initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<26_8. Psalmi 109-151*>

Psalmus 118 (11-ך)

Numérotation du verset  118 (11-ך),81 
Caph
interl.|  Incutus
marg.|  CAPH. CASSIODORUS. In undecima littera peregrinus huius mundi adventum Domini nimis desiderat dicens quanta tulerat a superbis petens ut in mandatis Dei perseveret.
marg.|  CASSIODORUS. Caph. Incurvatus quia, fessus longa militia, cupit dissolvi et reverti ad principium cuius ante meminit, sed tamen non recusat laborem . « Veniant miserationes et vivam » quia defecit in salutari .

a Cf. sententia « Cupio dissolvi et esse cum Christo » ex Phil. 1, 23-24 : « Coarctor autem e duobus : desiderium habens dissolvi et esse cum Christo, multo magis melius | permanere autem in carne, necessarium
bpropter vos », ut ref. Augustinus, Ambrosius, Hieronymus et passim ; cf. Sabatier, t. 3, p. 815.
c Ps. 118, 77 : « Veniant mihi miserationes tue et vivam quia lex tua meditatio mea est ».

1 C.] + Manus. Vox penitentium hominum D30
2 = Rusch , om. Tr511 P106 03 nimis P106 Rusch ] om. Tr511 4 = Rusch   ; sine auctor. nec lem.   : Tr511 P106   ; defecit Lunel | perseveret] + quod apostoli desiderantes dicunt : Domine si in tempore hoc restitues regnum Israel? P106 5 cupit] + et P106 | 6 ante] modo Tr511 P106 | 7 miserationes] mihi m. tue P106 | 8 defecit in salutari Rusch cum Ps-R ] … salutare tuum Tr511 cum Ps-G , quia d. P106 | 9 = Rusch ; sine auctor. : Tr511 P106 |
Numérotation du verset  118 (11-ך),I 
interl.|  a se10 
interl.|  ab animalitatis sue appetitu tendens11 
interl.|  id est lassata est diutina expectatione12 
interl.|  ecce curvatio humilitatis13 
interl.|  tendens14 
10  = Tr511, f. 163r ; P106 , f. 168r11  = Rusch ; om. Tr511 , P106 12  = Tr511, P106 , Rusch | diutina expectatione Rusch Magna Glossatura ] om. Tr511 P106 13  = P106 , f. 168r; Rusch | curvatio] incurvatio P106 14  = Tr511 ; om. P106 Rusch
in salutari tuo15  anima mea \
interl.|  practicus ostenditur16 
interl.|  et fit spiritus unus cum Deo quoniam qui adheret Deo unus spiritus est cum eo17 
marg.|  {t. 2 : Erfurt, f. 307va ; facsim., p. 614a} [Rusch, f. 307va ] DEFECIT  IN  SALUTARI. Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. Defectus simpliciter solet accipi18  in malo sicut profectus in bono nisi addatur in quid ut cum dicitur19  proficiunt20  in peius et hoc in   salutari non a   salutari 21  . Talis defectus indicat nimium desiderium boni nondum adepti ut Simeon et antiqui iusti Christum desideraverunt22  .23 
marg.|  Unde sunt ille septem sacramentales antiphone ante Natale, scilicet « O Adonai », « O radix » etc. que omnes secundi toni sunt quia ille invocatur qui est Deus et homo. Et sunt septem quia in eo septiformis gratie plenitudo est. Et nunc omnes iusti secundo venturum desiderant.24 
marg.|   in salutare  : hebraice : Iesum, et ne dubites addit   in verbum, id est Filium, vel   in verbum , id est promissum,   supersperavi. H ec spes facit per patientiam25  expectare quod non videtur.26 

Corpus antiphonalium officii (n° 4081, 3988 : O Adonai, 4075 : O radix, 4010, 4050, 4078, 4025 : antiphonae maiores ante Natale).
= Petrus Lombardus , In Ps. 118, 81, PL 191, 1084B : « Unde sunt illae sacramentales septem antiphonae, ante natale, O Adonai, O radix David etc. quibus Salvatoris adventus petitur, quae omnes secundi toni sunt, quia ille invocatur, qui est Deus et homo. Et sunt septem, quia in eo septiformis gratiae plenitudo est. Et nunc omnes iusti eumdem venturum desiderant ». Non inveni in Glossa Giliberti (Tr815, f. 178r-179r).

15  salutari tuo Ps-G ( M * Q W U ΨB ) Rusch Ed1530 cum Ps-R ] salutare tuum Ps-G Tr511 D14 D30 ω1
16  = Tr511 P106 Rusch ; defecit Lunel |ostenditur] om. Tr511 P106 17  = Tr511 P106 Rusch ; defecit Lunel | unus cum… cum eo] om. Tr511 P106 18  simpliciter – s. a.] inv. Tr511 | 19  cum dicitur] om. Tr511 | 20  proficiunt] proficiant P106 | 21  hoc in salutari non a salutari Rusch ] in salutare P106 , hic in salutare Tr511 | 22  C. d. Tr511 Rusch ] inv. P106 | desideraverunt] + et nunc omnes iusti venturum Tr511 P106 | 23  = sine lem. et autor. : P106 , f. 168r, Tr511, f. 163rv ; defecit Lunel | 24  = Rusch Magna Glossatura ; om. P106 , Tr511 K7; defecit Lunel 25  facit - per patientiam] inv. P106 26  = Tr511 P106 Rusch ; defecit Lunel
in verbum tuum 
interl.|  Filium27 
interl.|  promissum28 
27  = Rusch ; om. Tr511 ; defecit Lunel 28  = Rusch ; om. Tr511 ; defecit Lunel
supersperavi. 
marg.|   supersperavi quia plus futurum est quam dici potest29  .   anima et  oculi qui interius30  loqui possunt cum Deo. Item non ex infirmitate sed fortitudine desiderii   defecerunt in eloquium, id est promissum,   dicentes : vox eorum est gemitus et oratio ; dum autem ardent spiritalia desideria frigescunt carnalia. Unde subdit :   quia factus sum sicut uter in pruina. Uter est caro huius mortis,   pruina celeste beneficium quo quasi gelu concupiscentia carnis torpet et contrahitur.31 
marg.|  Ambrosius MediolanensisAMBROSIUS. Et sic iustificationes a memoria non labuntur dum aliunde non cogitatur quia torpet cupiditas, fervet caritas quia32  scit temptationes non finiendas ante finem33  seculi ;de ipso querit quando fiet ultio de persequentibus , id est diabolo, cum ministris. Sed cur de eo querit34  cum dicatur : « Non est vestrum scire tempora ». Prophetat autem hic illam interrogationem apostolorum futuram in qua hec prophetia impleta est. 35 

Act. 1, 7 : « Dixit autem eis : Non est vestrum nosse tempora vel momenta que Pater posuit in sua potestate ».
29  potest Tr511 Rusch ] possit P106 | 30  interius Tr511 Rusch ] intus P106 | 31  = Tr511 P106 Rusch ; defecit Lunel | 32  quia] vero Tr511 P106 | 33  finem Tr511 Rusch ] faciem P106 | 34  de eo-q.] inv. Tr511 | 35  = Rusch  ; sine auct. : Tr511 P106 ; defecit Lunel |
Numérotation du verset  118 (11-ך),82 II
Defecerunt 
interl.|  a contuitu temporalium tendentes36 
interl.|  Ambrosius MediolanensisAMBROSIUS. iam theoricus demonstratur37 
oculi mei
interl.|  Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. quibus prophete dicuntur videntes38 
marg.|  OCULI. Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. Duo sunt oculi : mysticus acutior, moralis dulcior ; non est otiosus qui verbo Dei tantum studet39  nec pluris est qui extra operatur quam qui studium cognoscende divinitatis exercet. Ipsa etiam sapientia maximum opus est et antefertur Maria que audiebat Marthe que operabatur.40 
38  = Rusch  ; sine autor. : Tr511 P106 ; defecit Lunel 39  t. s.] inv. Tr511 40  = Rusch  ; sine autor. nec lem. : Tr511 P106 ; defecit Lunel | que audiebat Marthe que operabatur Rusch Magna Glossatura ?] Marthe Tr511 P106
in eloquium tuum \ dicentes quando consolaberis me ? 
interl.|  quasi moras patior quod fit ut res dilata dulcior veniat41 
interl.|  Ideo consolare42 
Numérotation du verset  118 (11-ך),83 III
Quia factus sum sicut uter 
interl.|  Ambrosius MediolanensisAMBROSIUS. Uter est qui castigat corpus qui ut pellis mortui non sentit frigus peccati qui non frangitur necessitatibus qui mollis est impiis anime43 
43  = Rusch  ; sine autor. : Tr511 P106  ; defecit Lunel | qui] quia Tr511
in pruina \
interl.|  vel nive44 
marg.|  Vel45  ideo desidero hoc quia factus : comparatione futuri,   sicut uter : nulli liquori idoneus, et tamen   iustificationes 46  . Vel inter malos commissa retinens.47 
marg.|  PRUINA. Peccata seculi que uter non sentit.48 
marg.|  Vel per pruinam intelliguntur mali qui non fervent caritate sed algent infidelitate. Et est : ideo consolare. Quia factus etc. 49 
marg.|  IN  PRUINA. Ambrosius MediolanensisAMBROSIUS. Hec carnis ardorem pellendo refrigerat non adurit fecundat sata non internecat. Ideoque forte in transformatione cum Dominus gloriam resurrectionis demonstraret in monte vestimenta eius facta sunt alba sicut nix quia non ipse solus erit alienus a contagione peccati. Sed et quicumque resuscitatur congelatis cupiditatibus resurget frigidus. Unde : « In resurrectione neque nubent neque nubentur » etc. Boni ergo sunt utres frigidi in gelicidio constricti pruinis non libidinis calore soluti.50   

= Petrus Lombardus , In Ps. 118, 83, PL 191, 1086A.
= Petrus Lombardus , In Ps. 118, 83, PL 191, 1085D : “Ideo consolare quia factus sum sicut uter in pruina, id est divino beneficio scilicet gelu continentiae omnem calorem corporeum, et carnalis concupiscentiae ardorem restinxi. Hec pruina refrigerat, non adurit : fecundat sata, non internecat. Ideoque forte in transformationem cum Dominus gloriam resurrectionis demonstraret in monte, vestimenta eius facta sunt alba sicut nix (Mt. 17), quia non ipse solus erit a contagione peccati alienus, sed quicumque resuscitatur congelatis cupiditatibus resurget frigidus. Unde : In resurrectione neque nubent neque nubentur (Mt. 22). Boni ergo sunt utres frigidi, id est in gelicidio constricti pruinis, non libidinis calore soluti, et sic iustificationes Dei a memoria non labuntur”.
44  = Tr511 P106 Rusch ; defecit Lunel | nive] lac. Tr511 45  Vel] om. Tr511 P106 | 46  iustificationes P106 Rusch ] + tuas e. Tr511 | 47  = Rusch Magna Glossatura ; om. Tr511 P106  ; defecit Lunel | 48  = Tr511 P106 Rusch |que uter… sentit P106 Rusch ] om. Tr511 49  = Tr511 Rusch ; om. P106  ; defecit Lunel 50  = Rusch ; defecit Lunel | In pruina… soluti] In pruina . Unde in resurrectione vestimenta sicut nix quia quicumque resuscitavit congelatis cupiditatibus resurget frigidus; unde neque nubent neque nubentur Tr511 P106
iustificationes tuas 
interl.|  quibus plenus uter51 
non sum oblitus. 
interl.|  ita desidero videre salutare 52 
interl.|  sed53 
Numérotation du verset  118 (11-ך),84 IV
Quot sunt dies servi tui54   :
interl.|  in hoc seculo55 
interl.|  non sunt annue56  more in hac vita57 

54  servi tui Ps-G ( M Q² W ΦP U ΩJ K ΨB V D) D30 Tr511 P106 Ω ω1 Rusch edd. cum Ps-R hebr. LXX] servo tuo Ps-G
quando
interl.|  certe tunc58 
interl.|  aliquo tempore ante iudicium59 
facies 
interl.|  Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. Hoc addit ne quis Ecclesiam aliquo tempore ante iudicium non futuram putet ; non enim finietur ante iudicium60 
60  = Rusch  ; sine autor. : Tr511 P106  ; defecit Lunel
de persequentibus 
marg.|  Vel hic conteret Deus Satan61  sub pedibus nostris62  63 
marg.|  DE  PERSEQUENTIBUS. Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. Quasi ut ab his liberetur vult suos dies claudi. Vel fac servis pro misericordia quando necesse est facias impiis pro iustitia.64 
61  Satan] Sathanam Tr511 P106 | 62  nostris Rusch Magna Glossatura ] om. Tr511 P106 | 63  = P106 Rusch ; marg. Tr511 ; defecit Lunel | 64  = Rusch P106 (sine auct.) ; interl. sine autor. nec lem. : Tr511 ; defecit Lunel
me iudicium ? 
Numérotation du verset  118 (11-ך),85 V
Narraverunt 
interl.|  ut et fidem impediant65 
interl.|  nam ad hoc ut persequantur66 
mihi iniqui fabulationes \
marg.|  que in verbo delectant unde alii ponunt delectationes quod est in secularibus litteris et in Iudeis et in hereticis67 
67  = Rusch ; marg.  : Tr511 P106  ; defecit Lunel | que] praem. fabulationes Tr511
sed non ut lex tua. 
interl.|  sunt mihi68 
interl.|  me in eis veritas, non verba delectat69 
interl.|  quia 70 
68  = Tr511 P106 Rusch ; defecit Lunel | sunt] non praem. P106 69  = Tr511 P106 Rusch ; defecit Lunel | delectat] –tant Tr511 P106 70  = Tr511 P106 Rusch ; defecit Lunel
Numérotation du verset  118 (11-ך),86 VI
interl.|  non, ut in illis, vanitas71 
iniqui72   
interl.|  et per hoc iniuste quia in me non nisi veritatem persequuntur73 

72  iniqui plerique codd., edd. Tr511 P106 D30 ω1 Rusch cum Ps-R] inique Clementina Ps-G
persecuti sunt me 
interl.|  ut depravent veritatem
interl.|  ergo74 
adiuva me. 
interl.|  ut pro veritate certem, hoc cum facit Ecclesia patitur quod addit75 
Numérotation du verset  118 (11-ך),87 VII
Paulominus
interl.|  et fere 76 
consummaverunt me in terra \
interl.|  facta multa strage martyrum77 
marg.|  PAULOMINUS. Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. Non modo narraverunt sed et78  persecuti ut depravent veritatem sed adiuva quasi contra beluam quia   paulominus consummaverunt . Adeo nimia fuit persecutio contra carnalem infirmitatem.79 
77  = Tr511 P106 Rusch ; defecit Lunel | facta] om. Tr511 P106 78  et Tr511 Rusch ] om. P106 79  = Rusch  ; sine auctor. nec lem. Tr511 P106  ; defecit Lunel
ego autem non dereliqui mandata tua. 
interl.|  sed quia non frustra dicitur adiuva me subdit80 
Numérotation du verset  118 (11-ך),88 VIII
Secundum 
interl.|  ut possit perseverare usque in finem subdit81 
81  = Tr511 P106 Rusch Magna Glossatura ; defecit Lunel | ut possit… subdit Rusch Magna Glossatura ] et ut perseverare possim usque in finem Tr511 P106
misericordiam tuam 
interl.|  non meritum meum82 
vivifica me \
interl.|  ne amando vitam temporalem83  negem et sic perdam vitam spiritalem84  85 
et
interl.|  sic86 
custodiam testimonia oris tui. 
interl.|  martyria87 




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria ( 118 (11-ך)), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 19/11/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber26_8.xml&chapitre=26_8_118 (11-ך))