initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<33. Isaias>

Capitulum 47

Numérotation du verset Is. 47,1 
Ascende
interl.| interl.| invehitur in Babylonem et Chaldeos||

1 Ascende] Descende Weber
sede
interl.| interl.| o Babylon de solio regni||
in pulvere
interl.| interl.| ut captiva||

pulvere] pulverem Weber
virgo filia Babylon,
interl.| interl.| sterilis a bono opere||
interl.| interl.| plebs Babylonis||
sede in terra
interl.| interl.| ut ancilla quia non est solium||
non est solium
interl.| interl.| dignitas regni||
interl.| interl.| quia a Chaldeis condita||
quia ultra non vocaberis mollis et tenera
interl.| interl.| delicata deliciis affluens||
marg.| marg.| DESCENDE  SEDE IN  PULVERE. Quia omnis creatura Dei sumus. Nec iuxta hereticos {t. 3 : Erfurt, f. 108rb ; facsim., p. 71b} [Rusch, f. 108rb ] natura Babylonis dampnabilis vel ob luxuriam et ornatum potentissime urbis que iam senex et vicina occasui virgunculam se at puellam iactar.||
marg.| marg.| MORALITER. Gregorius Magnus GREGORIUS. Descende sede in pulvere filia Babylon. Hoc loco humana mens virgo non incorrupta (ut arbitror) dicitur sed infecunda. Et quia Babylon confusio interpretatur recte infecunda mens filia Babylonis vocatur que in eo quod nequaquam bona opera germinat (dum nullo ordine recte vite componitur) quasi matre confusione generatur. Sin autem virgo non infecunda dicitur sed corrupta postquam statum salutis perdidit ad confusionis sue cumulum appellatur quod fuit descende. In alto quippe humanus animus stat quando supernis retributionibus inhiat. Sed ab hoc statu descendit cum turpiter vinctus sese defluentibus mundi desideriis subiicit cui mox bene additur. Sede in pulvere. Descendens enim in pulvere residet quia celestia deserens terrenis cogitionibus aspersus in infimis vilescit. Sede in terra quia de celesti conversatione noluisti te erigere sub temetipso in terrenis prostratus humiliare. Unde necessario subditur non est solium filie Chaldeorum. Chaldei feroces interpretantur valde autem feroces sunt qui voluptates proprias sequentes nec suis motibus parcere sciunt. Sed filia ferocium solium non habet quia mens que ad amorem mundi ex pravis desideriis nascitur atque in eisdem obscuratur in eo quod se terrenis desideriis subiicit sedem amittit et quasi a iudicis sui sessione repellitur qui per exteriores concupiscentias vagatur et sepe iusto iudicio in sua ispe voluntate relinquitur et sub ea que anxie appetit laboriosa mundi ministeria relaxantur. Quia ultra non vocaberis mollis et tenera. Constat nimirum quia tenere filie sue parentes parcunt nec duris atque servilibus operibus hanc affligunt. Omnipotens ergo Deus quasi teneram filiam vocat quando dilectam cuiusque animam a laboriosis huius mundi servitiis revocat ne dum ab exterioribus afficitur ab internis desideriis obduretur. Sed Chaldeorum filia mollis et tenera non vocatur quia mens pravis desideriis dedita huius seculi labori relinquitur ut foris mundo velut ancilla serviat quia intus Deum nequaquam ut filia amat. Unde et molam tollere et farinam molere perhibetur. Mola in gyro ducitur et farina profertur. Unaqueque autem huius mundi actio mala est que dum multas curas congerit humanas mentes quasi in gyrum vertit atque ex se quasi farinas proiicit quia seducto corde semper minutissimas cogitationes gignit. Nonnumquam vero qui quietus alicuius momenti creditur positus in qualibet actione denudatur. Denudatur etc. Inani quippe ministratione operis turpitudo denudatur dum vilis abiectaque mens in actionis ostentatione cognoscitur que quieta prius magna putabatur. Humerum mens discooperit {t. 3 : Erfurt, f. 108va ; facsim., p. 72a} [Rusch, f. 108va ] quando opus suum qud ignorabatur ostendit crus revelat quando quibusdam desideriorum passibus lucris mundi inhiat manifestat. Flumina etiam transit quando actiones huius seculi que quotidie ad terminum defluunt indesinenter appetit. Dumque alias relinquit alias sequitur quasi de flumine ad flumen transit.||
marg.| marg.| NON  VOCABERIS  MOLLIS. Methaphora. Solent regine molles esse et delicate nec seipsas ferentes pre teneritudine sub hac specie alloquitur Babylon.||
Numérotation du verset Is. 47,2 
tolle molam
interl.| interl.| que paulo ante regina||
et mole farinam
interl.| interl.| o captiva hoc est enim opus captivorum||
marg.| marg.| FARINAM. Vel coitum prebe Medis et Persis qui in hoc ferventissimi sunt. Secundum hoc dicunt hebrei quod Philistei Sansonem erutis oculis molere coegerunt id est cum mulieribus suis coire ut ex eo susciperent homines magne et invincibilis stature.||
denuda turpitudinem tuam
interl.| interl.| dominis tuis Medis et Persis victoribus||
discoperi humerum
interl.| interl.| ut mulier videaris||
revela crus
interl.| interl.| libidini victorum||
transi flumina
interl.| interl.| vel ut transeas flumina eundo in captivitatem||
interl.| interl.| Tygrin Eufratem Chobar||
Numérotation du verset Is. 47,3 
Revelabitur
interl.| interl.| hostibus||
ignominia tua et videbitur opprobrium tuum
interl.| interl.| miseria captivitatis||
ultionem capiam
interl.| interl.| ex te||
interl.| interl.| vindicabo enim populum meum quem oppressisti si enim precepi ut affligeres non tamen ut opprimeres omnino||
et non resistet mihi homo
marg.| marg.| ET NON  RESISTET. Sicut Moyses Deo volenti delere filios Israel. Significat autem angelum Babyloni prepositum qui cum aliis ait curavimus Babylonem et non est sanata.||
Numérotation du verset Is. 47,4 
redemptor noster
interl.| interl.| a servitute captivitatis||
interl.| interl.| vox populi post septuaginta annos de captivitate redeuntis||
Dominus exercituum
interl.| interl.| hominum et angelorum||
nomen illius
interl.| interl.| est||
Sanctus Israel
interl.| interl.| qui dicit sancti estote quoniam ego sanctus sum||
Numérotation du verset Is. 47,5 
sede tace
interl.| interl.| pre confusione ne videaris||
et intra in tenebras
interl.| interl.| pre confusione lucem fere non sustinens||
filia Chaldeorum
interl.| interl.| quia constructa a Chaldeis||
quia non vocaberis
interl.| interl.| sicut ante||
ultra domina regnorum
interl.| interl.| Egyptiorum Assyriorum et aliorum||
marg.| marg.| SEDE. Sermo ad Babylonem refertur et quasi quondam reginam modo ancillam alloquitur. Sede humilis et vilis tace ut tristis considerans miseriam tuam.||
Numérotation du verset Is. 47,6 
interl.| interl.| quia||
iratus sum super populum meum
interl.| interl.| Iudeos||
Contaminavi
interl.| interl.| a te contaminari permisi||
hereditatem meam
interl.| interl.| sed||
et dedi eos in manu tua
interl.| interl.| scilicet ut flagellares non ut occideres||
non posuisti eis
interl.| interl.| nullius miserta es||
misericordias super senem
interl.| interl.| etiam qui miserandus et #hosti||
Aggravasti
interl.| interl.| crudelitas||
iugum tuum
interl.| interl.| vel meum||
valde||
marg.| marg.| IRATUS  SUM etc. Causam reddit quare Chaldeos ita afflixit ne sine causa fecisse videretur qui nihil sine causa operatur et ut cognoscant Chaldei quia non in viribus suis superaverunt populum Dei.||
Numérotation du verset Is. 47,7 
et dixisti in sempiternum
interl.| interl.| superbia||
ero domina
interl.| interl.| semper regnabo||
non posuisti hec
interl.| interl.| que modo pateris||
super cor tuum
interl.| interl.| in prosperis evitamus adversa||
neque recordata es novissimi tui
interl.| interl.| recogitans futura||
interl.| interl.| venturi mali||
Numérotation du verset Is. 47,8 
et
interl.| interl.| ideo||
nunc audi hec
interl.| interl.| predicenda||
delicata
interl.| interl.| deliciis affluens||
et habitans confidenter
interl.| interl.| nihil metuens||
que dicis in corde tuo ego sum
interl.| interl.| domina mundi||
et non est
interl.| interl.| qui regnet||
preter me amplius non sedebo vidua
interl.| interl.| sine rege||
et ignorabo sterilitatem
interl.| interl.| quia semper erit qui regnet ex me||
Numérotation du verset Is. 47,9 
interl.| interl.| ergo||
venient tibi duo hec subito in die una sterilitas
interl.| interl.| populorum quasi filiorum||
et viduitas
interl.| interl.| regis||
universa venerunt super te
interl.| interl.| a me et prophetis predicta||
propter multitudinem
interl.| interl.| non solum propter crudelitatem et superbiam tuam||
maleficiorum tuorum
interl.| interl.| quia scilicet in magis et in maleficis tuis et eorum consiliis confidis||
et propter duritiam incantatorum tuorum vehementem
interl.| interl.| quia mentientes te semper regnaturam duram et superbam faciebant||
marg.| marg.| SUBITO. De improviso irruente Cyro et Dario non enim metuebat ut a Medis et Persis (qui illius comparatione nullius erant fortitudinis et ipsi subiecti) possent superari.||
Numérotation du verset Is. 47,10 
et fiduciam
interl.| interl.| regnandi||
habuisti in malitia tua
interl.| interl.| in consilio maleficorum tuorum||
et dixisti non est qui videat me
interl.| interl.| qui corrigit ea que facio||
interl.| interl.| arioli magi aruspices||
et scientia tua
interl.| interl.| divinatio astrorum aspectio||
hec decepit te et dixisti
interl.| interl.| quod peius||
in corde tuo ego sum
interl.| interl.| domina mundi||
et preter me non est altera
interl.| interl.| regnatura||
Numérotation du verset Is. 47,11 
veniet super te malum
interl.| interl.| retributio mali quod fecisti||
et nescies ortum
interl.| interl.| initium||
Eius
interl.| interl.| mali||
marg.| marg.| {t. 3 : Erfurt, f. 108vb ; facsim., p. 72b} [Rusch, f. 108vb ] NESCIES  ORTUM  EIUS. Ex insperato veniet calamitas nec a magis nec divinis predicta despectum enim et subiectum populum non timebant.||
et irruet
interl.| interl.| irruent mali||
super te calamitas quam non poteris expiare
interl.| interl.| a te expellere||
veniet super te repente miseria quam nescies
interl.| interl.| modo||
Numérotation du verset Is. 47,12 
sta
interl.| interl.| contra Cyrum et Darium||
cum incantatoribus tuis
interl.| interl.| yronia||
interl.| interl.| in quibus confidis||
et cum multitudine maleficiorum tuorum in quibus laborasti
interl.| interl.| multo studio||
ab adolescentia tua
interl.| interl.| a principio regni eorum consilio cuncta disponis||
si forte quid prosit tibi aut si possis fieri
interl.| interl.| per eos||
fortior
interl.| interl.| sed||
Numérotation du verset Is. 47,13 
defecisti in multitudine consiliorum tuorum
interl.| interl.| quibus prius multas gentes superasti||
stent
interl.| interl.| ironice||
et salvent te augures celi
interl.| interl.| astrologi||
qui contemplabantur sidera et supputabant menses ut ex eis annuntiarent ventura tibi
interl.| interl.| que Dominus cogitavit super te||
marg.| marg.| AUGURES  CELI. Astrologi qui stellis arbitrantur omnia regi. Quasi quare non providerunt omnia tibi ? Hi vulgo appellantur mathematici qui cursu astrorum res mundanas putant regi unde : ab oriente venerunt magi dicentes. Vidimus stellam eius in oriente. Vel vaticinio Balaam provocati qui ait : orietur stella ex Iacob.||
Numérotation du verset Is. 47,14 
ecce
interl.| interl.| illis tacentibus propheta ventura annuntiat||
facti sunt quasi stipula
interl.| interl.| impotentes resistere||
Ignis
interl.| interl.| civitatis vel tribulationis||
combussit eos
interl.| interl.| vobiscum||
Non
interl.| interl.| etiam||
liberabunt animam suam
interl.| interl.| vitam||
de manu flamme non sunt prune
interl.| interl.| divina sapientia qua possint previdere et evadere et frigus erroris expellere||
quibus calefiant nec focus ut sedeant ad eum
interl.| interl.| ut possint excutere tenebras sed unde consumantur||
marg.| marg.| FACTI  SUNT  QUASI etc.  SEPTUAGINTA. Habes carbones ignis sedebis super eos hi erunt tibi in adiutorium. Quasi gazareni et magi per errorem ducunt te ad superbiam. Incendium autem Babylonis per supplicia vocat ad penitentiam.||
Numérotation du verset Is. 47,15 
sic facta sunt
interl.| interl.| humilia||
tibi in quibuscumque laboraveras
interl.| interl.| sicut deest lumen vere sapientie tibi||
Negotiatores
interl.| interl.| magi||
interl.| interl.| incantatores tui mendacia tibi vendentes||
tui ab adolescentia tua
interl.| interl.| a principio regni te seducentes||
unusquisque in via sua
interl.| interl.| diversa secta||
erraverunt non est
interl.| interl.| ex eis||
qui salvet te
interl.| interl.| a miseria||




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Is. 47), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 23/08/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber33.xml&chapitre=33_47)