initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<33. Isaias>

Capitulum 58

Numérotation du verset Is. 58,1 
interl.| interl.|tu tamen||
clama
interl.| interl.|aperte abiecto timore annuntia captivitatem iam imminentem et multorum necem advenientibus Romanis||
ne cesses
interl.| interl.|a predicatione||
quasi tuba exalta vocem tuam
interl.| interl.|ut ab omnibus possis audiri||
et annuntia populo meo
interl.| interl.|quasi adhuc potest resipiscere||
scelera
interl.| interl.|maiora||
interl.| interl.|execrabilia idolatriam homicidium et huiusmodi||
eorum et domui Iacob peccata
interl.| interl.|minora||
eorum
marg.| marg.| CLAMA NE  CESSES. Dominus ad prophetas vel ad apostolos finito scilicet priori capitulo in quo pax iustis et nulla requies nuntiatur impiis.||
marg.| marg.| QUASI  TUBA etc. Ubi apostolis dicitur : in montem excelsum ascende tu qui evangelizas Sion nec buccina nec tuba assumitur sed montem iubetur ascendere et propria voce personare. Hic autem quia et peccatores sunt et deorsum quibus est nuntiandum non iubetur propheta in montem ascendere sed tantum vocem suam sicut tubam exaltare et futura nuntiare bella. Ut quomodo mortui ad vocem tube sunt vivificandi. (Unde canet enim tuba et mortui resurgent) sic Israel peccato mortuus audiat scelera sua.||
marg.| marg.| POPULO  MEO. Acsi dicat videant qualem Patrem perdiderunt qui etiam peccatores populum suum vocat.||
Numérotation du verset Is. 58,2 
me etenim de die in diem querunt
interl.| interl.|ore etsi non corde ad templum ad sinagogam conveniendo legem Dei legendo||
interl.| interl.|quotidie||
et scire vias meas
interl.| interl.|actiones voluntates||
volunt
interl.| interl.|non vere||
quasi gens que iustitiam fecerit
interl.| interl.|quia idola non coluit||
et que iudicium Dei sui non reliquerit
interl.| interl.|Christum qui omnes iustificat idem iudicium quia Pater non iudicat quemquam||
interl.| interl.|legem vel veram fidem de qua iustus vivit||
rogant me
interl.| interl.|ut scilicet faciam||
iudicia iustitie appropinquare Deo volunt
interl.| interl.|voce ; unde :"Populus hic labiis me honorat cor autem longe a me".||
interl.| interl.|voce tantum||
interl.| interl.|cui non loco propinquatur sed merito||
interl.| interl.|quasi ideo non exaudiam||
marg.| marg.| QUASI. Hoc est quare non exaudiam eos sicut illos qui in Ecclesia iustitiam faciunt iuste et pie viventes Christum verum Deum et verum hominem confitentes.||
marg.| marg.| ROGANT. Alia temeritas Iudeorum quasi confidentes in conscientia bona iudicium iustum postulant secundum illud : iudica me Domine quoninam ego in innocentia mea ingresus sum.||

Mt. 15, 8 ; Mc 7, 6.
Numérotation du verset Is. 58,3 
interl.| interl.|dicentes||
quare
interl.| interl.|iniustitie arguunt Deum quasi non respiciat opera bona||
ieiunavimus
interl.| interl.|ventris esuriem putant virtutem unde ieiuno bis in sabbato||
et non aspexisti
interl.| interl.|quasi gratum||
humiliavimus
interl.| interl.|affliximus ieiunando||
animam nostram
interl.| interl.|vitam animalem||
et nescisti
interl.| interl.|non placuit tibi||
marg.| marg.| QUARE  IEIUNAVIMUS. Obliti sunt veteris historie quia Dominus non respexit ad munera Caim eo quod non recte dividebat cum fratre cui caritatem Dei invidebat.||
ecce
interl.| interl.|responsio||
in die ieiunii vestri
interl.| interl.|non mei||
interl.| interl.|quasi non ex auditio quia sine misericordia et pro laude et pro vana gloria ieiunatis||
invenitur voluntas vestra
interl.| interl.|non Dei||
interl.| interl.|carnalis||
interl.| interl.|ieiunia non contemno sed que obsunt ieiuniis||
interl.| interl.|vel voluntas in cibis scilicet lautioribus||

vestra] om. Weber
et omnes debitores vestros
interl.| interl.|ideo forsitan sepe ieiunabant ut repetendis debitis vacarent||
repetitis
interl.| interl.|cum lite||
marg.| marg.| ECCE IN  DIE  IEIUNII. Ieiunium Deo acceptum est non solum a cibis sed ab omnibus rebus illicitis abstinere.||
marg.| marg.| VOLUNTAS  VESTRA. Gregorius Magnus GREGORIUS. Voluntas ad iustitiam pignus pertinet ad iram. In cassum per penitentiam corpus atteritur si in ordinatis motibus mens vitiis dissipatur.||
marg.| marg.| REPETITIS. Qui repetit non habentem Deo facit violentiam.||
Numérotation du verset Is. 58,4 
ecce
interl.| interl.|quia||
ad lites
interl.| interl.|contra debitores||
et contentiones
interl.| interl.|homo interior nescitur carnibus draconis qui datus in escam populis Ethiopum||
ieiunatis
interl.| interl.|exterius||
et percutitis
interl.| interl.|resistentes||
pugno impie
interl.| interl.|quod peius est||
interl.| interl.|exigentes etiam que non accommodastis||
interl.| interl.|quasi si vultis ut exaudiam vos||
sicut usque ad hanc diem
interl.| interl.|sine misericordia||
interl.| interl.|pro laude hominum ut audiatur dum oratis in sinagogis et in angulis platearum ut videamini ab hominibus.||
ut audiatur in excelso clamor vester.
interl.| interl.|intra in cubiculum et cluso hostio ora Patrem tuum||
marg.| marg.| {t. 3 : Erfurt, f. 115ra ; facsim., p. 85a} [Rusch, f. 115ra ] NOLITE  IEIUNARE. Ne videatur reprobare ieiunium docet quomodo sit ieiunandum.||
Numérotation du verset Is. 58,5 
Numquid tale
interl.| interl.|quale agitis||
est ieiunium quod elegi per diem
interl.| interl.|totam||

clamor vester... elegi] om. Ed1462#
affligere hominem animam suam
interl.| interl.|non emendare||
interl.| interl.|abstinendo a cibis non ab illicitis||
numquid contorquere
interl.| interl.|exterius tantum||
interl.| interl.|inclinando ad pedes vel in circuitu sicut monachi||
quasi circulum caput suum
interl.| interl.|hec bona sunt et accepta Deo si fiant corde puro||
et saccum
interl.| interl.|induere||
et cinerem sternere numquid istud vocavi
interl.| interl.|alias [voca]bis||

vocabi] vocabis Weber
ieiunium
interl.| interl.|acceptabile Deo||
et diem acceptabilem Domino
interl.| interl.|non sed hoc est magis||
Numérotation du verset Is. 58,6 
nonne hoc est magis ieiunium quod elegi
interl.| interl.|ostenso quale ieiunium reprobet quale approbet ostenditur||
dissolve colligationes
interl.| interl.|falsas cartas de quibus dicebant obligatos pauperes||
impietatis
interl.| interl.|non prohibet sua repetere||
interl.| interl.|id est||
solve
interl.| interl.|sine lite||
fasciculos deprimentes
interl.| interl.|cartarum||
interl.| interl.|falsa cirographa quibus innocentes opprimebant feneratores||
dimitte eos qui confracti sunt
interl.| interl.|fame vel longa servitute aliquando enim ultra terminum detinebant eos||
interl.| interl.|quo pro fame se vendiderunt quod sepe faciebant||
liberos
interl.| interl.|a servitute||
et omne onus dirumpe
interl.| interl.|servitutis vel peccati||
marg.| marg.| COLLIGATIONES. Peccata intelligimus que in die ieiunii proximis dimittere iubemur ut nobis dimittat Deus ut securi dicamus dimitte nobis debita nostra sicut et nos.||
marg.| marg.| SEPTUAGINTA. apertius. Omnem scripturam iniquam conscinde falsa scilicet cirographa quibus sepe pauperes deprimebant impie. Si enim impium est debitum ab eis exigere qui non possunt reddere multo magis ab his qui non debent.||
marg.| marg.| TROPOLOGICE. Qui ieiunat ab omnibus malis et vult ieiunium suum respici non solum declinet a malo sed etiam faciat bonum ut solvat vinculum iniquitatis quo simplices hereticorum ligati sunt faudibus. Unde declinantes autem in obligationes adducet Dominus cum operantibus iniquitatem. Huiusmodi enim qui fracti sunt dimittere debet vir ecclesiasticus atque dissolvere omnem scripturam herticorum. Unde propheta : ve qui scribunt iniquitatem etc. Frangat quoque esurientibus panem doctrine Dominus enim fractos panes apostolis tradidit quos eis in septem sprotis et duodecim cophinis comminutos atque confractos in evangelio non integros sicut erant in lege dereliquit ut haberent quod pauperibus erogarent. Quos non habentes calorem fidei et extra Ecclesiam algentes frigore infidelitatis inopes atque peregrinos inducat in domum Ecclesie et operiat incorruptionis pallio ut tunc a Christi vestiti non maneant in sepulchris quod de eo legimus qui possessus a demonum legione in monumentis mortuorum habitabat nudus. Cumque hoc fecerit carnem suam ne despexerit id est spiritaliter domesticos fidei quod dixerunt septuaginta domesticos seminis tui ne despexeris.||
Numérotation du verset Is. 58,7 
frange esurienti panem
interl.| interl.|quasi dicat aliquis debitores non habeo quid faciam ut suscipiatur ieiunium meum frange esurienti panem||
tuum
interl.| interl.|non alienum||
marg.| marg.| FRANGE  ESURIENTI  PANEM  TUUM. Panem esurienti frangimus cum Christi fidem qui panis vivus est et scripturam sacram que spiritalis est nobis victus aliis manifestamus.||
marg.| marg.| Si non potes totum dare vel ut multis prosit dispersit dedit pauperibus. {t. 3 : Erfurt, f. 115rb ; facsim., p. 85b} [Rusch, f. 115rb ] Quod manducaturus eras si non ieiunares da pauperibus ut ieiunium tuum non sit lucrum marsupii sed anime saturitas.||
et
interl.| interl.|ne de paupertate causeris||
egenos
interl.| interl.|a quibus non expectas premium||
vagosque
interl.| interl.|hospitales invicem||
interl.| interl.|egenos et vagos in domum inducimus cum discordantes in fraternam pacem et caritatis unitatem revocamus||
induc in domum tuam
interl.| interl.|conductam si non habes tuam||
interl.| interl.|prebe tectum accipe celum si non potes prebere panem||
cum videris nudum
interl.| interl.|fide virtutibus et operibus||
operi eum
interl.| interl.|verbo et exemplo||
et carnem tuam
interl.| interl.|peccatorem tibi similem||
ne despexeris
interl.| interl.|considerans te ipsum ne et tu etc.||
marg.| marg.| ET CARNEM  TUAM. Proximum in necessitate qualibet recognosce similem tibi considerans te mortalem et passibilem. Unde : visitans speciem tuam non peccabis.||
Numérotation du verset Is. 58,8 
tunc erumpet
interl.| interl.|cum hec feceris||
quasi mane lumen tuum
interl.| interl.|Christus||
marg.| marg.| LUMEN  TUUM. Sicut matutina lux solvit tenebras ita lumen veritatis fugat errores.||
et sanitas tua
interl.| interl.|remissio omnium peccatorum||
citius orietur
interl.| interl.|sicut so in mane||
interl.| interl.|unde timentibus nomem meum orietur sol iustitie||
et anteibit faciem tuam
interl.| interl.|ad presentiam iudicis ad beatitudinem unde ecce homo et opera eius||
iustitia tua
interl.| interl.|bona opera||
et gloria Domini
interl.| interl.|Filius de quo exurge gloria mea||
colliget te
interl.| interl.|in protectione misericordie||
interl.| interl.|ut glorificeris apud Deum et hominem||
marg.| marg.| IUSTITIA. Christus qui omnes iustificat ante ibit ad gloriam unde vado vobis parare locum. Idem et gloria Domini colliget te id est suscipiet ad se qui dixit ubi ego sum illic et minister meus.||
Numérotation du verset Is. 58,9 
tunc invocabis
interl.| interl.|ore corde et opere||
et Dominus exaudiet
interl.| interl.|cuius voluntatem fecisti||
interl.| interl.|beneficiis respondendo||
clamabis et dicet ecce assum
interl.| interl.|ad remunerandum qui affui in bonis operibus auxilium||
si abstuleris
interl.| interl.|deposueris||
{t. 3 : Erfurt, f. 115rb ; facsim., p. 85b} [Rusch, f. 115rb ] de medio tui catenam et desieris digitum extendere
interl.| interl.|detrahere||
et loqui quod non prodest
interl.| interl.|sed obest||
marg.| marg.| CATHENAM. Peccatorum unde : funes peccatorum circumplexi sunt me et funibus peccatorum suorum constringitur quisque.||
marg.| marg.| DIGITUM  EXTENDERE. Proximos notare detrahere id est non solum non cogites et non facias hec sed ne detrahas.||
Numérotation du verset Is. 58,10 
cum effuderis
interl.| interl.|larga pietate||
esurienti
interl.| interl.|panem spiritalem vel corporalem||
animam tuam
interl.| interl.|voluntatem compatientem||
et animam afflictam
interl.| interl.|quacumque angustia||
repleveris
interl.| interl.|quocumque beneficio non modo sustentando sed etiam satiando si potes||
orietur in tenebris
interl.| interl.|peccatorum fugandis||
lux tua
interl.| interl.|Christus||
et tenebre tue
interl.| interl.|peccata||
interl.| interl.|fuistis aliquando tenebre nunc autem lux in Domino||
erunt sicut meridies
interl.| interl.|claritas iustitie||
Numérotation du verset Is. 58,11 
et
interl.| interl.|tunc||
requiem
interl.| interl.|eternam||
tibi dabit Dominus semper
interl.| interl.|cum tenebre tue erunt sicut meridies||
et implebit
interl.| interl.|unde tecum principium in die virtutis tue in splendoribus sanctorum||
splendoribus animam tuam
interl.| interl.|virtutibus vel visione deitatis||
et ossa tua liberabit
interl.| interl.|ab igne eterno||
interl.| interl.|virtutes ne deficiant vel corpus in die iudicii suscitabit||
et eris quasi hortus
interl.| interl.|fidelis vel Ecclesia||
irriguus
interl.| interl.|virtutum floribus et operum fructibus conspicuus||
marg.| marg.| ORTUS  IRRIGUUS. Voluptatis paradisus quem plantavit Dominus Deus a principio scilicet Ecclesiam. Fons in medio Christus est cuius non deficiunt aque doctrine spiritales que Ecclesiam irrigant et hoc est. Et eris quasi ortus irriguus o fidelis vel Ecclesia.||
et sicut fons aquarum
interl.| interl.|Christus||
interl.| interl.|spiritalium||
cuius non deficient aque
interl.| interl.|celum et terra transibunt verba autem mea non transibunt||
marg.| marg.| SICUT  FONS. Assimilaberis Christo capiti tuo.||
Numérotation du verset Is. 58,12 
et
interl.| interl.|preter cetera||
edificabuntur
interl.| interl.|in Ecclesia per fidem||
in te
interl.| interl.|o Ecclesia||
deserta
interl.| interl.|propter infidelitatem||
interl.| interl.|conventicula Iudeorum||
seculorum
interl.| interl.|multorum||
fundamenta generationis et generationis
interl.| interl.|utriusque populi||
suscitabis
interl.| interl.|o Ecclesia||
interl.| interl.|confitendo Christum verum Deum et verum hominem||
et vocaberis
interl.| interl.|predicator||
edificator sepium
interl.| interl.|doctrinarum quibus munitur Ecclesia||
avertens semitas iniquitatum
interl.| interl.|vel in quietem||
interl.| interl.|errorum quibus non est quies nec pax qui est Christus||
marg.| marg.| EDIFICABUNTUR. Iudei referunt hoc ad restaurationem que facta est sub Zorobabel et Iesu sacerdote magno vel ad illam quam delirant futuram in ultimo. Melius ad Ecclesiam hec referri possunt.||
marg.| marg.| FUNDAMENTA. Apostolos prophetas et similes unde fundamentum eius in montibus est. Fundamentum autem singularis numeri Christus est unde : fundamentum aliud nemo potest ponere preter id quod positum est quod est Christus Iesus.||
marg.| marg.| INIQUITATUM. Vel in quietem scilicet semitas erroris in quietem vel veram pacem.||

iniquitatum] in quietem Weber
Numérotation du verset Is. 58,13 
si averteris
interl.| interl.|ne transgrediaris||
interl.| interl.|ne malafacias in die sabbati||
a sabbato
interl.| interl.|quiete anime que omni tempore celebranda||
pedem tuum
interl.| interl.|mei autem pene moti sunt pedes||
facere voluntatem tuam
interl.| interl.|carnis||
in die sancto meo et vocaveris
interl.| interl.|celebrans Domino sabbata delicata||
sabbatum delicatum
interl.| interl.|Deo acceptum||
et sanctum
interl.| interl.|purum||
Domini
interl.| interl.|non tuum||
gloriosum et glorificaveris
interl.| interl.|in operibus tuis||
eum
interl.| interl.|Dominum||
interl.| interl.|vel diem sabbati||
dum non facis vias tuas
interl.| interl.|actiones pravas||
et non invenitur voluntas tua
interl.| interl.|ut nec scilicet opere pecces nec voluntate||
ut loquaris sermonem
interl.| interl.|odiosum vel otiosum||
Numérotation du verset Is. 58,14 
tunc
interl.| interl.|cum supradicta feceris||
delectaberis
interl.| interl.|delectare in Domino et dabit tibi petitiones cordis tui||
super Domino et sustollam te
interl.| interl.|in eterna beatitudine||
super altitudinem
interl.| interl.|alias [altitudi]nes||

altitudinem] altitudines Weber
terre
interl.| interl.|eterne soliditatis hoc enim solum elementum immobile et solidum||
marg.| marg.| TERRE. Viventium que sursum non deorsum. Unde Loth dicitur : in monte salvum te fac.||
et cibabo te hereditate Iacob patris tui
interl.| interl.|scilicet patria vera||
interl.| interl.|quam « nec #oculus vidit nec auris audivit nec in cor hominis ascendit ».| ||

Cf. 1Cor. 2, 9.
os enim Domini
interl.| interl.|quasi vera sunt hec omnia os enim Domini||
locutum est
interl.| interl.|per prophetam||
interl.| interl.|sermonem scilicet||
marg.| marg.| HEREDITATE. Celesti quam dedi Iacob cuius filius es per fidem et operationem vitia atque peccata supplantando cuius enim quis immitator fuerit eius {t. 3 : Erfurt, f. 115va ; facsim., p. 86a} [Rusch, f. 115va ] filius dicitur.||




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Is. 58), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 24/08/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber33.xml&chapitre=33_58)