initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<47. Abacuc**>

Capitulum 2

Numérotation du verset Hab. 2,1 
marg.| marg.| Prime casuationi responderat Dominus : Aspicite in gentibus et videte  * admiramini et obstupescite . Ad que verba propheta, quasi agens penitentiam, temperavit questionem suam dicens :  Domine Deus meus sancte meus et non moriemur sed non minus cum veneratione et laudibus Dei sciscitabatur.  Mundi sunt oculi tui ne videas malum, et respicere ad iniquitatem non poteris.  Quare non  respicis super iniqua agentes. Et que esset devoratio iusti, in quibus partibus exequebatur ut fierent homines quasi pisces maris et cetera. Nunc ergo quia propheta est, et propterea se dubitare dicit, ut quod sibi respondetur omnibus dicatur,  stabo, inquit,  super custodiam meam in sublimitate mee prophetie  ut videam quid sequatur post eversionem populi et templi.| ||

a Hab. 1, 5.
b Hab. 1, 12-13.

4 Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
1 videte] + et Rusch | 2 suam] om. Ar76 | 3 quibus] om. Ar76 |
Super custodiam meam stabo
interl.| interl.| omni diligentia custodiam cor meum| ||

Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
et figam gradum
interl.| interl.| stabilitatem animi| ||

Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
super munitionem
interl.| interl.| Christum| ||

Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
et contemplabor ut videam quid dicatur mihi et quid respondeam ad arguentem me.
interl.| interl.| prophetica visio non exterius fit ad prophetas sed in interiori homine| ||
marg.| marg.| ET CONTEMPLABOR. Et sic videbo quid mihi post secundam questionem respondeat Deus, et postquam mihi responderit, et me corripuerit male fuisse conquestum quid ego quoque debeam ei respondere videbo.| 10  ||
marg.| marg.| UT VIDEAM. Eleganter describitur humana impatientia quam habemus in disceptationibus ut antequam sciamus11  in quo a respondente arguamur ad respondendum paremur non quasi ex ratione sed ex contentione Si enim ratio esset, debuerat responsio expectari et videri utrum respondere12  * deberet an consentire rationabili locutioni.| 13  ||

Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
10  Codd. : Ar76 ( 75v interl.)Rusch
13  Codd. : Ar76 ( 75v interl.)Rusch
d. e.] inv. Ar76 11  sciamus] videamus Ar76 12  respondere] responderi Rusch
Numérotation du verset Hab. 2,2 
Et respondit mihi Dominus et dixit :
marg.| marg.| ET RESPONDIT. Adhuc loquente propheta, adest Deus respondens ut scribat propheta aperte in tabulis, id est latis cordibus audientium.| 14  ||

14  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
Scribe
interl.| interl.| qui locutus es in persona ambigentis populi| 15  ||

15  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
visum
interl.| interl.| visionem| 16  ||
marg.| marg.| Scribe visum illum ;  visum id est visionis expletionem. | 17  ||

16  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
17  Codd. : Rusch ; om. Ar76 ( 75v )
et explana eum
interl.| interl.| manifesta| 18  ||

18  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch | manifesta] manifeste Ar76
super tabulas
interl.| interl.| in latitudine cordium| 19  ||

19  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
ut percurrat qui legerit eum.
interl.| interl.| nullis enigmatum obscuretur ambagibus| 20  ||
interl.| interl.| sine impedimento intelligens| 21  ||
interl.| interl.| quasi : quia propheta es, scio te no ignorare sed pro aliis dico| 22  ||
marg.| marg.| Manifeste de adventu Christi prophetia est, unde et proposita questio solvitur quod donec ille veniat iniquitas dominabitur in mundo et iudicium non perveniet ad finem. Sed verus Nabuchodonosor capiet reti et sagena homines quasi pisciculos, et rationale animal quasi reptile non habens ducem.||
marg.| marg.| Unde : « Tempore accepto exaudivi te ». Et iterum : « Ubi venit plenitudo temporis misit Deus filium suum ».| 23  ||

2Cor. 6, 2.
Gal. 4, 4.

20  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
21  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
22  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
23  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
Numérotation du verset Hab. 2,3 
interl.| interl.| et hec precipit| 24  ||
Quia adhuc visus
interl.| interl.| visio| 25  ||

25  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
procul
interl.| interl.| tempore constituto| 26  ||

26  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch
et apparebit in finem et non mentietur.
interl.| interl.| Cum finis rerum venerit, tunc etiam ille veniet et probabitur visio vera explanatione rei| 27  ||

27  Codd. : Ar76 ( 75v )Rusch | visio... rei] def. Ar76
Si moram fecerit expecta illum quia veniens veniet
interl.| interl.| O lector si ardore vidende visionis tarde videtur venire quod tibi promittitur, ne desperes sed patienter expecta quod promitto tibi quia veniens veniet etc. | 28  ||

28  Codd. : Rusch ; def. Ar76
et non tardabit.
interl.| interl.| quantum ad se, quamvis tibi videatur tardum| 29  ||

29  Codd. : Rusch ; def. Ar76
Numérotation du verset Hab. 2,4 
Ecce qui incredulus est, non erit recta anima eius in semetipso.
interl.| interl.| Si quis quia hec promissio tardat non credit explendam, non habet rectam fidem in corde| 30  ||
interl.| interl.| e contrario| 31  ||
interl.| interl.| quia mee promissioni credit| 32  ||

30  Codd. : Rusch ; def. Ar76
31  Codd. : Rusch ; def. Ar76
32  Codd. : Rusch ; def. Ar76
Iustus autem in
interl.| interl.| vel ex| 33  ||

33  Codd. : Rusch ; def. Ar76
fide sua
interl.| interl.| fides hoc impetrat| 34  ||

34  Codd. : Rusch ; def. Ar76
vivet.
interl.| interl.| in eternum| 35  ||
interl.| interl.| hoc est premium fidei| 36  ||
marg.| marg.| IUSTUS  AUTEM IN  FIDE. Apostolus :"Ex fide mea vivet". Sed notandum quod {t. 3 : Erfurt, f. 283ra ; facsim., p. 421a} [Rusch, f. 283ra ] ubicumque aliter scriptum est in hebraico, aliter in Septuaginta, Apostolus utitur his testimoniis que a Gamaliele doctore legis didicerat.| 37  ||

Cf. Rm. 1, 17 : « Iustitia enim Dei in eo revelatur ex fide in fidem sicut scriptum est : Iustus autem ex fide vivit ».

35  Codd. : Rusch ; def. Ar76
36  Codd. : Rusch ; def. Ar76
37  Codd. : Rusch ; def. Ar76
Numérotation du verset Hab. 2,5 
interl.| interl.| dum potatur placet et exhilarat sed post illa letitia vertitur in ruinam| 38  ||

38  Codd. : Rusch ; def. Ar76
sic erit vir superbus
interl.| interl.| Nabuchodonosor magnum se credens vel diabolus vel Antichristus| 39  ||
marg.| marg.| Promisso adventu Christi et auxilio Dei his qui crediderint, ostenditur Nabuchodonosor decipiendus superbia sua.| 40  ||
marg.| marg.| VIR  SUPERBUS. Allegorice. Diabolus superbus credens se aliquid esse sed nihil ducit ad finem, quia conatus et labor eius habebit interitum, qui ad modum inferni et mortis non satiatur occisis, et omnium gentium deceptione letatur, et ad se populos congregat qui cum viderint eum missum in Tartara, videntes in illo impletas parabolas prophetarum consono fletu dicent. Ve diabolo qui multiplicat que non peperit. | 41  ||

39  Codd. : Rusch ; def. Ar76
40  Codd. : Rusch ; def. Ar76
41  Codd. : Rusch ; def. Ar76
et non decorabitur.
interl.| interl.| voluntatem suam non deducet ad finem| 42  ||

42  Codd. : Rusch ; def. Ar76
Quia43  dilatavit quasi infernus animam suam
interl.| interl.| non satiatur occisis| 44  ||

44  Codd. : Rusch ; def. Ar76

43  Quia] Qui Weber
et ipse quasi mors et non adimpletur
interl.| interl.| sed semper avarus eget| 45  ||

45  Codd. : Rusch ; def. Ar76
et congregabit
interl.| interl.| ut omnes suo deprimat imperio| 46  ||
interl.| interl.| ut omnes in unum confundat errorem| 47  ||

46  Codd. : Rusch ; def. Ar76
47  Codd. : Rusch ; def. Ar76
ad se omnes gentes
interl.| interl.| gentes id est malos| 48  ||

48  Codd. : Rusch ; def. Ar76
et coacervavit49 
interl.| interl.| quasi inanimata| 50  ||

50  Codd. : Rusch ; def. Ar76

49  coacervavit] coacerbavit Weber
ad se omnes populos.
marg.| marg.| Possunt etiam hec de Antichristo intelligi qui superbus sedens in templo Dei quasi Deus, sicut infernus multos occidet, et ad se congregabit in suum errorem ducens. Sed postea videntes occisum spiritu oris Christi, intelligent vera que de eo erant dicta, et dicent omnia que sequuntur, eadem intelligentia quam exposuimus super diabolum. Spoliabunt te omnes qui reliqui fuerint de populis . Relictos vocat sanctos qui Antichristo non servierunt, a quibus spoliabitur propter iniquitatem quam exercuit in universam terram, et vastationem civitatis Ecclesie et persecutionem omnium qui habitaverunt in ea. | 51  ||
marg.| marg.| Potest etiam nomine superbi hereticus appellari, consimili expositione, qui impietatem exercent in Ecclesia. Sed reliqui populi, id est ecclesiastici viri eorum errore non decepti subito quasi e gravi sonno exurgent et mordebunt eos et erunt eis in predam. | 52  ||

Hab. 2, 8.

51  Codd. : Rusch ; def. Ar76
52  Codd. : Rusch ; def. Ar76
Numérotation du verset Hab. 2,6 
interl.| interl.| Cum inebriatus fuerit vastatione populi Dei et mortifero calice consopitus| 53  ||
Numquid non omnes isti super eum parabolam sument et loquellam enigmatum eius ?
interl.| interl.| Per comparationem illius qui totum orbem vastaverat, cui spolia totius mundi non sufficiunt, avaros deridebunt| 54  ||

54  Codd. : Rusch ; def. Ar76
Et dicetur : Ve ei qui multiplicat non sua.
interl.| interl.| que non peperit| 55  ||

55  Codd. : Rusch ; def. Ar76
Usquequo et aggravat contra se
interl.| interl.| onere predarum quasi : gravi torque se deprimens| 56  ||

56  Codd. : Rusch ; def. Ar76
densum lutum ?
interl.| interl.| eleganter multiplicate divitie luto comparantur| 57  ||
marg.| marg.| Usquequo et aggravat, scilicet usque ad diem iudicii et est increpatio quod per lutosa opera pondus penarum sibi aggravat.  Numquid non repente consurgent qui mordeant te ? Vel angeli quibus diabolus tradetur ad penam, vel hi qui ab eo temptati agent penitentiam ad Christum conversi, et suscitabuntur lacerantes te, illi quos inebriaveras, regnum tuum vastabunt, et spolia divident speciei domus, quia iudaicum populum vestibus quas ei dederam spoliasti, ideo reliqui populi qui regno tuo non fuerint subiecti, te spoliabunt, quia sanguinem multarum gentium fudisti, et in caput tuum revertetur, et impietas iudaice terre et civitatis Hierusalem et habitatorum eius, qui dixerunt : « Crucifige, crucifige eum ». | 58  ||

Lc. 23, 21.

57  Codd. : Rusch ; def. Ar76
58  Codd. : Rusch ; def. Ar76
Numérotation du verset Hab. 2,7 
interl.| interl.| quasi : hoc ideo quia Numquid | 59  ||
Numquid non repente consurgent qui mordeant te ? Et suscitabuntur lacerantes te
interl.| interl.| evigilabunt insidiatores tui| 60  ||

60  Codd. : Rusch ; def. Ar76
et eris in rapinam eis.
marg.| marg.| CONSURGENT. Medi et Persi qui Babylonicum imperium destruentes prius mordebunt postea lacerabunt, quibus erit Nabuchodonosor in rapinam et vastator orbis spoliabitur a populis qui eius manum effugere potuerunt, et hoc fiet ei propter sanguinem Iude et iniquitatem terre Israel et Hierusalem et totius populi Iudeorum. | 61  ||

61  Codd. : Rusch ; def. Ar76
Numérotation du verset Hab. 2,8 
Quia tu spoliasti gentes multas, spoliabunt te
interl.| interl.| par pari referent| 62  ||

62  Codd. : Rusch ; def. Ar76
omnes qui reliqui fuerint de populis propter sanguinem hominis
interl.| interl.| Iude| 63  ||

63  Codd. : Rusch ; def. Ar76
et iniquitatem terre
interl.| interl.| promissionis| 64  ||

64  Codd. : Rusch ; def. Ar76
civitatis
interl.| interl.| Hierusalem| 65  ||

65  Codd. : Rusch ; def. Ar76
et omnium habitantium in ea.
Numérotation du verset Hab. 2,9 
Ve qui
interl.| interl.| qui avare intendit possidere regna vel divitias| 66  ||

66  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch| vel] et Ar76
congregat avaritiam
interl.| interl.| que est causa ruine domui sue| 67  ||

67  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch
{t. 3 : Erfurt, f. 283rb ; facsim., p. 421b} [Rusch, f. 283rb ] malam domui sue ut sit in excelso nidus eius
interl.| interl.| ubi secure dormiat| 68  ||

68  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch
et liberare69  se putat
interl.| interl.| per avaritiam et superbiam| 70  ||

70  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch

69  liberare] liberari Weber
de manu mali.
interl.| interl.| de potestate hostium| 71  ||
marg.| marg.| VE QUI  CONGREGAT. Adhuc sermo fit ad illum qui non intelligit congregatas divitias esse causam ruine domus sue, quem et arguit superbie quod sicut avis in excelso ponat nidum nec putat se venire in manus hostium| 72  ||
marg.| marg.| {t. 3 : Erfurt, f. 283rb ; facsim., p. 421b} [Rusch, f. 283rb ] VE QUI  CONGREGAT. Allegorice. Ad diabolum vel Antichristum vel heretici cum sermo dirigitur. Est bona avaritia doctoris ecclesiastici qui studioso labore plures sibi semper cupit facere discipulos. Sed  ve illi qui avare congregat domui sue perversa conventicula, qui et73  pollicetur sectatores suos secum possessuros regna celorum nec sensuros incendia gehenne. Quod consilium eorum erit confusio et ignominia domus eorum, cum finis rerum ostenderit fuisse falsam promissionem, hic perversus doctor quanto plures habet in comitatu, tanto plus delinquit contra animam suam, denique lapides Ecclesie eius, id est decepti ab eo ostendent avaritiam superbi, quod omnes gentes sua persuasione deceperit. Et lignum crucis dominice, ad quam74  coniunguntur duo parietes, loquetur doctrinam eorum. Aliter enim persuadere non possunt, nisi crucis gloriam sue perversitati preferant. | 75  ||

71  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch
72  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch
75  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch
73  et] etiam Ar76 74  quam] quem Ar76
Numérotation du verset Hab. 2,10 
Cogitasti confusionem
interl.| interl.| non salutem| 76  ||
interl.| interl.| sed superba et arrogans cogitatio finem habet ignominiam| 77  ||

76  Codd. : Rusch ; def. Ar76
77  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch| superba] superbia Ar76
domui tue concidisti populos multos et peccavit anima tua.
interl.| interl.| et in desiderio aliorum occidendorum seviebas et tanta crudelitate bacchatus es ut, si dici potest, lapides civitatis et ligna subversorum parietum, tuam ferocitatem clament| 78  ||

78  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch
Numérotation du verset Hab. 2,11 
Quia lapis de pariete clamabit et lignum quod inter iuncturas edificiorum est respondebit.
interl.| interl.| quod ad continendos parietes, in medio structure ponitur| 79  ||

79  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch
Numérotation du verset Hab. 2,12 
Ve qui edificat civitatem
interl.| interl.| Babylonem| 80  ||

80  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch
in sanguinibus et preparat urbem in iniquitate.
marg.| marg.| VE QUI  EDIFICAT. Adhuc loquitur contra Nabuchodonosor qui construit menia Babilonis ruinis et mortibus multorum populorum. Unde sequitur :  Vindicta a Deo immissa. | 81  ||
marg.| marg.| VE QUI  EDIFICAT. Allegorice. Diabolus et Antichristus et hereticus edificant Ecclesiam suam interitu deceptorum et preparant urbem iniquitatum82  id est ponendo in celum os suum, sed numquid est talis edificatio a Domino? Non quia quamvis infinite gentes in eorum errorem ducantur, tamen ita deficient ut Ecclesie multitudini comparari non possint. Sed vel deficient et punientur igne sui principis, vel certe succendentur igne quem Christus venit mittere in terram, et sic penitentibus replebitur terra gloria Dei, quando « in omnem terram exivit sonus eorum83   ». Sicut aque operientes mare, ut omnem amaritudinem quam diabolo pluente terra biberat, operiant aque Dei, ne amplius valeat apparere. | 84  ||

Ps. 18, 5 ; Rm. 10, 18.

81  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch
84  Codd. : Ar76 ( 76r )Rusch
82  iniquitatum] in iniquitate Ar76 83  eorum] apostolorum Ar76
Numérotation du verset Hab. 2,13 
Numquid non hec sunt a Domino85  exercituum ?
interl.| interl.| Vere a Domino sunt hec que sequuntur, scilicet quod laborabunt frustra populi, cum Babylon succendet et deficient populi chaldaice gentis.| 86  ||

86  Codd. : Ar76 ( 76r invertit cum 19483)Rusch

85  sunt-a Domino] inv. Weber
Laborabunt enim populi in multo igni et gentes in vacuum et deficient.
interl.| interl.| et propter hec mala talis vindicta| 87  ||

87  Codd. : Ar76 ( 76v invertit cum 19482)Rusch
Numérotation du verset Hab. 2,14 
Quia replebitur terra ut cognoscant88  gloriam Domini
interl.| interl.| Cum combusta fuerit Babylon et eversa, manifesta fiet omnibus potentia virtutis Dei| 89  ||

89  Codd. : Ar76 ( 76v )Rusch

88  cognoscant] cognoscat Weber
quasi aque operientes mare.
interl.| interl.| sicut aque alveum et fundum maris contegunt, sic gloria Domini universa complebit| 90  ||

90  Codd. : Ar76 ( 76v )Rusch| complebit] complebitur Ar76
Numérotation du verset Hab. 2,15 
Ve qui potum dat amico suo mittens fel suum et inebrians ut aspiciat nuditatem eius.
interl.| interl.| metaphora ebrii et nuditate turpati| 91  ||
marg.| marg.| VE QUI  POTUM. Adhuc invehitur contra Nabuchodonosor quod oblitus se esse hominem, alteri homini fel et amaritudinem propinavit.| 92  ||
marg.| marg.| Sedechias, sicut ait hebreus, a Nabuchodonosor cecatus in Reblatha, id est Anthiochia, et ductus in Babylonem, quadam die in celebri convivio accepit potionem qua in fluxum ventris solveretur, et93  introductus ante ora epulantium, subito fluxu ventris solutus est. Unde comminatur Deus ipsi Nabuchodonosor quod ipse bibiturus sit huiusmodi potionem, et omnia passurus que passus est Sedechias.| 94  ||
marg.| marg.| VE QUI  POTUM  DAT  AMICO. Hic amicus intelligitur vel Sedechias vel quilibet homo, malis Nabuchodonosor inebriatus, ut Sedechie et omnium captivorum Nabuchodonosor videret nuditatem id est cunctos spoliatos et captivos et quondam gloriosos ad ignominiam servitutis redactos.| 95  ||
marg.| marg.| VE QUI  POTUM. Sciendum hoc capitulum :  Ve qui potum dat amico suo, et ea in quibus dicitur :  Ve qui multiplicat non sua  , et  ve qui congregat {t. 3 : Erfurt, f. 283va ; facsim., p. 422a} [Rusch, f. 283va ]  avaritiam etc., et  ve qui edificat civitatem in sanguinibus etc., et iuxta historiam et iuxta anagogen contra Nabuchodonosor vel diabolum vel Antichristum vel hereticum posse equaliter accipi.| 96  ||
marg.| marg.| VE QUI  POTUM. Allegorice. Ve tibi diabole vel Antichriste vel heretice qui turbida doctrina inebrias deceptos ut aspicias nudos a fide et a97  bonis operibus et repletos ignominiam errorum et malorum operum, qui prius erant gloriosi in imagine Dei. Sed o diabole vel heretice qui putas te habere aureum calicem, bibe et tu de calice qui est in manu Dei, plenus musto et consopire, id est cessa a priori sententia et ne putes stabilia ea in quibus prius stabas quia  circumdabit te calix dextere Domini , vindicta a Deo immissa et vomitus ignominie super gloriam tuam, gloriam quam iniuste hauseras cum ignominia evomes, et hoc patieris quia  iniquitas Libani operiet te . Libanus : thus dicitur per quod cultus Dei intelligis quia non recte colis Deum, ideo confunderis. Unde : « Et oratio eius fiat in peccatum ».  Et vastitas animalium deterrebit te. Cum videris eos quos vastasti et ad errorem detraxisti pati tormenta, tunc terreberis de sanguinibus hominis et iniquitate terre quia nominavi Libanum et bestias ne de brutis putes me loqui manifeste tibi dico, patieris penas propter sanguinem hominum quos Deo perire fecisti et exercuisti impietatem in terra viventium et mansuetorum et in civitate Ecclesie Dei et multos in ea habitantes participes tue impietatis fecisti.| 98  ||

Hab. 2 6.
Hab. 2, 9.
Hab. 2, 12.
Hab. 2, 16.
Hab. 2, 17.
Ps. 108, 3.
Hab. 2, 17.

91  Codd. : Ar76 ( 76v )Rusch
92  Codd. : Ar76 ( 76v )Rusch
94  Codd. : Ar76 ( 76v )Rusch| subito fluxu... passus est Sedechias Ar76
95  Codd. : Ar76 ( 76v interl.)Rusch
96  Codd. : Ar76 ( 76v )Rusch
98  Codd. : Ar76 ( 76v )Rusch| calice qui est... impietas fecisti] def. Ar76
93  et] + subito Ar76 97  a] om. Ar76
Numérotation du verset Hab. 2,16 
Repletus est ignominia pro gloria.
interl.| interl.| Qui tuum, o Nabuchodonosor, calicem bibit.| 99  ||

99  Codd. : Ar76 ( 76v )Rusch
Bibe
interl.| interl.| calicem Dei. | 100  ||

100  Codd. : Ar76 ( 76v )Rusch
tu quoque
interl.| interl.| qui alios inebriasti| 101  ||

101  Codd. : Ar76 ( 76v )Rusch| qui] quia Ar76
et consopire. Circumdabit {t. 3 : Erfurt, f. 283va ; facsim., p. 422a} [Rusch, f. 283va ] te calix dextere Domini
interl.| interl.| vindicta potentie Dei||
et vomitus ignominie super gloriam tuam.
interl.| interl.| que absorbueras egeres||
interl.| interl.| de sublimi gloria ad ultima mala duceris||
Numérotation du verset Hab. 2,17 
Quia iniquitas Libani operiet te
interl.| interl.| Superbia tua et eversio templi et rapina sanctuarii vastabit te, et hoc totum patieris quia vastasti Iudam, subvertisti terram promissionis et civitatem Hierusalem et omnes habitatores eius. | 102  ||
marg.| marg.| QUIA  INIQUITAS  LIBANI. Quia semel nominaverat Libanum, sub eius translatione victimas et sacrificia vel multitudinem populorum que in Hierusalem interfecta est animalibus vel bestiis comparat dicens :  Et vastitas animalium opprimet te. | 103  ||

102  Codd. : Rusch ; def. Ar76
103  Codd. : Rusch ; def. Ar76
et vastitas animalium
interl.| interl.| cum videris in penis| 104  ||

104  Codd. : Rusch ; def. Ar76
deterrebit eos
interl.| interl.| alias: te | 105  ||

105  Codd. : Rusch ; def. Ar76
de
interl.| interl.| pro| 106  ||

106  Codd. : Rusch ; def. Ar76
sanguinibus hominis
interl.| interl.| Iude| 107  ||

107  Codd. : Rusch ; def. Ar76
et iniquitate terre et civitatis
interl.| interl.| Ecclesie vel Hierusalem| 108  ||

108  Codd. : Rusch ; def. Ar76
et omnium habitantium in ea.
Numérotation du verset Hab. 2,18 
Quid prodest sculptile
interl.| interl.| sculptile in lapidibus, conflatile in metallis. | 109  ||

109  Codd. : Rusch ; def. Ar76
quia sculpsit illud fictor suus conflatile et imaginem falsam quia speravit in figmento fictor eius ut faceret simulacra muta ?
marg.| marg.| QUID  PRODEST. Contra idolatras omnes et specialiter contra Nabuchodonosor loquitur admirans stultitiam regis qui iussit auream statuam poni in campo Duran, et fictor confidit in simulacro quod fecit. | 110  ||
marg.| marg.| QUID  PRODEST.  Quid prodest adorare sculptile, hoc ideo dico quia sculpsit illud artificiose fictor suus, et quid prodest adorare conflatile et imaginem falsam, et hoc ideo dico, quia speravit in figmento fictor eius ut faceret simulacra muta. | 111  ||
marg.| marg.| Allegorice. Sculptili et conflatili comparantur dogmata perversa que a fictoribus suis adorantur, et sculptura que in lapide fit, in his dogmantibus intelligitur que stultitiam prima fronte demonstrant. Conflatio que in metallis ubi videtur esse aliqua ratio sapientie secularis quia, veluti quodam auro, ita disciplinis philosophorum et splendore eloquentie idolum conflatum est. Non ergo proderit figmentum fictori quia mutum et surdum simulachrum adoratorem non audit. | 112  ||

110  Codd. : Rusch ; def. Ar76
111  Codd. : Rusch ; def. Ar76
112  Codd. : Rusch ; def. Ar76
Numérotation du verset Hab. 2,19 
Ve qui dicit ligno : Expergiscere, surge lapidi tacenti. Numquid ipse
interl.| interl.| lapis| 113  ||

113  Codd. : Rusch ; def. Ar76
docere poterit, ecce iste
interl.| interl.| lapis| 114  ||

114  Codd. : Rusch ; def. Ar76
operatus115  est
interl.| interl.| alias : coopertus | 116  ||
interl.| interl.| factus est| 117  ||

116  Codd. : Rusch ; def. Ar76
117  Codd. : Rusch ; def. Ar76

115  operatus] coopertus Weber
auro et argento et omnis spiritus
interl.| interl.| sanctus et bonus quando etiam spiritus absolute ponitur de Spiritu sancto intelligitur| 118  ||
interl.| interl.| nulla spiritualis gratia nulla virtus in eis| 119  ||

118  Codd. : Rusch ; def. Ar76
119  Codd. : Rusch ; def. Ar76
non est in visceribus eius.
interl.| interl.| potest affidere simulachris spiritus immundus sed intrinsecus esse non potest| 120  ||
marg.| marg.| VE QUI  DICIT  LIGNO. Describitur error humanus qui aurum, argentum, gemas et sericum quibus oblita vel operta sunt idola pro fulgore materie deos estimat quibus formam sed vitam artifex dare non potest sed e contrario Dominus in templo sancto suo id est in filio vel in celo vel anima iusti vel in creatura totius mundi.| 121  ||
marg.| marg.| Allegorice. In universis idolis hereticorum et figmentis diaboli, nulla est gratia Spiritus sancti sed cum imaginem divinitatis et pulchritudinem dogmatum preferre videantur nihil est in eis spirans et vitale.| 122  ||
marg.| marg.| Vel spiritus id est ventus, rua enim apud Hebreos utrumque significat et animam et ventum et utrumque ab idolis removetur.| 123  ||

120  Codd. : Rusch ; def. Ar76
121  Codd. : Rusch ; def. Ar76
122  Codd. : Rusch ; def. Ar76
123  Codd. : Rusch ; def. Ar76
Numérotation du verset Hab. 2,20 
Dominus autem in templo {t. 3 : Erfurt, f. 283vb ; facsim., p. 422b} [Rusch, f. 283vb ] sancto suo letetur124 
interl.| interl.| vel sileat| 125  ||
interl.| interl.| vel saliat| 126  ||

125  Codd. : Rusch ; def. Ar76
126  Codd. : Rusch ; def. Ar76

124  letetur] sileat Weber
a facie eius omnis terra.




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Hab. 2), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 18/10/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber47.xml&chapitre=47_2)