initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<46. Naum>

Capitulum 3

Numérotation du verset Na. 3,1 
Ve
interl.|  tibi
civitas sanguinum universa mendacii dilaceratione plena non recedet a {t. 3 : Erfurt, f. 280va ; facsim., p. 416a} [Rusch, f. 280va ] te rapina
interl.|  in qua nulla veritas, sed omne mendacium tu dico plena rapina et predarum laceratione
marg.|  VE  CIVITAS. Describitur potentia Ninive, et sub lamentatione crudelitatis arguitur.
marg.|  Ve civitas. Allegorice. Mundus qui in maligno positus, linguis suis homines interficit, civitas sanguinum dicitur, qui est mendax perversitate doctrinarum quibus multos dilacerat ete rapit. In mundo etiam est vox flagellorum id est tribulationum, quibus iusti afflicti clamant, quando alius ira alius libidine, alius odio vel invidia torquetur flagellum Assyrii regis in eis sonat {t. 3 : Erfurt, f. ; facsim., p. 416a} Quandoque in morbis corporeis flagellum diaboli sentitur. Immittitur enim aliquando non ex natura elementorum, sed ex diabolo percutiente, vel regius morbus, vel hydropis vel labor calculi et huiusmodi. Est in mundo etiam impetus rote, cum homines ignari ubi salus ubi periculum huc et illuc discurrunt. Est et equus fremens, id est diabolus, qui fugientes acriter insequitur, conculcat, et illudit. Est et quadriga feruens que cum pharaone submergitur. Que quattuor equis trahitur id est quattuor animi passionibus. Unde : Hi cupiunt metuntque, dolentque, guadenteque. Sonat et in Ninive eques ascendens, id est diabolus cuius gladius dialetica arte fulgidus, et hasta fulgida dum transfert se in angelum lucis, et his armis multi interficiuntur qui non statim per gratiam curentur, fit gravis ruina, in qua non est finis, quia malitia non habet finem, hec mala corruunt, id est contingunt in corporibus mortuorum que multiplicatione fornicationis prostrata sunt. Est autem in Ninive meretrix speciosa et grata, que ad amorem sui pene cunctos diversis maleficiis trahit, hec vendit gentes in fornicationibus, scilicet dum amore temporalium et tedio bonorum qui fuerant membra Christi, fiunt membra meretricis, et alios secum trahunt.
Numérotation du verset Na. 3,2 
vox flagelli et vox impetus rote et equi frementis et quadrige ferventis equitis ascendentis
interl.|  {t. 3 : Erfurt, f. ; facsim., p. 416a} seuientis imperii
interl.|  o Ninive est in te
interl.|  sonitus
interl.|  per diversa discurus
interl.|  vox
marg.|  Vox flagelli. Describitur exercitus Ninive preparantis se ad bellum.
Numérotation du verset Na. 3,3 
et micantis gladii et fulgurantis haste et multitudinis interfecte et gravis ruine nec est finis cadaverum et corruent in corporibus suis
interl.|  vox
interl.|  vox adversariorum a Ninivitis interfectorum
interl.|  vox
interl.|  vel cadent in sua multitudine dum ad se invicem constipantur vel in cadaveribus interfectorum corruent
marg.|  Quot sunt species peccatorum, tot gentes Ninive.
marg.|  Et corruent Et anima pereunt luxuriosi, et corpore cui serviunt debilitantur in presenti.
Numérotation du verset Na. 3,4 
propter multitudinem fornicationum meretricis speciose et grate et habentis maleficia que vendidit gentes in fornicationibus suis et familias in maleficiis suis
interl.|  ecce causa
interl.|  quia cum multis gentibus fornicata est, et totius orbis quem subiecerat sibi colebat idola
interl.|  magos significat
interl.|  id est in omnibus gentibus potestatem habuit
Numérotation du verset Na. 3,5 
ecce ego ad te dicit Dominus exercituum et revelabo pudenda tua in facie tua et ostendam gentibus nuditatem tuam et regnis ignominiam tuam
interl.|  veniam
interl.|  o Ninive quai te quasi publicum prostibulum cunctis fornicationibus preparasti
interl.|  subvertendam
interl.|  non angelis vel cuique alii committam iudicium tuum sed ipse discooperiam pudenda tua
interl.|  ut que prius non videbas ante oculos ponantur
interl.|  ut qui tecum fornicati sunt ipsi te despiciant et irrideant, et contumeliis afficiant, et erit in exemplum omnibus videntibus
marg.|  Ecce ego ad te Loquitur sub metaphora mulieris adultere que deprehensa producitur in medium et ante oculos omnium depompatur.
marg.|  Loquitur medicus veniens e celo ad sanandum mundum qui universos potest curare morbos. Revelabo, id est faciam te intelligere errores tuos quos ante putabas esse virtutes et gentibus quas vendidisti in fornicatione tua ostendam nuditatem tuam, ut desinat fornicari tecum videntes turpe corpus tuum cuius superficie prius ducebantur et regnis que maiora quam gentes ignominiam quam tibi intulisti, et proiiciam super te abominationes id est ostendam quam abominabilis esse debeas illis qui tecum prius unum corpus efficibantur, et ponam te in exemplum ut similitudo pene deterreat a similitudine culpe.
Numérotation du verset Na. 3,6 
et proiciam super te abominationes et contumeliis te afficiam et ponam te in exemplum
Numérotation du verset Na. 3,7 
et erit omnis qui viderit te resiliet a te et dicet vastata est Ninive quis {t. 3 : Erfurt, f. 280vb ; facsim., p. 416b} [Rusch, f. 280vb ] commovebit super te caput unde queram consolatorem tibi
interl.|  qui viderit Niniven positam in exemplum pauescet et mirabitur
interl.|  quis dolebit super te
marg.|  Et erit. Mystice qui falsa pulchritudine mundi non irretitur, et turpitudinem eius intrinsecus videt resilit ab eo et omnia terrena bona digna planctu iudicans dicet : Miser est mundus qui tot homines alligat vitiis et retinet. Sed quis intelligens hanc miseriam condolet mundo. Quasi pauci sunt qui etiam in morte sua a complexibus speciose meretricis possunt avelli. Unde queram consolatorem. Quis disputans de conversatione tua instabili in {t. 3 : Erfurt, f. ; facsim., p. 416b} qua omnia fluctuantia possunt in te aliquid invenire, unde consolationem tibi queat adhibere.
marg.|  Unde quis tuus poterit esse consolator, quando in tua potestate nullius miserebaris, nec socium tui luctus preparasti, que noluisti consortem habere regnandi.
Numérotation du verset Na. 3,8 
numquid melior es ab Alexandria populorum que habitat in fluminibus aqua in circuitu eius cuius divitie mare aque muri eius
interl.|  hinc enim riuo nili, inde lacu mariathico, ex altera parte mari cingitur
interl.|  est
interl.|  sunt
marg.|  Numquid melior es. Numquid melior es ab alexandria, aut populosior, aut potentior, ipsa quoque capietur a rege Babylonis Nabuchodonosor sicut et tu, post hoc describitur situs alexandrie que super nilum et mare posita hinc inde aqui ambitur.
marg.|  Civitas que nunc alexandria vocatur ab alexandro magno, prius nun appellabatur metropolis Egypti, et propheta iste antiquo nomine vocavit eam nun, sed translator vocavit eam alexandriam que hoc nomine suo tempore vocabatur.
marg.|  Numquid melior es. Allegorice. Increpat amatorem mundi. Vide quot populos continet Ecclesia que habitat super flumina prophetarum, et habet in circuitu doctores de quorum ventre manant flumina, que ditantur spiritali sensu legis, que sine fide Christi amara est, que habet muros multitudinem populorum vel scripturarum quam firmant prius nigri et tenebrosi et aridi. Sed etiam hec si non attenderit se et custodierit cor suum captiva ducetur, et planget filios suos qui allidentur antequam veniant ad medium itineris, et hostes diaboli queque preclara eius sorte sibi dividere festinabunt et optimates, id est prepositi in compedibus peccatorum ligabuntur Quantomagis ergo vos infideles et mundo herentes sentietis supplicia et despecti eritis. Et queres auxilium ab inimicis ut vitia et demones desistant te persequi, sed omnes munitiones tue dulcedo secularis potentia dogmata devorabuntur a comedente diabolo prima concussione arboris.
Numérotation du verset Na. 3,9 
Ethiopia fortitudo et Egyptus et non est finis Africa et Libyes fuerunt in auxilio tuo
interl.|  quod ethiopia et Egyptus et africa sunt in presidio Alexandrie ipse situs provinciarum et urbis ostendit hii populi fuerunt confederati
interl.|  fortitudinis vel substantie eius
interl.|  o Alexandria
Numérotation du verset Na. 3,10 
sed et ipsa in transmigrationem ducta est in captivitatem parvuli eius elisi sunt in capite omnium viarum et super inclitos eius miserunt sortem et omnes optimates eius confixi sunt in compedibus
interl.| NA3 :10.1 urbs quam describo capietur a rege Babylonio, et idem tuus et illius vastator erit
interl.| NA3 :10.2 qui ingredi non poterant
interl.| NA3 :10.3 Alexandrie
interl.| NA3 :10.4 ab hostibus
interl.| NA3 :10.5 ante ora patrum
interl.| NA3 :10.6 incompitis
interl.| NA3 :10.7 nobiles sorte victorum dividentur
interl.| NA3 :10.8 nullus de principibus evadet
Numérotation du verset Na. 3,11 
et tu ergo inebriaberis eris despecta et tu queres auxilium ab inimico
marg.| NA3 :11.1 Et tu ergo in. Cum alexandria hec sit passura, tu etiam o Ninive quondam dives et speciosa de eodem calice bibens inebriaberis et consopita iacens ab omnibus despicieris, et in tantam veniens neccessitatem a Babyloniis sive contra Babylonios ab inimicis tuis auxilium rogabis.
Numérotation du verset Na. 3,12 
omnes munitiones tue sicuti ficus cum grossis suis si concusse fuerint cadent in os comedentis
interl.| NA3 :12.1 quas putas inexpugnabiles et viri fortes, primitivis ficubus comparantur, que levi tactu mote, sine labore cadunt in os devorantis, ne ?sim terram caderet, laborem inferant colligenti
Numérotation du verset Na. 3,13 
ecce populus tuus mulieres in medio tui inimicis tuis {t. 3 : Erfurt, f. 281ra ; facsim., p. 417a} [Rusch, f. 281ra ] adapertione pandentur porte terre tue devorabit ignis vectes tuos
interl.| NA3 :13.1 o Ninive non mirum si ita devoraberis cum populus ita effeminatus resistere non valeat hostibus
interl.| NA3 :13.2 ut
interl.| NA3 :13.3 ut ita debiles
interl.| NA3 :13.4 ideo
interl.| NA3 :13.5 hostibus pandetur civitas
interl.| NA3 :13.6 quibus claudebantur porte
marg.| NA3 :13.1 Ecce populus tuus. Moraliter. Ninive que speciosa dicitur animam notat, natura pulchram que voluptatibus herens effeminatur, et portas sensuum aperit vitiis et demonibus. Si quis enim est amator voluptatum potius quam Dei, portas terre sue aperuit inimicis, et vectes huius Babylonie igne consumentur id est naturale bonum anime per quod posset claudere hostibus iter corporeorum sensuum, huic dicitur ut attrahbat sibi aquam divini sermonis quasi murum, et obtineat quasi naturale bonum anime, ne {t. 3 : Erfurt, f. ; facsim., p. 417a} hostis ad interiora prorumpat Sequitur : Intra in lutum, id est que diversis malis te implicuisti, patienter tolera iniurias temptationis, alioquin peribis et omne naturale bonum tuum amittes, contra hoc multiplicare tanto numero virtutum, quantus est numerus brucorum.
marg.| NA3 :13.2 Ecce populus tuus. Allegorice. O Ninive populus tuus id est omnes seculares ita vitiis sunt eneruati ut nihil virile habeant. Unde inimici, scilicet demones, vel vitia per apertos corporeos sensus introgressi sunt, qui etiam sicut ignis devorant naturalem virtutem cognoscendi Deum que portas sensuum obfirmare debuisset. Contra hec mala hauri tibi, ?a. asperge te sermone et ratione exerce te ad cognitionem Dei per virtutes tibi insitas, et de hoc quod corruisti age penitentiam. Hoc est quod dicit : Intra in lutum patienter tolera iniuriam, et necessitatem corporis quo involuta es, et subigens, id est in servitutem redigens laterem, id est corpus, calca et tene, ne tibi dominetur, quia si ibi, id est in corpore remanseris, vivax flamma vel hic vitiorum, vel in futuro gehenne te consumet, et peribis gladio, id est violenta diaboli in pugnatione. Et similitudine locustarum quidquid in te virens videbatur, et nature bonum sponte germinans a bruco comedente consumitur. Sed ne hoc fiat multiplicare in virtutibus tam innumerabilibus ut bruci sunt. Que omnes penas ideo perpessa es, quia plures fecisti negociationes tuas, quam stelle sint celi, quia divitias perituras per nefas et fas tibi congregasti, vel diversa dogmata clariora stellis putasti, et per latam viam gradiens, lenitate sententie huc illucque discurrens ad sublimia te erexisti, et custodes, idest prepositi tui fuerunt quasi locuste erigentes se ad volatum heresis, sed cito decidentes, et parvuli tui, id est geniti a locustis fuerunt quasi athelabus parum a terra se sublevantes, ut tandem crescant in locustam. Qui carentes calore veri solis sedent in spinosis sedibus id est horridis philosophorum sententiis. Sed cum venerit ortus solis, id est iudicium vere cognitionis, relinquunt spinas suas et transeunt in purum et liberum volatum.
Numérotation du verset Na. 3,14 
aquam propter obsidionem hauri tibi extrue munitiones tuas intra in lutum et calca subigens tene laterem
interl.| NA3 :14.1 ergo
interl.| NA3 :14.2 ne desit potus obsessis
interl.| NA3 :14.3 muri, turres
interl.| NA3 :14.4 lateres confice ut inter rupta murorum struas
Numérotation du verset Na. 3,15 
ibi comedet te ignis peribis gladio devorabit te ut bruchus congregare ut bruchus multiplicare ut locusta
interl.| NA3 :15.1 et cum hec omnia feceris, sicut humus a bruco, ita tu a gladio furentis exercitus devoraberis
interl.| NA3 :15.2 sicut
marg.| NA3 :15.1 Congregare. Et cum multiplicata fueris ut brucus et ut locusta in unum congregata, et congregaveris divitias sicut astra celi, sicut locusta et {t. 3 : Erfurt, f. ; facsim., p. 417b} brucus et athelabus qui est fetus locuste calescente sole avolant nec reperiuntur sic tu dispergeris, et fugies.
Numérotation du verset Na. 3,16 
plures fecisti negotiationes tuas quam stelle sunt celi bruchus expansus est et avolavit
interl.| NA3 :16.1 et
interl.| NA3 :16.2 sicut
interl.| NA3 :16.3 ad volandum natis alis
Numérotation du verset Na. 3,17 
custodes tui quasi locuste et parvuli tui quasi locuste locustarum que considunt in sepibus in die frigoris sol ortus est et avolaverunt et non est cognitus locus earum ubi fuerint
interl.| NA3 :17.1 ita
interl.| NA3 :17.2 eo quod avolare nequeunt
interl.| NA3 :17.3 sed cum
interl.| NA3 :17.4 calefacte
interl.| NA3 :17.5 ad alias regiones
interl.| NA3 :17.6 non meminerunt sepis in qua tempore frigoris sederant
marg.| NA3 :17.1 Natura locustarum est, ut in frigore torpeant in calore volitent.
marg.| NA3 :17.2 Porro athelabus modicis pennis potius reptans quam volans, ubicumque oritur usque ad pulverem cinera consumit, quia donec crescant penne, abire non potest.
Numérotation du verset Na. 3,18 
dormitaverunt pastores tui rex Assur sepelientur principes tui latitavit populus tuus in montibus et non est qui congreget
interl.| NA3 :18.1 torpore ignavie
interl.| NA3 :18.2 reges qui tibi servierunt ex aliis gentibus
interl.| NA3 :18.3 et interfectis principibus qui resistere poterant populus in bellis dispersus est et nullus de ducibus potuit eos congregare, et iterum in bellum reducere
marg.| NA3 :18.1 Dormitaverunt. Quia populus tuus ut mulieres, et porte inimicis aperte, et omnis multitudo super murum sedens sicut locuste, que quasi illucescente sole adveniente Nabuchodonosor fugit de propugnaculis, et non reversa est ad locum suum, que omnia tibi intulit Deus iratus pro uastatione populi sui, ideo destructa est civitas tua.
marg.| NA3 :18.2 Dormitaverunt. Cum hucusque de mundi ruina dictum sit, in fine de vulnere ipsius diaboli dicitur qui princeps fuit mundi, et in illo legislabatur dominari, ad quem sic fit apostropha : O lucifer contritus es, destructa est Ninive civitas tua speciosa et potens, in qua etiam filio Dei adversabaris, pastores qui nutriebant populum non in salutem, sed ut eos devorares defecerunt. Turba populi que te colebat, te et urbem tuam deserens ad latibula montium, id est apostolorum confugit et nullus est tuorum ducum, qui turbam olim tuam ad se revocet. Plaga tua toto orbe personuit. Omnes insultant tibi tua supplantatione prius decepti. Quia vel nullus vel rarus est quem tu aliquando deceperis. Ille in quo non state sed transit malitia diaboli potest ei insultare et bonis operibus quasi directis manibus super eum concrepare.
Numérotation du verset Na. 3,19 
non est obscura contritio tua pessima est plaga tua omnes qui audierunt auditionem tuam compresserunt manum super te quia super quem non transiit malitia tua semper.
interl.| NA3 :19.1 quia manu medici non potest curari
interl.| NA3 :19.2 nullus tuo vulneri donabit lacrimas, quia nullus est super quem non fuerat tua malitia que non est manens, sed transitoria.
EXPLICIT NAUM PROPHETA




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Na. 3), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 17/02/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber46.xml&chapitre=46_3)