initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<26_5. Psalmi 68-79*>

Psalmus 75

Numérotation du verset  75,1 
In finem 
interl.| interl.| dirigens Christum||

1 Codd. : (Ps. 75) D14 D30 Hi ω1 ω² Rusch Ps-G
in carminibus
interl.| interl.| laudibus ad quas monet||

carminibus ΩR] laudibus Ps-G D30
psalmus Asaph 
interl.| interl.| fidelis Synagoge||

ps. Asaph] om. ΩR
canticum ad Assyrios. 
interl.| interl.| id est contra Iudeos qui non se dirigunt sed errant vel erigunt contra Christum||
marg.| marg.| AD ASSYRIOS. CASSIODORUS. REMIGIUS. Contra Iudeos qui non dirigentes sed errantes. Vel quod erigunt se quia sine gratia querunt salutem et persequuntur Ecclesiam ut olim Assyrii Iudeos. Qui confutantur hic ablatis nominibus glorie. Et nihil posse sine gratia probantur.||
marg.| marg.| CANTICUM. Quia agit de bonis Christi scilicet quod notus quod habitat quod illuminat quos salvat. Frangit gloriam Iudeorum.||

Assyrios D30 Rusch] Assyriorum ΩR, Assyrium Ps-G, + Vox Ecclesie D30
Numérotation du verset  75,2 I
Notus 
interl.| interl.| ut confiteatur peccata||
in Iudea 
interl.| interl.| vera||
marg.| marg.| NOTUS IN  IUDEA. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Gloriatur Iudeus quod Iudeo notus est Deus et verum est sed Iudeo intus non in carne.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Propheta si Iudei tunc in vobis notus est Deus quod si non est tunc non Iudei.||
marg.| marg.| IN IUDEA. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Susceptis filiis Ioseph duabus cum reliquis undecim filiis Iacob duodecim tribus sunt excepta tribu Levi que sacerdotalis et de decimis vivebat. Duodecim tribubus terra divisa est. In his una est Iuda unde reges et a regno omnes Iudei dicuntur. Confessi autem Cesarem non Christum qui de Iuda iam non Iudei.||
Deus \ in Israel 
interl.| interl.| vero||

Israel] Israhel D14² Δ
magnum nomen eius. 
interl.| interl.| non blasphematur sicut per malos||
Numérotation du verset  75,3 II
Et factus est in pace 
interl.| interl.| alii : Salem, cuius ponitur hic interpretatio||
locus eius \ et habitatio eius in {Erfurt, f. 275va ; facsim., p. 550a} [Rusch, f.  275va ] Sion. 
interl.| interl.| vera id est Ecclesia||
interl.| interl.| contemplatione vel speculatione||
marg.| marg.| IN SION. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Congruum verborum ordinem attende. Iudea confessio postquam Israel id est videns Deum et sic in pacato cum Deo locus est unde sequitur in pace post in Sion id est in contemplatione cum facie ad faciem videbit Deum erit habitatio.||
Numérotation du verset  75,4 III
Ibi 
interl.| interl.| quod non nisi a Deo habent||
marg.| marg.| IBI. CASSIODORUS. In Iudea in Israel in Salem in Sion ubi Deus pacis auctor venit ; hec omnia (que et nomina glorie eorum) fugiunt.||
confregit potentias arcum* : 
interl.| interl.| scilicet||
interl.| interl.| dolos||

arcum Ps-G Ω Δ Rusch] arcuum Ps-G (plerique codd.) D14 D30 Hi ΩR, + et ω² * (exp.)
scutum 
interl.| interl.| unde se superbe protegunt||
et gladium 
interl.| interl.| unde pugnant||
et bellum. 
interl.| interl.| contra Deum defendendo peccata||
interl.| interl.| omnimodam contradictionem||

et² D30* Δ] om. D30² (eras.) <divisio.> III potentias... arcum \ D30] potentias \... arcum ω1
Numérotation du verset  75,5 IV
Illuminans 
interl.| interl.| vel illuminas ||
interl.| interl.| confregisti et illuminas tu terribilis es futurus venturus ad iudicium||
marg.| marg.| ILLUMINANS. CASSIODORUS. Diapsalma. Illuminat Christus, dormit Iudeus ; Christus iudicat, perit ille.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Tu illuminas sed per montes qui prius lumen excipiunt per prophetas scilicet et apostolos. Sed de illuminatione turbati sunt omnes insipientes corde. Premittit inde quare in futuro terribilis #dormierunt etc.||

illuminans ΩR Rusch] diapsalma illuminas D14 Ps-G
tu 
interl.| interl.| non montes ipsi||
mirabiliter 
interl.| interl.| per mirabilia||
a10 
interl.| interl.| vel in||

10  a Rusch Ps-G (plerique codd.) D14 Hi Δ ΩR Rusch] de Ps-G
montibus eternis \
interl.| interl.| id est per montes eternos apostolos et prophetas||
interl.| interl.| sed||
Numérotation du verset  75,6 
turbati sunt 
interl.| interl.| annuntiata alia vita que non est hic||
interl.| interl.| parenthesis turbati sunt||
omnes insipientes corde. 
interl.| interl.| CASSIODORUS. desideria mundi querentes||
interl.| interl.| et turbati||
Numérotation du verset  75,V 
Dormierunt 
interl.| interl.| in presentibus que facta sunt eis deliciosa||
marg.| marg.| DORMIERUNT. CASSIODORUS. A bonis eternis refrigescentes carni acquieverunt profutura non videntes.||
somnum suum \
marg.| marg.| SOMNUM  SUUM qui distat a quiete bonorum quia iste fallax est videntes per somnium se habere thesauros dum evigilant nihil inveniunt unde dicit et nihil invenerunt omnes viri divitiarum. Diffinitio avarorum.||
et nihil 
interl.| interl.| CASSIODORUS. studentes divitiis vel qui a libero arbitrio et lege divites se putant||
invenerunt 
marg.| marg.| NIHIL  INVENERUNT. Quia nihil posuerunt in manibus Christi qui dicit : « Esurivi » etc.||
marg.| marg.| Remigius Autissiodorensis REMIGIUS. In pauperibus namque esurit qui in celo dives est.||

omnes viri divitiarum 
marg.| marg.| VIRI  DIVITIARUM. Qui solam spem suam ponunt in incerto divitiarum. Unde non ait habentes divitias multi enim habent qui non amant.||
in11  manibus suis12 
marg.| marg.| IN MANIBUS. CASSIODORUS. Quasi adhuc in manibus querant cum se iam nihil tenuisse cognoscant.||

11  in Ps-G (plerique codd.) D14 Hi ΩR Δ Rusch cum Ps-R] om. Ps-G 12  suis Hi D14 Cor2 ω 1] eius ω², manus suas Cor2 (Ieron.)
Numérotation du verset  75,7 VI
Ab increpatione tua 
interl.| interl.| dormierunt sed hoc a te||
interl.| interl.| ab ira et excecatione||
Deus Iacob \
interl.| interl.| iunioris populi||
dormitaverunt13  *
interl.| interl.| ut pharao qui increpationes Dei obstinata mente contempsit ita negligunt sancta monita||
interl.| interl.| cecitate cordis||
interl.| interl.| pharao et Egyptus et qui per secularia vagi sunt||
marg.| marg.| AB INCREPATIONE  DORMITAVERUNT. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Strepitus increpationis solet excitare sed tantum pondus est increpantis Dei quod dormitant id est cor habent induratum.||

13  dormitaverunt D14 Hi Δ ΩR Ps-G] + omnes Ed1455 Rusch
omnes qui ascenderunt 
interl.| interl.| qui noluerunt esse humiles||
marg.| marg.| QUI  ASCENDERUNT. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Quorum superbia crevit humili Christo non humiliati.||
equos. 
interl.| interl.| superbie||
marg.| marg.| EQUOS. CASSIODORUS. Quaslibet seculares extollentias unde preceptum erat in lege filiis Israel ut non multiplicarent sibi equos. Salomon quoque de Iudea non habebat equos sed emebat de Egypto.||
interl.| interl.| sed||
X
Numérotation du verset  75,8 VII
Tu terribilis es 
interl.| interl.| quod dormientes nunc non sentiunt in finem sentient||
interl.| interl.| in iudicio futurus||
et quis resistet 
interl.| interl.| tunc et si hic aliquo modo||
tibi \
interl.| interl.| nullus sed||
ex tunc 
interl.| interl.| modo dicunt quod volunt||
ira tua. 
interl.| interl.| vel ab||
interl.| interl.| erit||
Numérotation du verset  75,9 VIII
De celo 
interl.| interl.| quid enim tunc||
interl.| interl.| vel de celo iaculatus es iudicium||
interl.| interl.| de me dicit Asaph||
auditum 
interl.| interl.| futurum esse||
marg.| marg.| DE CELO  AUDITUM. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Unde apostolus. In revelatione Domini Iesu de celo cum angelis venientes ad iudicium exercendum cum exsurgeret id est cum potens apparebit qui hic humilis. Vel cum exsurgeret hic a morte postea venturus ad iudicium.||
marg.| marg.| TUNC. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Quando veniens de celo facies auditum id est omnibus notum. Virtus iudicii exponitur unde terreni terrentur et perdita potestate quiescunt. Quievit cum exsurgeret.||
fecisti 
interl.| interl.| facies sed preteritum ponit quasi iam factum||
iudicium \
interl.| interl.| unde||
terra 
interl.| interl.| homo||
tremuit14  et quievit.
interl.| interl.| melius modo timeret et quiesceret||
interl.| interl.| a malis suis||

14  tremuit D14 Hi ΩR Rusch] timuit Ps-G
Numérotation du verset  75,10 IX
Cum 
interl.| interl.| quando||
exsurgeret in iudicio15 
interl.| interl.| vel iudicium | 16  ||
interl.| interl.| severe iudicans qui hic quietus omnia pertulit||

15  iudicio Hi ΩMSR Δ cum Ps-R] iudicium Ps-G D14 Rusch
16  iudicium] corr., iudicio Rusch
Deus \
interl.| interl.| Iesus Christus||
interl.| interl.| ne putes iudicium fieri ad solum damnationem iniquorum subdit ut salvos faceret||
omnes mansuetos 
interl.| interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. qui non ascendunt equos sed in humilitate confessi sunt peccata||
terre17 
interl.| interl.| non dico angelos||
marg.| marg.| MANSUETOS  TERRE. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Qui mentis pacem habent non detractantes ferre vota. Quasi merito salvat mansuetos quoniam cogitatio id est laudabunt te cogitatione et opere hoc est reliquie cogitationis etc.||

17  terre] + diapsalma Ps-G | <divisio.> VII \ \VIII \ \IX] VII \ \VIII+IX D14*
Numérotation du verset  75,11 X
Quoniam cogitatio hominis 
interl.| interl.| prima qua damnat malum et incipit bona||
marg.| marg.| COGITATIO. CASSIODORUS. Conceptio voti.||
confitebitur tibi \ et reliquie cogitationis 
interl.| interl.| reliquie post penitentiam||
marg.| marg.| RELIQUIE. Redditio voti operatio reliqua post cogitationem.||
marg.| marg.| RELIQUIE  COGITATIONIS. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Quoniam cogitatio prima unde incipimus bona id est confiteri Domino que facit reliquas cogitationes que festum agunt prius est damnare et displicere quod eramus quod postea in memoria tenentes scilicet quid eramus et quid accepimus gratias liberatori agamus quod est sollemnia celebrare.||
marg.| marg.|  CASSIODORUS. Quia solus Dominus est cui festivitas debetur reddant vota Deo. Prima cogitatio damnat mala.||
marg.| marg.| RELIQUIE quia post semper debet homo recordari preterita mala ut lugeat licet mundus hic agat diem festum quando sentit se a peccatis liberum ut post emendationem Iudei iubentur offerre festivum munus Deo.||
diem festum 
interl.| interl.| cessabunt a servili opere non intenti mundo sed quieti bonis intendent operibus||
agent tibi. 18 
interl.| interl.| gratias agendo||

18  <divisio.> tibi1 \] tibi ÷ D14
Numérotation du verset  75,12 XI
Vovete 
interl.| interl.| mente||
interl.| interl.| quodlibet bonum||
marg.| marg.| VOVETE. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Alia sunt communia vota de his sine quibus non est salus alia propria ut vovere castitatem et huiusmodi.||
marg.| marg.|  CASSIODORUS. Vovete quedam sunt que nec promittentes debemus solvere ut non occides est huiusmodi. Alia sunt que nisi vovemus non cogimur implere ut virginitatem servare. Ad hec ergo vovenda invitat omnes qui in circuitu eius sunt per fidem hi monentur vovere non heretici vel pagani. Vel vos moneo quia qui in circuitu sunt ut famuli afferent vel offerent etc.||
marg.| marg.| Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Sunt quasi medii in circuitu eius qui intelligunt communem esse omnibus veritatem et non faciunt superbiendo suam hi offerunt munera quia habent humilitatem.||
et reddite 
interl.| interl.| necessario post votum||
interl.| interl.| opere||
Domino Deo vestro \
interl.| interl.| non tantum hominibus||
omnes 
interl.| interl.| id est omnes humiles qui confitentur ei et adorant eum||
qui in circuitu eius 
interl.| interl.| per fidem||
interl.| interl.| ut famuli||
affertis19 
interl.| interl.| vel : afferent ||
interl.| interl.| vel : offerent | ||

Cf. Ps-R : “offertis”.

19  affertis D30 Hi Δ ΩR] afferent Ps-G D14
munera. 
interl.| interl.| vos ipsos||
interl.| interl.| quia||
Numérotation du verset  75,XII 
Terribili 
interl.| interl.| si non amore vel timore facite||
marg.| marg.| TERRIBILI. CASSIODORUS. Et ideo timeat quisque superbus facere suam sec sit humilis communem omnibus intelligens habens Spiritum Dei non pincipum id est superbum.||
marg.| marg.| MUNERA. Augustinus Hipponensis AUGUSTINUS. Que altaribus offeruntur.||
marg.| marg.| TERRIBILIS quem timent boni mali vero non timent.||
Numérotation du verset  75,13 
et ei qui aufert 
interl.| interl.| dando suum||
spiritum20   
interl.| interl.| vitam||
interl.| interl.| audaciam superborum||
marg.| marg.| SPIRITUM. CASSIODORUS. Superbie vel tumoris tollit et facit reges sui qui corpus suum moderantur.||

20  spiritum D30 Hi Δ ΩR] spiritus Ps-G
principum \
interl.| interl.| superbum||
interl.| interl.| terrenorum||
terribili 
interl.| interl.| non solum aliis est terribilis sed etiam regibus||
apud21  reges terre. 
interl.| interl.| qui se regunt subiecti Deo unde cor regis in manu Domini||
interl.| interl.| qui terribiles sunt aliis||

21  apud Ps-G D14 D30 Hi ΩR Δ] + omnes Ed1455 Rusch




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria ( 75), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 19/09/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber26_5.xml&chapitre=26_5_75)