sponsus sponse copulatus est. Ecce humilis misericordia sed fortis maiestate.||
Numérotation du verset  18,VI 
Exultavit 
interl.| interl.| non invitus suscepit laborem||
ut gigas 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. omnes incomparabili virtute precedens||
marg.| marg.| GIGAS. CASSIODORUS. Imperturbabilis irrevocabilis humanam naturam potentia superans.||

gigas Ps-G (I² Q² ΦRP ΩJ² K² ΨB² V D Ω) D30 Ed1455 Rusch Ed1530 Clementina] gigans Ps-G (F I M Q W ΦGV U ΩJ K ΨB)
ad currendam viam suam \
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. non stetit ad invia mundi||
interl.| interl.| quoniam||
a summo celo 
interl.| interl.| a Patre||
interl.| interl.| a summo ab equalitate Patris. « Exivi a Patre et veni in mundum iterum relinquo mundum et vado ad Patrem ».||

Io. 16, 28.

celo Ps-G (plerique codd., edd.) D30 Rusch cum Ps-R] celi Ps-G (R)
egressio eius. 
interl.| interl.| eterna qua de Patre natus||
Numérotation du verset  18,7 VII
Et occursus eius 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. occurrit plenitudine divinitatis usque ad equalitatem Patris||
usque ad summum eius \
interl.| interl.| Patris celi||
nec est qui se abscondat a calore eius. 
marg.| marg.| A SUMMO. CASSIODORUS. Hic Trinitas ostenditur. A summo celo Pater.  EGRESSIO. Eterna generatio Filii.  OCCURSUS secundum hominem dum ascendens ad sedem Patris occurrit usque ad summum secundum quod Deus Patri equalis. A  CALORE Spiritus Sanctus quem post ascensionem apostolis misit a quo nemo absconditur qui ut Deus corda hominum novit. Dicendo eius notat unitatem Trinitatis.||
marg.| marg.| NEC  EST  QUI SE  ABSCONDATA. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Verbum caro factum non permisit ullum se excusare de umbra mortis quia et ipsam penetravit calor verbi. Vel calor est Spiritus quem misit reversus qui est lex testimonium iustitie preceptum timor et iudicia quia hec agit.||
interl.| interl.| quia||
Numérotation du verset  18,8 VIII
Lex 
interl.| interl.| non humana||
Domini 
interl.| interl.| ipse est lex||
marg.| marg.| LEX  DOMINI. CASSIODORUS. Secundo laudat precepta novi et veteris testamenti.||
marg.| marg.|  CASSIODORUS. Lex perMoysen data per omnia verba sua districtione corrigens et ad Christi gratiam mittens.||
immaculata 
interl.| interl.| qui peccatum non fecit||
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. immaculatos facit quod non prior lex||
convertens
marg.| marg.| CONVERTENS. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Libertate ad se imitandum non premens iugo servitutis.||
animas \
marg.| marg.| ANIMAS. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Voluntates non modo manus ut vetus.||
testimonium Domini 
interl.| interl.| testimonium quod promittit observantibus complebitur||
marg.| marg.| TESTIMONIUM  FIDELE. Quecumque testimonia dedit Israel plena sunt veritate et humilibus sapientiam dederunt.||
fidele sapientiam
marg.| marg.| SAPIENTIAM de divinis.||
prestans parvulis. 
interl.| interl.| non superbis||
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. quia nemo novit Patrem nisi Filius et cui Filius voluerit revelare que sapientibus abscondita sunt et revelata parvulis||
Numérotation du verset  18,9 IX
Iustitie Domini recte 
interl.| interl.| spe premii||
marg.| marg.| {t. 2 : Erfurt, f. 239ra ; facsim., p. 477a} [Rusch, f.  239ra ] IUSTITIE. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Omnes in illo recte qui non docuit quod non fecit ut imitantes gauderent in eis qui libere cum caritate facerent non serviliter cum timore.||
marg.| marg.|  CASSIODORUS. Iustitie lex que iustificat quidquid precipit iustum est.||
letificantes corda \
interl.| interl.| non terrentes||
preceptum Domini lucidum 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. sine velo carnalium observantiarum non sicut Moyses ponebat velamen||
illuminans oculos. 
interl.| interl.| interioris hominis||
Numérotation du verset  18,10 X
Timor Domini 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. gratis amans non puniri sed separari timens||
marg.| marg.| TIMOR  DOMINI. CASSIODORUS. Timor seculi non sanctus quia non proficuus et cum temporibus mutatur. Timor Domini sine omni perturbatione quia est mixta cum pavore dilectio quia si timet iudicem scit misericordem.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Timor non ille penatis pro terrenis quorum amore fornicatur anima sed castus quo quanto diligit cavet offendere sponsum et ideo non foras mittitur sed permanet.||
sanctus permanens in seculum seculi \ iudicia Domini 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. qui omne iudicium dedit Filio||
marg.| marg.| IUDICIA. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Iudicia Dei non egent alterius auctoritate.||

permanet Ps-G (ΨB² V D Ω) D30 Rusch] permanens Ps-G
vera iustificata in semetipsa. 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. incommutabiliter nec quis eripit premia que dat vel penas||
Numérotation du verset  18,11 XI
interl.| interl.| ideo||
Desiderabilia super aurum 
interl.| interl.| pre divitiis||
marg.| marg.| DESIDERABILIA. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Vel multum desiderabilia vel multum aurum et lapis vel multum pretiosum.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Desiderabilia super aurum : super pompas seculi pro quibus iudicia Dei non desiderantur sed timentur vel contemnuntur vel non creduntur. Vel si quis est aurum vel lapis vel mel vel favus plus desiderat quam se iudicia Dei cuius voluntatem sue preponit et dulciora sunt quam ipse sibi.||
marg.| marg.| SUPER  AURUM etc. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Id est omne quod appetitur pro divitiis vel potentia vel pro voluptate.||
et lapidem 
interl.| interl.| pre potentia||
pretiosum multum \ et dulciora super 
interl.| interl.| id est pre voluptate||
mel 
interl.| interl.| secundum Novum Testamentum||
marg.| marg.| MEL. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Cibus Dei est mel id est solutus iam a seculo. Et favus id est quia adhuc circumplicatur cui opus est pressura exprimentis manus Dei ut eat in vitam.||
et favum. 
interl.| interl.| secundum vetus||
Numérotation du verset  18,12 XII
Et enim servus tuus custodit 
interl.| interl.| modo dulcia post salubria||
ea \
interl.| interl.| non loquendo probat dulcia sed custodiendo||
in custodiendis illis 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. in eo ipso non in extraposita re quia in eis gaudetur per se placent||
retributio multa. 
interl.| interl.| que nequit dici||
Numérotation du verset  18,13 XIII
Delicta 
marg.| marg.|  CASSIODORUS. mea inquinant, aliena affligunt et ideo parce : repelle suasorem.||
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. sicut tenebre oculos ita delicta mentem non sinunt videre lucem vel se||
interl.| interl.| sed timeo ne quibusdam preoccuper||
quis intelligit+ ?
marg.| marg.| DELICTA  QUIS. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Tertio petit sese a vitiis purgari ut sit dignus psalmista qui hec referat sacramenta.||
marg.| marg.|  CASSIODORUS. Delicta omnia quedam enim nota sunt.||
Ab occultis 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. a cupiditatibus in me latentibus ne seducar ab ailiis quia non capitur ab alienis qui est mundus a suis||
meis 
interl.| interl.| que ex me||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Menti videnti suavis est veritas dulcia iudicia non videnti que suavitas ? Sed quare non videtur propter delicta. Nec mirum delicta enim quis intelligit.||
marg.| marg.| AB OCCULTIS. CASSIODORUS. Omnia peccata duobus includit. Occulta sunt originalia et que secreta voluntate oriuntur que multis ante effectum rei {t. 2 : Erfurt, f. 239rb ; facsim., p. 477b} [Rusch, f.  239rb ] celantur que si forte noscuntur (ut dicit Salomon) non eas post concupiscentias. Aliena sunt que suadentibus malis hominibus vel diabolo fiunt. Ab illis munda ab his parce quia iam servus que si non dominentur tunc sum mundus.||
munda me \
Numérotation du verset  18,14 
et ab alienis parce servo tuo. 
interl.| interl.| non superbo meo||
Numérotation du verset  18,XIV 
Si 
interl.| interl.| non quod omnino tollantur quod impossibile sed ne dominentur||
mei non fuerint dominati+  
interl.| interl.| vel : dominata ||
interl.| interl.| alieni||
marg.| marg.| DOMINATI. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Vel dominata occulta et aliena.||

dominati Ps-R Ps-G D30] dominata Ps-αβ Ps-Moz
tunc immaculatus ero \
interl.| interl.| a criminali||
marg.| marg.| IMMACULATUS quia non est tertia origo peccati preter occultum quo cecidit diabolus et alienum quo homo seductus est et consentiendo fecit suum.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Non est maius delictum quam apostotare a Deo quod est initium superbie superbia vero est initium et causa omnis peccati.||
et emundabor a delicto maximo. 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. superbie quod est ultimum redeuntibus primum recedentibus||
Numérotation du verset  18,15 XV
Et 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. si fuero mundus a superbia eloquia placebunt in conspectu hominum non Dei sed si mundus tunc erit ut complaceant non solum eloquia sed et meditatio||
erunt ut complaceant eloquia oris mei \ et meditatio cordis mei in conspectu tuo semper. 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. ut non placeant hominibus quia iam nulla superbia sed in conspectu tuo qui intus vides et conscientiam puram inspicis||
Numérotation du verset  18,XVI 
Domine adiutor meus \
interl.| interl.| in bonis agendis||
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. tendentis ad te quia redemptor ut tenderem ne quis sibi converti ad te vel pervenire tribuens repellatur ut superbus||
et redemptor meus. 
interl.| interl.| a malis||




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria ( 18), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 19/09/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber26_1.xml&chapitre=26_1_18)