initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<26_2. Psalmi 26-37*>

Psalmus 31

Numérotation du verset  31,1 
interl.| interl.| id est penitentis in cuius persona hic loquitur||
interl.| interl.| ut primo intelligas te peccatorem post si ceperis bonum facere ne viribus tuis tribuas sed gratie ut non sit dolus in corde Verbis te iustificans||
marg.| marg.| INTELLECTUS  DAVID. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Psalmus de gratia qua christiani sumus ut ait apostolus. Incipit ergo per indulgentiam. Hic psalmus contra vitium hominum agens qui peccata nesciunt vel defendunt et merita iactant.||
marg.| marg.|  CASSIODORUS. Contra vitium ergo hominum hic psalmus opponitur ne quis putet Deo absconditum quod in conscientia habet occultum.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Primo dicit initium boni esse per indulgentiam Dei se vero sequentem illud vitium hominum fuisse miserum sed per manum Dei conversum ad verum intellectum ad quem opportunius expertus casum alios deceptos revocat in quo stantes confirmat.||

1 Codd. (Ps. 31) : D30 Rusch Ps-G| Intellectus David] Huic David intellectus Ps-G, Huic David intellectus preteriussio hymnologie cum Dei dictione D30
2 Intellectus David Rusch] Huic David intellectus Ps-G, intellecus David cacogr. Rusch
Numérotation du verset  31,I 
Beati 
marg.| marg.| BEATI. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Non in quibus non invenit peccatum sed quibus remittit.||
quorum remisse sunt iniquitates \
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. mitigate per gratiam ut non regnent cuius causa est quod in baptismo tecta sunt peccata||
et quorum tecta sunt peccata. 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. ut Deus non videat id est puniat sicut sequentes Egyptii tecti sunt in mari Rubro nec hoc sufficit nisi inde caveatur ab eo quod Deus imputat id est a criminali||
Numérotation du verset  31,2 II
Beatus vir 
marg.| marg.| BEATUS  VIR. Hieronymus HIERONYMUS. Cui remittit Deus non enim per se.  TEGIT ne in iudicio reveletur et sic non imputabitur ad penam.||
cui non imputabit Dominus 
interl.| interl.| et si remissis iniquitatibus et tectis peccatis sit aliquod levius ut Iob et Nathanaeli quos laudat Dominus non imputabit||
peccatum \
interl.| interl.| subdit cui non imputet in quo non est dolus ut cum sit peccator iustum se predicet||
nec est in spiritu eius dolus. 
marg.| marg.| NON  EST  DOLUS qui se accusat corde tenet quod ore fatetur hic  BEATUS quia olim non confitens Deo veni in peccatum dum clamarem si quid boni egi.||
Numérotation du verset  31,3 III
Quoniam 
interl.| interl.| quasi hec causa fuit miserie||
tacui 
interl.| interl.| confessionem de peccatis||
interl.| interl.| quod non esset tacendum||
marg.| marg.| TACUI. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Qui non vult confiteri peccata laborat sine causa in defensione peccatorum in quo cum et iactet merita amplius deficit fortitudo.||
marg.| marg.| INIQUITATES. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Dicit fomitem peccati scilicet concupiscibilitatem que ante baptismum non tantum pena sed et culpa est non utique actualis sed originalis post baptismum vero pena est non culpa. In bapstimum quidem originale deletur non ut non sit sed ut peccatum ultra non sit.||
marg.| marg.| Hieronymus HIERONYMUS. Iniquitates ante fidem et baptismum peccatum post fidem vel baptismum.||
marg.| marg.|  CASSIODORUS. Beatus vir cui non imputabit aliis qui gravia habent Deus imputat aliis per misericordiam non imputat et si habent aliqua his scilicet qui non iustos se predicant cum sint mali sed se agnoscentes satisfaciunt modo hoc profiteor sed olim quoniam tacui etc.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. vel tacui voce peccatum dum clamarem tota die dum pena peccati vel interior excecatio ostenderet me peccatorem vel dum prava vita me tacente clamaret si quid boni egi.||
inveteraverunt ossa mea \
interl.| interl.| interior fortitudo defecit||
interl.| interl.| si contra fecisset innovaretur virtus robusta in Domino||
interl.| interl.| quia confitendo non agnovit novitatem||
dum clamarem tota die. 
interl.| interl.| presumptionem de meritis||
interl.| interl.| sed o Domine||
marg.| marg.| DUM  CLAMAREM. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Et si non sit sibi conscius quis non tamen iustus quia delicta quis in unde est iustus qui perit in iustitia sua. Et apostolus : Nihil mihi conscius etc.||
Numérotation du verset  31,4 IV
Quoniam 
interl.| interl.| dixi quod non est dicendum de iustitia mea||
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. quia vindicta tua tetigit me assidue||
die ac nocte gravata est 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. ad humiliandum superbum||
super me manus tua \ conversus sum 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. factus sum miser||
in erumna mea
interl.| interl.| cognovi miseriam||
dum configitur spina
interl.| interl.| vel confringitur||
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. Puncta est conscientia sensi dolorem et sic : delictum etc.||
marg.| marg.| CONFRINGITUR. CASSIODORUS. Spina que totum corpus erigit id est superbia. Vel configitur. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. item est erumna dum id est quia spina id est peccatum configitur id est uque ad consensum et opus et consuetudinem ducitur. Vel spina id est ratione fracta curvor ad terrena. De his spinis dictum est primo homini : Terra tua germinabit tibi spinas et tribulos. Et alibi spine et tribuli nascuntur in manibus temulenti.||

configitur D30 Rusch] + mihi Ps-G spina] + diapsalma Ps-G
Numérotation du verset  31,5 V
Delictum meum 
interl.| interl.| CASSIODORUS. quod dimisi facienda, id est quod tacui peccata
marg.| marg.| DELICTUM  MEUM.  Diapsalmus. Confessio unde venia sicut supra detectione inveteratio.||
cognitum tibi 
interl.| interl.| per me||
feci \
interl.| interl.| confitendo||
marg.| marg.| FECI  COGNITUM. CASSIODORUS. Dixi enim prius id est deliberavi apud me. Magna pietas ut ad solam promissionem dimiserit votum enim pro operatione iudicatur. Nondum pronuntiat promittit pronuntiaturum et Deus iam dimittit quia hoc ipsum dicere quoddam pronuntiare est corde nondum est vox in ore ut homo audiat confessionem et Deus audit.||
et iniustitiam meam 
interl.| interl.| quod feci non facienda id est quod clamavi merita non abscondi||
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. Quando homo detegit Deus tegit. Si homo agnoscit Deus ignoscit.||
non abscondi.
Numérotation du verset  31,VI 
interl.| interl.| feci cognitum et vere||
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. mihi non Deo dando vel nature quod est iterum Deo dare||
confitebor 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. contra priora agens||
adversumme 
interl.| interl.| qui prius contra Deum||

adversum D30 Rusch] adversus Ps-G
iniustitiam meam Domino \ et tu 
interl.| interl.| etiam||
remisisti iniquitatem 
interl.| interl.| vel impietatem||
interl.| interl.| quod nec Deum credidi||
interl.| interl.| quod tacere decrevi et male clamavi||

iniquitatem Rusch] impietatem D30 Ps-G
peccati mei

mei] + diapsalma Ps-G
Numérotation du verset  31,6 VII
Pro hac 
interl.| interl.| impietate vel remissione||
orabit ad te omnis sanctus \
interl.| interl.| quia nullus sine peccato||
marg.| marg.| PRO  HAC  ORABIT. CASSIODORUS. Diapsalmus penitudinem commendans omnibus sanctis dicit communem quam varie secte respuunt contra quas ad Deum refugit.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Pro hac. Inde orat omnis sanctus quia dimisisti aliter non esset sanctus.||
in tempore opportuno. 
interl.| interl.| quando venit plenitudo temporis misit Deus Filium suum||
interl.| interl.| Hieronymus HIERONYMUS. in hac vita ubi licet sed cum erunt aque inundantes id est angustie in iudicio||
marg.| marg.| IN TEMPORE  OPPORTUNO. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Tempus est gratie lex premens convincens reos coegit clamare gratia sanat.||
Numérotation du verset  31,VIII 
Verumtamen in diluvio 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. in multiplicitate variarum doctrinarum una vero doctrina est Dei de humilitate cordis||
marg.| marg.| VERUMTAMEN IN  DILUVIO. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Licet sanctus oret licet tempus opportunus tamen diffluentes in concupiscentiis vel qui sunt in erroribus diversarum sectarum ut philosophi qui libero arbitrio Iudei qui carnalibus observantiis salutem ascribunt.||
marg.| marg.| Hieronymus HIERONYMUS. Vel sanctus orat in quo notatur habere peccata sed tamen dum pene inundabunt in iudicio non approximabunt ipse pene ad eum sanctum ut nec aque ad Noe sanctus orabit dicens tu est refugium||
aquarum multarum \ ad eum 
interl.| interl.| Deum vel sanctum secundum imitationem||
marg.| marg.| AD EUM. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Deum mutat enim personam ut sepe non appropiant qui dicunt fatum facit peccare vel fortuna que omnia regit vel gens tenebrarum que Deo rebellat.||
non approximabunt. 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. sed in hoc diluvio quod undique perstrepit||
Numérotation du verset  31,7 IX
Tu es refugium meum 
interl.| interl.| non mea vis vel alius Deus||
a tribulatione
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. huius seculi vel peccatorum||
que circumdedit me \ exultatio mea 
interl.| interl.| spe futuri boni et quia parcis||

exultatio] et praem. P10525* (cancel.)
erue me
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. quia quamvis gaudeam in spe tamen adhuc sum in malis||
a circumdantibus me
interl.| interl.| peccatis meis||

me] + diapsalma Ps-G
Numérotation du verset  31,8 X
Intellectum tibi dabo 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. ut te cognoscas et gaudeas in spe||
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. ut scias quod omnia ex gratia||
marg.| marg.| INTELLECTUM  TIBI. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Diapsalmus. Respondetur penitenti intellectum tibi dabo etc. Ecce psalmus intelligentie ne putetur suppicans negligi teste Deo.||
marg.| marg.| TU ERUE. CASSIODORUS. Qui promisisti intellectum tibi dabo. Vel respondet Christus penitenti.||
marg.| marg.|  CASSIODORUS. Letus finis dat Deus intellectum unde alios adhortatur ad idem.||
et instruam 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. ne aberres||
te \
interl.| interl.| CASSIODORUS. quasi inermem gladio||
in via 
interl.| interl.| scilicet Dei||
hac qua 
interl.| interl.| non ut hereas||
gradieris 
interl.| interl.| sine errore||
firmabo 
interl.| interl.| non auferam a te postea oculos meos||
interl.| interl.| ne quis noceat||
interl.| interl.| quanta gloria patientis||
super te oculos meos. 
interl.| interl.| quia tu semper levas oculos ad me||
Numérotation du verset  31,9 XI
Nolite 
interl.| interl.| superbi||
interl.| interl.| qui prius peccator iam conversus efficitur predicator||
fieri sicut equus 
interl.| interl.| erecta cervice||
interl.| interl.| non humilis bos||
et mulus \
interl.| interl.| stolidi et pigri||
marg.| marg.| NOLITE  FIERI  SICUT  EQUUS. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Accepto intellectu convertit se iste penitens ad superbos peccata defendentes ergo vos quos invito.  EQUUS. Gentilis indomitus.  MULUS. Iudeus piger ad credendum.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Equus sine discretione sessorem mulus quelibet onera accipit et ita neutri est intellectus vel illi sessoris vel huic oneris. Prohibet ergo homines a diabolo insideri et vitiis onerari alioquin equus freno mulus camo arceatur. Quod si noluerint o Deus facillis quod mihi fecisti maiori et minori tribulatione constringe maxillas id est iactantiam de viribus suis.||
marg.| marg.|  CASSIODORUS. Vel maxillas quibus mandunt id est parcius da victualia ut necessitate coacti redeant.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Vel hic confringes et in futuro erant multa flagella. Vel nolite fieri sicut equus quia multa flagella hic et in futuro.||
quibus non est intellectus. 
interl.| interl.| quid enim tales patiuntur||
Numérotation du verset  31,XII 
In camo
interl.| interl.| verba Christi ad Patrem||
interl.| interl.| CASSIODORUS. sicut animalia donec viam tenent frena patiuntur et flagella||
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. si non habes sessorem os quo iactas merita et taces peccata constringetur||
et freno maxillas eorum constringe \
interl.| interl.| vel confringe||
qui non approximant ad te. 
interl.| interl.| et nolentes converti constringe||
Numérotation du verset  31,10 XIII
Multa flagella {t. 2 : Erfurt, f. 246rb ; facsim., p. 491b} [Rusch, f.  246rb ] peccatoris \ sperantem10   
interl.| interl.| vel : sperantes ||
interl.| interl.| qui omnia gratie dant vel dat||

10  sperantem Rusch] sperantes D30 Ps-G (R Q² K V) cum Ps-R Cor2 (antiq. et grecus habent sperantes et Remigius exponit et multi ita psallunt)
autem in Domino misericordia
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. lex in flagellis misericordia in consolationibus||
circumdabit. 
interl.| interl.| CASSIODORUS. undique ne sit locus hosti||
interl.| interl.| ergo||
Numérotation du verset  31,11 XIV
Letamini in Domino 
interl.| interl.| qui prius in vobis||
marg.| marg.| LETAMINI. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Tacita suavitate letari concitati animi fervore exultare.||
marg.| marg.| {t. 2 : Erfurt, f. 246rb ; facsim., p. 491b} [Rusch, f.  246rb ] QUI  NON  APPROXIMANT. CASSIODORUS. Sunt enim qui si peccant carnis imbecillitate a piis precibus non recedunt.||
marg.| marg.| MULTA  FLAGELLA. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Post frenum adduntur flagella ad domandum ne sit de illis impunitis quibus modo vaga datur licentia vie sue sic iste supra dixit se domitum.||
et exultate 
interl.| interl.| in Domino||
iusti \ et 
interl.| interl.| quia iam iusti non meritis sed gratia qui prius peccatores||
interl.| interl.| etiam in tribulationibus||
gloriamini omnes recti corde. 
interl.| interl.| quia ei subditi||




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria ( 31), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 19/09/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber26_2.xml&chapitre=26_2_31)