initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<40. Osee**>

Capitulum 1

Numérotation du verset Os. 1,1 
interl.| interl.| Hoc est et est quasi titutulus libri||
quod factum est
interl.| interl.| verbum quod erat « in principio » apud Patrem,  factum est, id est locutum est vel factum est ut loqueretur  ad prophetam||

Io. 1, 1.
ad Osee
interl.| interl.| Salvator||
marg.| marg.| Hieronymus HIERONYMUS.  Osee interpretatur salvator. Factus est autem sermo Domini ad prophetam, ut prophetam quod animo inspirando Deum faceret et salvatorem populi sui, annuntiando illi verba Dei et prebendo exempla bene vivendi. Sancti autem ad quos fit sermo Domini sunt dii et salvatores per gratiam, cum sit unus Deus et salvator per naturam qui per omnes illos prefiguratus est. Significat ergo Osee Christum filium eius putei qui de seipso dicit  : « Dereliquerunt me fontem aque vive et foderunt sibi cisternas que aquas non valent continere ». Habet enim puteus aquas vivo de fonte manantes. Cisterna vero exterius adventicias quas et refrigerat.||

Ier. 2, 13.
filium Beeri
interl.| interl.| putei mei||
in diebus Ozie
interl.| interl.| fortitudo Domini||
marg.| marg.| IN DIEBUS  OZIE. Hieronymus HIERONYMUS. Hi reges regnabant in populo Dei cuius nomen est confessio, sed in Israel qui sibi idola fecerat regnabat Ieroboam qui interpretatur chronismos , id est temporalitas vel mora, quia mundum amavit, et in ipso ipsius amore morari studuit non inquirens futuram.||
marg.| marg.| Hieronymus HIERONYMUS. Ozias qui et Azarias regnavit in Hierusalem super duas tribus quinquaginta duobus annis, cui succedens Ioathan filius regnavit annis sedecim post quem filius eius Achaz similiter annis sedecim, cuius anno undecimo decem tribus captivate sunt a Salmanasar rege Assyriorum alias Chaldeorum et in montibus Medorum locate. Post Achas regnavit Ezechias filius eius annis viginti novem. Unde patet Osee et ante captivitatem prophetasse sub Ozia et Ioathan et ipsam ingruentem sub Achaz luxisse, et preteritam propter emendationem Iude retexuisse sub Ezechia rege. Eo autem tempore quo Ozias cepit regnare super Iudam regnabat duodecimo anno super Israel Ieroboam pronepos Iehu cui Iehu Dominus promiserat, quod usque ad quartam sobolem filii eius regnarent, eo quod interfecisset Iezabel, et duos impios reges, Ioram regem Iude, et Achab regem Samarie cum septuaginta eius fratribus.||
marg.|
marg.|
marg.|
marg.|
chronismos] corr., cronimos cacogr. Rusch Ioathan] corr., Ioathas cacogr. Rusch
Ioathan
interl.| interl.| Domini consummatio||

Ioathan] scrips. hic et ubique, Ioatham Rusch Weber
Achaz
interl.| interl.| virtus||
Ezechie
interl.| interl.| imperium Domini||
regum Iuda et in diebus Ieroboam filii Ioas regis Israel.
Numérotation du verset Os. 1,2 
Principium loquendi Dominum in Osee.
interl.| interl.| vel loquendi Dominum in Osee||
marg.| marg.| PRINCIPIUM  LOQUENDI  DOMINO IN  OSEE. Quia etiam alii prophete sub Ozia Ioathan et Achaz prophetaverunt et nomina eorum in suis titulis posuerunt, potest dici quod primum ad Osee sit locutus et postea ad ceteros, vel ad Osee primum sit hec locutus que sequuntur de fornicaria postea vero cetera.||
marg.| marg.| Notandum quod ad Osee locutus est Dominus inspirando ei prophetiam et in Osee locutus est id est per Osee aliis proponens doctrinam.||
Et dixit Dominus ad Osee :
interl.| interl.| Pater ad Filium||
Vade, sume tibi uxorem fornicationum
interl.| interl.| Non tantum fornicariam, sed que multas fornicationes fecit, quia tanto patientior propheta quanto sordidiorem ducit||
marg.| marg.| VADE  SUME  TIBI. Septuaginta :  Tolle tibi uxorem fornicationis et filios fornicationis. Iubetur autem sumere fornicariam et sumere filios eius, ut quos illa de fornicatione genuerat iste de meretrice generet liberos.||
et fac filios fornicationis
interl.| interl.| vel : fornicationum ||
interl.| interl.| quia de meretrice||

fac] om. Weber fornicationis] fornicationum Weber
quia fornicans fornicabitur
interl.| interl.| quasi non tam dicuntur hec in re quam in significatione||
dicuntur] scrips., dicunrur cacogr. Rusch
interl.| interl.| Iuda vel proprie Samaria et Israel, id est decem tribus que recesserant a Domino quando hec dicebantur||
a Domino.
interl.| interl.| recedens||
interl.| interl.| non ad eum sed per eum ad alios||
marg.| marg.| TERRA A  DOMINO. Potest ex eo quod non additur omnis terra non Iuda, sed decem tribus intelligi.||
Numérotation du verset Os. 1,3 
Et abiit et accepit Gomer filiam Debelaim et concepit et peperit ei filium.
marg.| marg.| Gomer interpretatur consummata et perfecta,  Debelaim : palata id est massa caricarum pinguinem quas in modum laterum figurantes, ut diu illese permaneant calcant atque conpingunt que Ezechie ulceri apposite sunt. Vel  Debelaim voluptas dicitur promissus vero salvator ex gente Iudeorum eandem gentem Israel in fornicatione et voluptate que dulcis videtur fruentibus, abominatam iubetur accipere uxorem et filium ex ea genitum vocat Iezrael, id est semen Dei in figuram sui carnaliter ex ea geniti.||

ei] om. Weber
Numérotation du verset Os. 1,4 
{t. 3 : Erfurt, f. 250ra ; facsim., p. 355a} [Rusch, f. 250ra ] Et dixit Dominus ad eum : Voca nomen eius Iezrael,
interl.| interl.| Dei semen vel filius||
marg.| marg.| VOCA  NOMEN  EIUS. Quantum ad litteram Iezrael est metropolis in regno decem tribuum in qua occisus est Naboth ad quem vindicandum suscitatus est Iehu qui delevit Achab et Iezabel. Sed quia ipse et filii eius post conversi sunt ad idolatriam, regnum quoque eius subvertendum dicitur. Sub cuius pronepote Ieroboam cepit prophetare Osee, quo Ieroboam mortuo, filius eius Zacharias successit quem sexto mense imperii sui occidit sellum de alia stirpe genitus statimque reges Assyrii ceperunt Ruben et Gad et dimidiam tribum Manasse que erat trans Iordanem, deinde Neptalim, ad extremum omnes reliquas tribus fueruntque a Zacharia pronepote Iehu usque ad Osee sub quo omnes tribus captivantur anni quadraginta novem. Typus autem seminis Dei et ultio sanguinis eius refertur ad Domini passionem propter quam et domus Iuda et regnum totius Israel dicitur subvertendum.||
marg.| marg.| VOCA  NOMEN etc. Idem valet ac si dixisset : Voca nomen eius Naboth cuius sanguis erat vindicandus. Sed Naboth designatur nomine loci in quo sanguis eius effusus est ut ibidem significetur vindicandus quasi dixisset : Voca Iezraelitem et hoc in figura Christi cuius sanguis contra crucifixores et irrisores erat vindicandus.||
marg.| marg.| Hieronymus HIERONYMUS. Iezrael est metropolis in regno Samarie, iuxta quam sunt campi latissimi et vallis vasta plus quam decem milibus tenditur passuum. In hac commisso prelio ab Assyriis cesus est Israel, id est decem tribus. Que dicte sunt Ephraim propter Ieroboam de Ephraim genitum qui prius fecit scisma in populo. Dicuntur et Ioseph quia et Ioseph pater Ephraim. Dicuntur et Samaria que et ipsa altera metropolis fuit decem tribuum que postea ab Augusto dicta est Augusta, id est sebaste in qua ossa Iohannis Baptiste condita sunt. Post divisionem vero decem tribuum a duabus propter maximam multitudinem que Ieroboam secuta est pristinum nomen Israel remansit in decem tribubus et propter tribum Iuda que regnavit in Hierusalem due tribus dicuntur Iuda.||

Cf. 4Rg. 9, 30-37.
quoniam adhuc modicum et visitabo sanguinem Iezrael
interl.| interl.| occisionem populi mei||
super domum Iehu
interl.| interl.| que tunc regnabat||
marg.| marg.| SUPER  DOMUM  IEHU. HAIMO.  Iehu super quem sanguis Naboth fusus in Iezrael dicitur visitari, significat Iudeos a quibus sanguis Christi requiritur, quando a Romanis occisi et per totum mundum sunt captivati.||
marg.| marg.| In omnibus prophetis per decem tribus significantur heretici quorum maxima multitudo, sed precipue in Osee due tribus in quibus est rex de David ad Ecclesie personam referuntur. Arcus ergo, id est fortitudo hereticorum, de quibus dicitur : « Filii Ephrem mittentes arcum conversi sunt in die belli ». Confringetur in valle seminis Dei, id est Christi de quo humilia et terrena senserunt quia « Pater non {t. 3 : Erfurt, f. 250ra ; facsim., p. 355a} [Rusch, f. 250ra ] iudicat quemquam sed omne iudicium dedit filio ».||

Ps. 77, 9.
Io. 5, 22.

Iehu Rusch] Ieu Edmaior., Hieu Weber
et
interl.| interl.| ut non sit||
interl.| interl.| nec mirum, quia etiam quiescere faciam ||
quiescere faciam regnum domus Israel.
Numérotation du verset Os. 1,5 
Et in illa die
interl.| interl.| quando ulciscar Iezrael super domum Iehu, et regnum Israel Assyrio vincente delevero||
conteram arcum
interl.| interl.| robur||
Israel in valle Iezrael.
Numérotation du verset Os. 1,6 
Et concepit adhuc et peperit filiam.
interl.| interl.| Postquam confractus est Israel et regnum eius destructum, non iam Iezrael, id est semen Dei, nec masculus sed femina imbecillis sexus nascitur que vitiorum pateat iniurie et habeat femininum animum Deum reliquens et idola colens. Unde et oblivioni data, quia usque hodie servit Persarum regibus.||
Et dixit ei : Voca nomen eius Absque misericordia, quia non addam ultra misereri domui Israel sed oblivione obliviscar eorum.
marg.| marg.| VOCA  NOMEN  EIUS  ABSQUE. Allegorice. Qui propter sanguinem seminis Dei vocantur  absque misericordia Iudei sunt qui dixerunt : « Sanguis eius super nos et super filios nostros ». Domus autem Iuda, id est qui de Iudeis confessi sunt Christum non in fortitudine exercitus sed evangelica predicatione salvantur, incredulis de eo det populo perpetua per Romanos servitute damnatis.||
marg.| marg.| Quod in Israel et Iuda secundum historiam dicitur, ad hereticorum conciliabula et ad Ecclesiam refertur, quia illis absque misericordia relictis et regno privatis Ecclesia Dei virtute superat.||

Mt. 27, 25.
Numérotation du verset Os. 1,7 
Et domui Iuda miserebor et salvabo eos in Domino Deo suo
interl.| interl.| in memetipso vel filio meo||
marg.| marg.| ET DOMUI  IUDA. Hieronymus HIERONYMUS. Quando decem tribus captivate sunt ab Assyriis Iudas salvatur de manu Sennacherib, non humana virtute sed solo Dei robore qui misit angelum suum et percussit una nocte de exercitu centum octoginta quinque millia.||

Cf. 4Rg. (2Rg.) 19, 35.
et non salvabo eos in arcu
interl.| interl.| armis bellicis||
et gladio et in bello et in equis et in equitibus.
Numérotation du verset Os. 1,8 
Et ablactavit eam que erat Absque misericordia.
interl.| interl.| Alii non dilecta sed hoc verius||
marg.| marg.| ET ABLACTAVITHieronymus HIERONYMUS. Qui vocabatur semen Dei, versus in feminam et propter imbecillitatem virium offensamque Dei ductus in captivitatem quia Dei misericordiam non habebat non ablactatus sed ablactata dicitur quia iam robur viri amiserat.||
marg.| marg.|  HAIMO.Qui vero ablactatur non utitur lacte matris sed alienis sustentatur alimentis. Sic Israel a Domino proiectus et captivatus in Babylone cibis sustentatur gentilium comedens idolothita, nec iam utitur lacte legis quo vivebat in terra sua. Unde sic immisericorditer dicitur ablactata ut nec legis superficiem intelligat.||
Et concepit et peperit filium.
Numérotation du verset Os. 1,9 
Et dixit ei : Voca nomen eius Non populus meus, quia vos non populus meus et ego ero non10  Deus11  vester.
marg.| marg.| NON  POPULUS  MEUS. HAIMO. Hoc ad eos potest referri qui tunc temporis ab Assyriis sunt captivati et maxime ad eos qui post adventum Christi, ipsum Christum negando et occidendo perdiderunt locum et gentem, et dicuntur  non populus Dei sed filii diaboli, quia qui non habet Filium nec habet Patrem. Potest et ad hereticos referri qui de Deo male sentientes ab eo repelluntur, ne sit Deus pars hereditatis eorum.||

ei] om. Weber | 10  ero non] inv. Weber | 11  Deus] om. Weber |
Numérotation du verset Os. 1,10 
Et
interl.| interl.| quia||
erit numerus filiorum Israel quasi arena maris
interl.| interl.| ubique dispersorum sicut modo est||
marg.| marg.| ET ERIT  NUMERUS. Licet Iudei vel tunc per Assyrios vel nunc per Romanos sint captivati, tamen hominibus sunt innumerabiles ad utilitatem credentium modo reservati et ut in extremo intret plenitudo ex eis.||
que sine mensura est et non numerabitur.
interl.| interl.| pre multitudine||
Et erit in loco ubi dicetur eis :
marg.| marg.| ET ERIT IN  LOCO. HAIMO. In gentibus quia in omnibus gentibus modo dicuntur Iudei non servi Dei sed diaboli, sed quando credent predicantibus Elia et Enoch ab omnibus filii vocabuntur Dei. Vel locus Hierusalem ubi longo tempore Iudei colentes idola dicebantur non populus Dei sed tempore incarnationis Christi, apostolis aliisque fidelibus inde assumptis datur"potestas eis filios Dei fieri".||

Io. 1, 12.
Non populus meus vos dicetur eis filii Dei viventis.
interl.| interl.| cum idola surda et muta abiicient||
Numérotation du verset Os. 1,11 
Et congregabuntur
interl.| interl.| cum gentibus in unam fidem||
interl.| interl.| Conversi ad fidem de duabus tribubus||
filii Iuda et filii Israel
interl.| interl.| decem tribuum||
interl.| interl.| Unde Ezechiel : « Et princeps unus in medio eorum, David servus meus ».||
marg.| marg.| ET CONGREGABUNTUR  FILII  IUDA. HAIMO. Per Iudam signantur due tribus illi coniuncte scilicet Beniamin et tribus sacerdotalis id est levitica, per Israel decem alie. Tempore vero incarnationis Christi et de duabus et de decem tribubus qui reversi erant de captivitate, morabantur in Iudea de quibus multi crediderunt in Christum. Vel per Israel gentiles, per Iudam Iudei credituri signantur. Vel per Israel heretici, per Iudam catholici viri qui omnes ponent Christum sibi caput et ascendent de terrenis sensibus, et humilitate littere occidentis ad spiritalem intelligentiam.  Quia magnus dies Iezrael, quia tempus ab incarnatione Domini usque ad finem seculi magne {t. 3 : Erfurt, f. 250rb ; facsim., p. 355b} [Rusch, f. 250rb ] est claritatis ubi remisso peccatorum datus et aditus regni celorum aperitur.||

Ez. 34, 24.
pariter et ponent
interl.| interl.| omnes||
interl.| interl.| Christum||
et ascendent
interl.| interl.| Iuda et Israel quasi ab inferis quia infidelitate mortui||
de terra
interl.| interl.| in qua Iuda et Israel unum principem habebunt||
quia
interl.| interl.| ideo||
magnus dies
interl.| interl.| «Hec est dies quam fecit Dominus, exultemus et letemur in ea ».||

Ps. 117, 24.
Iezrael.
interl.| interl.| seminis Dei qui est Christus, in quo vere impletur quod per sanguinem Naboth Iezraelitis prefiguratur.||




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Os. 1), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 16/09/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber40.xml&chapitre=40_1)