initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<47. Abacuc**>

Capitulum 1

Numérotation du verset Hab. 1,1 
Onus
interl.| interl.| vel assumptio| ||

Codd. : Ar76 (73r) Rusch
quod vidit
interl.| interl.| intellexit| ||

Codd. : Ar76 (73r) Rusch
Abacuc
interl.| interl.| amplexus vel amplexatio| ||

Codd. : Ar76 (73r) Rusch
propheta.
marg.| marg.| ONUS  QUOD  VIDIT.  Massa apud Hebreos ponitur, id est grave onus eo quod eos adversus quos videtur premat, nec cervicem elevare sinat. | ||

Codd. : Ar76 (73r sine lemma) Rusch
Numérotation du verset Hab. 1,2 
Usquequo Domine clamabo et non exaudies ?
interl.| interl.| clamantes| ||

Codd. : Ar76 (73r) Rusch | clamantes] clamantem Ar76
Vociferabor
interl.| interl.| quod plus est| ||

Codd. : Ar76 (73r) Rusch
ad te
interl.| interl.| qui liberare potes| ||

Codd. : Ar76 (73r) Rusch
vim
interl.| interl.| Nabuchodonosor et impiorum| ||

Codd. : Ar76 (73r) Rusch
patiens
interl.| interl.|+ iniuste| ||

Codd. : Ar76 (73r) ; om. Rusch
et
interl.| interl.| tamen| 10  ||

10  Codd. : Ar76 (73r) Rusch
non salvabis ?
interl.| interl.| cum possis| 11  ||

11  Codd. : Ar76 (73r) Rusch
Numérotation du verset Hab. 1,3 
Quare
interl.| interl.| ergo| 12  ||
interl.| interl.| quare tamdiu vivo ut videam innumera13  mala ? | 14  ||
marg.| marg.| ET FACTUM  EST  IUDICIUM. Adhuc loquitur propheta vel populus, quod contra se, non veritate sed potentia iudicatur. | 15  ||
marg.| marg.| Communis sanctorum querela ad Deum : cur iudices seculares, acceptis muneribus, damnent insontem et liberent reum ? Sed et principes Ecclesie propter munera lacerant legem. Sed non debemus super hoc turbari. Videntes a principio mundi, ab impio Cain occisum Abel iustum, exulante Iacob regnante in domo patris Esau. Ipse quoque contra quem hec querela dirigitur a Iudeis crucifigitur et Barrabas latro eruitur.| 16  ||
marg.| marg.| IUDICIUM  PERVERSUM. Perversum videtur ut Iosias rex iustus a rege Egyptio trucidetur, ut Daniel et tres pueri serviant et Babylonius imperet, et Balthasar inter concubinas potet in phialis Dei. | 17  ||
marg.| marg.| ASPICITE IN  GENTIBUS. Vox Domini respondentis contra predicta. Quasi : Ne putetis soli Israeli hanc iniquitatem a Chaldeis inferri, sed etiam omnibus nationibus per circuitum, et ipsos Chaldeos videte tantum valituros et postea ruituros ut si quis predixerit quod futurum est pro rei magnitudine videatur incredulum. | 18  ||
marg.| marg.| Allegorice. Minatur Deus contra contemptores sue providentie, se suscitaturum angelos pessimos per quos inferat19  cruciatus, vel peccantibus hominibus vel animabus pessimorum hominum. Hi sunt amari et nulli parcentes, et veloces cito quod imperatur implentes et ambulant20  super latitudinem terre. Latitudo terre sunt carnales quia21  lata via ad mortem tendunt. Hos calcant demones ut possideant animas que merito rationis Dei sunt, sed per culpam fiunt demonis. Qui est terribilis propter multa et varia supplicia que infert. Sed ex seipso id est ex propria iniquitate damnabitur. Sed, si aliquis per penitentiam ab eo ad Deum conversus fuerit, onus id est iugum diaboli22  effugiet, et prebens tergum Deo sessori erit vel ocior lupis et pardis id est hereticis et raptoribus, et equites id est ipsi demones quos prius ferebat depositi allidentur. Quia ipsi equites id est diaboli de longe venerant, rem non suam usurpantes quibus deiectis equi liberati non contenti cursu, assument volatum aquile, ut carnibus sermonis Dei vescantur, et alios sibi incorporent, facies eorum quasi ventus urens, {t. 3 : Erfurt, f. 282rb ; facsim., p. 419b} [Rusch, f. 282rb ] quia nulla malitia ei resistere poterit. Tunc sermo divinus congregabit ad unam fidem omnes qui quasi arena a Chaldeis captivabantur, et triumphabit de diabolo23  vel pravis hominibus a regno suo deiectis, et tyranni ridiculi eius erunt potentia malorum superata vertitur in derisum. Ipse super omnem munitionem ridebit. Quidquid in sermonibus vel divitiis seculi altum et forte laudatur sermo Dei destruet et illudet et mittet aggerem fragilitatis arguendo. Tunc mutabitur spiritus ne puniat sicut punierat sed pertansibit peccatores rogans pro eis et reconcilians Deo, hec est fortitudo eius divini sermonis vel Christi, quam habet a Deo suo ad deicienda omnia mala. | 24  ||
marg.| marg.| Hieronymus HIERONYMUS. Nemo miretur si que super Chaldeis iuxta litteram in malum interpretati sumus iuxta tropologiam videantur sonare clementiam. Historia stricta est et evagandi non habet facultatem. Tropologia est libera et his tantum legibus circumscripta ut pietatem sequatur intelligentie sermonisque contextum. Nec in rebus multum inter se contrariis violenta sit copulandis. | 25  ||

12  Codd. : Ar76 (73r) Rusch
14  Codd. : Ar76 (73r) Rusch
15  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
16  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch | lacerant] lacerent Ar76
17  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
18  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
24  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
25  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch | est libera] inv. Ar76
13  innumera] om. Ar76 19  inferat] infert Ar76 | 20  ambulant] ambulantes Ar76 | 21  quia] qui Ar76 | 22  diaboli] eius Ar76 | 23  diabolo] diabolis Ar76 |
ostendisti mihi iniquitatem
interl.| interl.| malorum| 26  ||

26  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
et laborem
interl.| interl.| bonorum| 27  ||

27  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
videre predam et iniustitiam28 
interl.| interl.| iniquorum bonos opprimentium| 29  ||

29  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch

28  predam et iniustitiam Σ Λ O M Φ Rusch Clementina] preda et iniustitia Weber
contra me ?
interl.| interl.| innocentem| 30  ||

30  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
Quare respicis contemptores
interl.| interl.| qui respicis omnia solus| 31  ||
interl.| interl.| non vindicas qui iustus es| 32  ||

31  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
32  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
et taces
interl.| interl.| nec etiam corripis| 33  ||
interl.| interl.| ab increpatione| 34  ||

33  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
34  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
conculcante
interl.| interl.| quasi lutum| 35  ||

35  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
impio
interl.| interl.| Nabuchodonosor vel quocumque| 36  ||
interl.| interl.| quasi quam37  male convenit hoc| 38  ||

36  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
38  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
37  quam] om. Ar76
iustiorem se ?
interl.| interl.| Iudam vel quemlibet| 39  ||

39  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
Et facies homines quasi pisces maris et quasi reptilia
interl.| interl.| dimittes sine cura, sine providentia| 40  ||
interl.| interl.| unde Boetius : « Hominum solos respuis actus »| 41  ||

Cf. Boetius, Philosophiae consolatio, 1, carmen 5, versus 25 : « Omnia certo fine gubernans / hominum solos respuis actus / merito rector cohibere modo ».

40  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
41  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
non habentia ducem.42 
interl.| interl.| sic mentiuntur heretici| 43  ||

43  Codd. : Ar76 (73v) Rusch

42  Quare respicis... ducem R A Ar76 ΩS ΩJ Rusch Ed1540 Ed1583 Sixtina] om. Cor1 ( hos duos versus hebr. et multi et Ieronymus non habent hic, set in fine capituli ubi glosa debet esse que hic est ) Cor2 ( et iniustitiam contra me! factum est iudicium : nichil est interponendum sed quod solet hic poni inferius habet locum ) Cor3 (et iniustitiam contra me et factum est iudicium : nichil est interponendum sed quod solet hic ponit inferius habet locum; Glose tamen exponunt hic) Ed1455 Clementina Weber
Et factum est iudicium
interl.| interl.| perversum| 44  ||

44  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
et contradictio potentior ?
interl.| interl.| quam iustitia| 45  ||

45  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
Numérotation du verset Hab. 1,4 
Propter hoc lacerata est lex
interl.| interl.| acceptis muneribus contra insontes ut magis peccatum divitis quam veritas pauperis defendatur| 46  ||

46  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch | magis] magnum Ar76
et non pervenit usque ad finem iudicium.
interl.| interl.| finis iudicii est iuste iudicare| 47  ||

47  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
Quia impius
interl.| interl.| Nabuchodonosor| 48  ||

48  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
prevalet adversus iustum
interl.| interl.| Iudam| 49  ||
interl.| interl.| ecce causa quare hoc audeat loqui| 50  ||

49  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
50  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
propterea
interl.| interl.| ideo dico quia| 51  ||

51  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch | quia] om. Ar76
egreditur iudicium perversum.
Numérotation du verset Hab. 1,5 
Aspicite
interl.| interl.| que fiunt| 52  ||

52  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
in gentibus et videte et admiramini
interl.| interl.| illa pre vestris| 53  ||

53  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
et obstupescite
interl.| interl.| pre magnitudine miraculi| 54  ||

54  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
quia opus factum est
interl.| interl.| tam grande ut vestram opprimat causationem| 55  ||
interl.| interl.| fiet in contritione aliarum gentium per Chaldeos| 56  ||

55  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
56  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
in diebus vestris
interl.| interl.| ut videre possitis| 57  ||

57  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
quod nemo
interl.| interl.| tam magnum| 58  ||

58  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
credet
interl.| interl.| futurum| 59  ||

59  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
cum narrabitur.
interl.| interl.| a quocumque| 60  ||

60  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
Numérotation du verset Hab. 1,6 
Quia ecce ego
interl.| interl.| Ecce opus quod facturum se dixerat. | 61  ||

61  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
interl.| interl.| quorum rex Nabuchodonosor| 62  ||
interl.| interl.| angelos malos vel homines qui merito cruciant| 63  ||

62  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
63  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
gentem amaram
interl.| interl.| crudelem| 64  ||

64  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
et velocem
interl.| interl.| ad implenda precepta Dei| 65  ||

65  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
ambulantem
interl.| interl.| quia non contenta suis finibus| 66  ||

66  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
super latitudinem terre
interl.| interl.| non tantum super Iudeos| 67  ||
interl.| interl.| "Spatiosa est via que ducit ad mortem", non enim ambulant Chaldei per angustam viam que ducit ad vitam| 68  ||

Cf. Mt. 7, 13 : « Intrate per angustam portam quia lata porta, et spatiosa via est que ducit ad perditionem et multi sunt qui intrant per eam".

67  Codd. : Ar76 ( 73v ) Rusch
68  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch
ut possideat tabernacula non sua.
marg.| marg.| TABERNACULA. Non est opus eius arare terram sed vivere rapto et possidere urbes non suas.| 69  ||

69  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch | Tabernacula] Non sua Ar76
Numérotation du verset Hab. 1,7 
Horribilis et terribilis est
interl.| interl.| antequam inferat bellum, terrorem portat in vultu| 70  ||
interl.| interl.| penas horrendas inferens| 71  ||

70  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch
71  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch
ex semetipsa iudicium et onus eius egredietur.
marg.| marg.| ET SEMETIPSA. De sua gente non de aliena, constituet principes et potestates, et gladius eius non habebit satellites aliarum gentium. Vel sicut fecit fiet ei, sicut vastavit vastabitur.| 72  ||

72  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch
Numérotation du verset Hab. 1,8 
Leviores
interl.| interl.| ad persequendum| 73  ||

73  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch
pardis equi eius et velociores lupis vespertinis
interl.| interl.| lupi seviores sunt vicina nocte, ad rabiem concitati fame diurna| 74  ||

74  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch
et diffundentur equites eius. Equites namque eius de longe venient, volabunt quasi aquila
interl.| interl.| cui in volando omnia subiacent| 75  ||

75  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch
festinans ad comedendum.
interl.| interl.| non ad repugnandum quia nemo resistet sed ad discurrendum| 76  ||

76  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch
Numérotation du verset Hab. 1,9 
Omnes ad predam
interl.| interl.| non ad pugnam| 77  ||

77  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch
venient, facies eorum ventus urens.
marg.| marg.| VENTUS  URENS. Ad cuius flatum virentia cuncta marcescunt sic ad aspectum Chaldeorum omnia vastabuntur.| 78  ||

78  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch
Et congregabit quasi arenam captivitatem
interl.| interl.| Tantus erit numerus captivorum et prede ut hyperbolice arene possit equari| 79  ||

79  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch
Numérotation du verset Hab. 1,10 
et ipse de regibus triumphabit et tyranni ridiculi eius erunt.
interl.| interl.| quia Nabuchodonosor in universo orbe regnabit et reges ante currum ductos, derisui habebit et inter delicias computabit| 80  ||

80  Codd. : Ar76 ( 74r ) Rusch
Ipse super omnem munitionem ridebit
interl.| interl.| urbes natura locorum et viribus hominum81  munitas| 82  ||
marg.| marg.| IPSE  SUPER  OMNEM. Tante erit superbie ut naturam locorum et robora exercituum superare contendat. | 83  [|

82  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
83  Codd. : Ar76 ( 74v ) Rusch
81  hominum] om. Ar76
et
interl.| interl.| fortis| 84  ||

84  Codd. : Rusch ; om. Ar76
comportabit aggerem
interl.| interl.| apud Tyrum iacto aggere in mari, de insula pene insulam fecit| 85  ||

85  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
et capiet eam.
interl.| interl.| munitionem vel Tyrum| 86  ||
marg.| marg.| Hoc apud Ezechielem latius87  legitur.| 88  ||

86  Codd. : Ar76 ( 74v ) Rusch
88  Codd. : Ar76 ( 74v ) Rusch
87  latius] om. Ar76
Numérotation du verset Hab. 1,11 
Tunc
interl.| interl.| cum nihil ei obstiterit| 89  ||

89  Codd. : Ar76 ( 74v ) Rusch
mutabitur spiritus
interl.| interl.| in superbiam ut Deum se esse credat faciens sibi statuam auream| 90  ||

90  Codd. : Ar76 ( 74v ) Rusch | auream] + cum nichil ei obstiterit Ar76
et
interl.| interl.| et post hec omnia| 91  ||

91  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
pertransibit
interl.| interl.| in figuram Bestie| 92  ||

92  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
et corruet.
interl.| interl.| desinet esse quod fuerat| 93  ||

93  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
Hec est fortitudo eius Dei sui.
marg.| marg.| HEC  EST  FORTITUDO  EIUS. Ironice. Quasi hec est fortitudo eius quam dedit ei Bel deus suus, ad cuius culturam omnes cogebat. | 94  ||

94  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
Numérotation du verset Hab. 1,12 
Numquid non tu a principio Domine Deus meus
interl.| interl.| ergo ne tu es Domine Deus meus autor horum| 95  ||

95  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
Sancte meus
interl.| interl.| qui nos creasti| 96  ||
interl.| interl.| cuius clementia subsistimus| 97  ||

96  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
97  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
et non moriemur
interl.| interl.| sub tanto hoste| 98  ||
interl.| interl.| te protegente| 99  ||

98  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
99  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
interl.| interl.| ad iudicandum ut ipse sit inimicus et ultor, et per illum corripias quicumque peccaverint tibi| 100  ||

100  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
et fortem ut corriperes fundasti eum.
interl.| interl.| quasi carnificem| 101  ||
interl.| interl.| Nabuchodonosor vel diabolum| 102  ||
marg.| marg.| Domine in iudicium. Aliter103   : Suscitatur contra incredulos natio demonum, amara ad puniendum et ubique presens ambulat, ubicumque est latitudo terre ut possideat in quibus Christus debuit habitare, ex semetipsa iudicium et onus eius104  egredietur. Non autem frangitur nisi cum magnitudine iniquitatis et pondere granata ad consummationem venerit. Equi eius et equites sicut pardi et lupi sanguinem sitiunt, et predas desiderant, et dum non sperantur {t. 3 : Erfurt, f. 282va ; facsim., p. 420a} [Rusch, f. 282va ] de longe cito veniunt, volant ut aquila que inter sidera ponere vult nidum et festinat ad predam. Nullus enim demonum parcit, quidquid aspexerint volunt urere, et congregabit quasi aquila princeps demonum deceptos a suis, hinc inde suscipiet quasi arenam, et multos qui potenter videbantur contra eum exercere tyrannidem eiciendo ab obsessis corporibus105  subiiciet sibi et ridebit et quidquid munitum et forte videbitur106  , nitetur evertere. Comportabit aggerem in gestis terrenis operibus facile, evertet munitionem Post hanc victoriam conmutabitur spiritus eius, et pertransibit os eius usque ad celum quia faciet se Deum et post corruet et ruina eius ostendet quam fortis eius divinitas fuerit, audiens ergo107  hec propheta quod tantus sic sit destruendus, cum se vel eos ex quorum persona propheta loquebatur, conquerens iustos esse memorasset, nunc blandiens dicit : Ergo ne tu a principio es Domine ? Quod non capimur a tanto hoste, tue est clementie. Tu enim Domine constituisti eum quasi carnificem et fortem fecisti, ut vel nullus vel rarus ei possit resistere. | 108  ||
marg.| marg.| Ex responsione Domini109  intelligens propheta ideo Nabuchodonosor contra Iudam, vel diabolum contra credentes accipere potestatem, ut corripiat eos et post correptionem ipse quoque puniatur110  in fine respondet Domino blandientis et penitentis affectu, Domine nesciebam Nabuchodonosor vel diabolum tantam in mundo accepisse potestatem quorum viribus nemo potest resistere, sed tamen inter eos dat nobis misericordia tua vivere. | 111  ||
marg.| marg.| Allegorice.112  Redit ad generalem querimoniam cur, Deo providente, diabolus in mundo tantum dominetur, cum superioribus sic iungitur : novi Domine quia te protegente non morimur et per adversarium quasi per carnificem corripis non occidis nec placeat tibi aliquid iniusti, sed tamen invenire non possum causam. Cur iniustus Caim, iustum Abel occiderit. Cur113  cetus non solum minores pisces, sed etiam Ionam prophetam devoravit. Nec dico aliquem in tuo conspectu iustum, sed tamen iustior est qui affligitur quam qui affligit, debuisset igitur114  iustiori subiici. Cum autem sis omnium Dominus, necesse est ut facias quod sine te fieri non potest. | 115  ||

101  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
102  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
108  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch | ponere vult] inv. Ar76| volunt urere] inv. Ar76| faciet se - Deus] inv. Ar76| eius divinitas] inv. Ar76
111  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
115  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch | placeat tibi] inv. Ar76| Caim] Cain Ar73| devoravit] devoraverit Ar76
103  Aliter] + M<oraliter> Ar76 | 104  et onus eius] om. Ar76 | 105  corporibus] om. Ar76 | 106  videbitur] videbatur Ar76 | 107  ergo] igitur Ar76 | 109  Domini] Domine Ar76 110  puniatur] puniat Ar76 112  Allegorice] om. Ar76 | 113  Cur] Et praem. Ar76 | 114  igitur] ergo Ar76 |
Numérotation du verset Hab. 1,13 
Mundi sunt oculi tui
interl.| interl.| quibus nihil immundum placet| 116  ||

116  Codd. : Ar76 ( 74v )Rusch
ne videas malum et respicere ad iniquitatem non poteris. Quare non117  respicis super iniqua118  agentes et taces devorante impio iustiorem se.
marg.| marg.| MUNDI  SUNT. Scio quia malum non libenter aspicis, nec potest quisquam de tua dubitare iustitia, sed tamen cur pateris ab impio Nabuchodonosor opprimi iustum Israel, qui et si non ex toto iustus, tamen119  iustior est opprimente. Sicut pisces et irrationabilia animalia que non habent ducem subiacent viribus fortiorum sic homo rationalis ad imaginem tuam factus non valet resistere corporeis viribus idolatrarum.| 120  ||
marg.| marg.| Scit propheta quod angeli singulorum quotidie vident faciem patris, nec de Deo aliquid male sentit, sed humanam impatientiam in se exprimit.| 121  ||

120  Codd. : Ar76 ( 74v interl.)Rusch
121  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch

117  non] om. Ed1530 Clementina cum hebr. et graec. 118  iniqua] inque Weber
119  tamen] om. Ar76
Numérotation du verset Hab. 1,14 
Et facies homines quasi pisces maris et quasi reptile non habens principem.
Numérotation du verset Hab. 1,15 
Totum
interl.| interl.| genus humanum in Adam| 122  ||

122  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch
in hamo sublevavit,
interl.| interl.| Nabuchodonosor | 123  ||
interl.| interl.| diabolus| 124  ||

123  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch
124  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch
traxit illud
interl.| interl.| a paradiso| 125  ||

125  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch
in sagena sua
interl.| interl.| varia et multiplici fallacia| 126  ||

126  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch
et congregavit in rete suuum127  . Super hoc letabitur et exultabit,
interl.| interl.| Nabuchodonosor vel diabolus| 128  ||
marg.| marg.| TOTUM IN  HAMO. Quia pisces nominaverat, metaphoram piscium servat ut quomodo piscator mittit hamum, rete et sagenam ut quod hamus non capit rete capiat, et quod rete evadit, sagena latiori circumdetur {t. 3 : Erfurt, f. 282vb ; facsim., p. 420b} [Rusch, f. 282vb ] ita Babylonii humanum genus predam suam fecerunt. | 129  ||
marg.| marg.| Allegorice. Diabolus qui cuncta vastat, misit hamum cui adhesit Adam130  * et ita traxit eum de paradiso reti suo et cooperuit eum sagenis suis131  id est variis falaciis. Ideo letabitur esse aliud quam preceptum Domini, et immolabit non hamo qui perversus sermo intelligitur, et adhuc in principio constitutus, sed reti suo quia in ipso pingues hostias comprehendit, quia per unum hominem peccatores constituti sunt plurimi et cum Adam etiam sancti de paradiso eiecti sunt132  . Unde et cibi eius electi sunt et quia primum hominem decepit, universum genus humanum interficere non cessat. | 133  ||
marg.| marg.| Potest et de hereticis accipi qui perversa multiplicique doctrina quasi hamo et reti et sagenis multos pisces capiunt et multa reptilia comprehendunt. Unde letantur et sermonem suum quo decipere et suadere potuerunt quasi Deum adorant, colunt et poliunt, per quem sciunt a se tantas victimas interfectas, et tot potentes deceptos quos pinguem partem et electas escas nominat. Ideo sicut bestie que semel gustatum sanguinem semper sitiunt expandunt rete id est totum studium suum ut plures interficiant. | 134  ||

128  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch
129  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch
133  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch
134  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch

127  suum] suo Weber
130  Adam Ar76] Adãi finis linee Rusch (cacogr.) | 131  suis] om. Ar76 | 132  e. s.] inv. Ar76 |
Numérotation du verset Hab. 1,16 
propterea immolabit sagene sue et sacrificabit reti suo
interl.| interl.| idolo quod fecit in campo Duran et simulacro belis cui quasi grandi sagene, immolavit pingues victimas, id est omnes gentes victas ad cultum eius cogens| 135  ||

135  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch
quia in ipsis
interl.| interl.| idolis suis| 136  ||

136  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch
incrassata est pars eius et cibus eius electus.
interl.| interl.| opinione sua ; putabit enim se habere divitias quando principes et reges suo subiugabit imperio quas escas electas vocat| 137  ||

137  Codd. : Ar76 ( 75r )Rusch
Numérotation du verset Hab. 1,17 
Propter hoc ergo expandit sagenam suam et semper interficere gentes non parcet.
interl.| interl.|+ cessat| 138  ||
interl.| interl.| Quia semel opulenta piscatione saturatus est et suam sagenam, id est suum exercitum, replevit non cessat gentes impugnare et iugulare.| 139  ||

138  Codd. : Ar76 ( 75v ); om. Rusch
139  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Hab. 1), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 17/08/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber47.xml&chapitre=47_1)