initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<56. *Marci evangelium*>

Capitulum 10

Numérotation du verset Mc. 10,1 
Et inde* exsurgens
marg.|  ET  EXINDE  EXSURGENS etc. Hucusque ea que in Galilea fecit et docuit. Hinc narrat que in Iudea fecit et docuit et passus est. Et primo que trans Iordanem ad orientem, deinde que cis Iordanem, quando venit Hiericho et Bethaniam et Hierusalem. Cum enim omnis Iudeorum provincia generaliter ad distinctionem aliarum gentium Iudeadicta sit, specialius tamen meridiana plaga dicitur Iudea ad distinctionem Galilee Decapolis et ceterarum in eadem provincia regionum.

1 Et inde CorS1 ΩS ΩJ ΩL ΩP Li447 Li447 @ Weber ] Et exinde ΩM Rusch
venit in fines Iudee ultra Iordanem et conveniunt iterum turbe ad eum. Et sicut consueverat iterum docebat illos.

iterum turbe ΩM ΩS ΩL Li447 Li447 @ Rusch ] inv. ΩJ ΩP illos ΩM ΩS ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch ] eos ΩP
Numérotation du verset Mc. 10,2 
Et accedentes Pharisei interrogabant eum :
interl.|  hoc
marg.|  PHARISEI  INTERROGABANT. Magna distantia inter turbas et Phariseos. He conveniunt ut doceantur et infirmi curentur, sicut Mattheus aperte dicit, illi ut temptando decipiant. Has enim devotio pietatis, illos adducit stimulus livoris.

Mt. 15, 29-31.
Cf. Mt. 19, 2-3 : « Et secute sunt eum turbe multe, et curavit eos ibi. Et accesserunt ad eum Pharisei tentantes eum, et dicentes : Si licet homini dimittere uxorem suam, quacumque ex causa ? ».
Beda Venerabilis, In Marci evangelium expositio, lib. 3, cap. 10, CCSL 120, lin. 613-617 : « Et hic notanda mentium distantia in turbis et Pharisaeis. Hae conueniunt ut doceantur et sui sanentur infirmi sicut euangelista Matheus aperte commemorat ; illi accedunt ut saluatorem ac doctorem ueritatis temptando decipiant. Neque hoc mirandum, nam hos deuotio pietatis illos stimulus adduxit liuoris ».
si licet viro uxorem dimittere temptantes eum.
marg.|  SI  LICET  VIRO etc. Beda VenerabilisBEDA. Cornuto sillogismo temptavit, et quicquid respondeat capere putant. Si dicit dimittendam et aliam ducendam, pudicie predicator sibi videtur contraire. Si non dimittendam, reus sacrilegii et contra doctrinam Moysi, et per Moysen contra doctrinam Dei facere. Igitur Dominus sic responsum temperavit, ut transeat decipulam, Scripturam sane intellectam in testimonium adducens et naturalem legem, primamque Dei sententiam secunde opponens que non voluntate Dei sed peccantium necessitate concessa est.
Numérotation du verset Mc. 10,3 
At ille respondens dixit eis : Quid vobis precepit Moyses ?

dixit eis ΩJ ΩL Rusch Weber ] dixit ΩP ΩM, ait ΩS Li447 Li447 @ vobis precipit ΩM ΩJ ΩL ΩS Li447 Li447 @ Rusch Weber ] inv. ΩP
Numérotation du verset Mc. 10,4 
Qui dixerunt : Moyses permisit libellum repudii scribere et dimittere.
Numérotation du verset Mc. 10,5 
Quibus respondens Iesus ait : Ad duritiam cordis vestri
interl.|  Moyses quasi hominis est consilium non Dei imperium
marg.|  AD  DURITIAM  CORDIS. Beda VenerabilisBEDA. Numquid Deus contrarius sibi est, ut aliquid ante iusserit, et idem post novo fregerit imperio ? Non. Sed Moyses videns propter desiderium secundarum nuptiarum uxores primas interfici, aut in malam vitam duci, maluit indulgere discidium propter discordiam, quam per odia et homicidia perseverare nuptiarum copulam.
scripsit vobis preceptum istud.

istud ΩP ΩJ ΩL ΩS Li447 Li447 @ Rusch Weber ] illud ΩM
Numérotation du verset Mc. 10,6 
Ab initio autem creature masculum et feminam
interl.|  non feminas, in hoc ostendit secunda esse vitanda coniugia
fecit eos Deus et dixit* :

et dixit Φ ΩM ΩP ΩJ ΩS Li447 Li447 @] om. ΩL Rusch Weber
Numérotation du verset Mc. 10,7 
Propter hoc relinquet homo patrem {t. 4 : Erfurt, f. 978ra ; facsim., p. 115a} [Rusch, f. 978ra ] suum et matrem et adherebit ad uxorem suam10  .
interl.|  non ad uxores

suum ΩM ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] om. ΩS ΩP | matrem ΩMSJL Rusch Weber ] + suam ΩP Li447 Li447 @ | 10  ad uxorem suam Cor3 (al.) ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] uxori sue ΩMSJP |
Numérotation du verset Mc. 10,8 
Et erunt duo
interl.|  non tres
marg.|  ET  ERUNT  DUO etc. Premium nuptiarum est e duobus unam carnem fieri. Castitas iuncta spiritui unus spiritus efficitur.
in carne una. Itaque iam non sunt duo sed una caro.
Numérotation du verset Mc. 10,9 
Quod ergo Deus coniunxit11  ,
interl.|  faciendo unam carnem viri et femine

11  coniunxit ΩM ΩP ΩS ΩJ Li447 Li447 @ Rusch ] iunxit Weber ΩJ (post corr. ) ΩL
homo non separet.
marg.|  HOMO  NON  SEPARET. Desiderio secunde uxoris. Deus separat qui coniungit, {t. 4 : Erfurt, f. 978ra ; facsim., p. 115a} [Rusch, f. 978ra ] quando ex consensu utriusque propter servitutem Dei - eo quod tempus breve fit - sic habent uxores quasi non habentes.
Numérotation du verset Mc. 10,10 
Et in domo iterum12  discipuli eius de eodem
interl.|  de quo Pharisei

12  in domo – iterum Rusch Weber ] inv. Li447 Li447 @
interrogaverunt13  eum.
marg.|  ET  IN  DOMO  ITERUM etc. Hieronymus HIERONYMUS. Non discipuli   interrogaverunt prius sed Pharisei. Sed secunda interrogatio ab aliis, id est ab apostolis iterum dicta est, quia de eadem re de qua Pharisei.
marg.|  Hieronymus HIERONYMUS. Iterata sententia verbi non fastidium sed esuriem et sitim prestat, unde : “Qui me comedunt adhuc esuriunt et qui me bibunt adhuc sitiunt”. Melliflua sapientie eloquia gustata, diligentibus multimodum saporem reddunt. Quod significatum est quando Dominus pluit manna ad manducandum, sub sole liquescens ut est hoc : « Fulgebunt iusti sicut sol in regno patris eorum ». Ad ignem duratur, ut « panis cor hominis confirmet », ut est : « Si quis vult post me venire » etc.

Cf. Sir. (Eccli.) 24, 29 : « Qui edunt me, adhuc esurient, et qui bibunt me, adhuc sitient ».
Mt. 13, 43 : « Tunc iusti fulgebunt sicut sol in regno patris eorum. Qui habet aures audiendi, audiat » iuxta Corpus antiphonalium officii, n° 2908.
Ps. 103, 15.
Mt. 16, 24.

13  interrogaverunt Rusch Weber ] interrogabant Li447
Numérotation du verset Mc. 10,11 
Et ait14  illis : Quicumque dimiserit uxorem suam
marg.|  QUICUMQUE  DIMISERIT. Beda VenerabilisBEDA. Mattheus plenius : « Quicumque dimiserit uxorem suam, nisi ob fornicationem, et aliam duxerit, mechatur ». Una ergo solummodo causa est carnalis : fornicatio ; una spiritalis : timor Dei, ut uxor dimittatur, sicut multi, religionis causa, fecisse leguntur. Nulla autem causa est Dei lege prescripta, ut alia ducatur vivente ea que est relicta.

Mt. 19, 9.

14  ait ΩM ΩS ΩP Rusch ] dixit Li447 Li447 @, dicit ΩJ ΩL Weber
et aliam duxerit, adulterium committit15  super eam.

15  committit ΩM Li447 ΩJ ΩL Rusch Weber ] commisit ΩS ΩP
Numérotation du verset Mc. 10,12 
Et si uxor dimiserit virum suum et alii nupserit, mechatur.
Numérotation du verset Mc. 10,13 
Et offerebant illi parvulos ut tangeret eos16  .
interl.|  forsan quia parvulum statuerat in medio discipulorum et complexatu fuerat

16  eos ΩS ΩP Li447 Li447 @ Rusch ] illos ΩM ΩJ ΩL Weber
Discipuli autem
marg.|  DISCIPULI  AUTEM. Non quia nollent eis et manu et voce salvatoris benedici, sed nondum plenam fidem habentes putabant eum more hominum offerentium importunitate lassari.
comminabantur17  offerentibus. Quos cum videret18  Iesus19  indigne tulit et ait illis : Sinite parvulos venire ad me et ne prohibueritis eos. Talium enim est20  regnum Dei.
marg.|  TALIUM  ENIM  EST etc. Talium significanter dicit non istorum. Quasi dicat : mores regnant non etas. His promittitur regnum celorum qui similem habent simplicitatem et innocentiam quibus congruit illud apostoli : ‘Nolite effici parvuli sensibus, sed malitia parvuli estote'.

Cf. 1Cor. 14, 20 : « Fratres, nolite pueri effici sensibus, sed malitia parvuli estote : sensibus autem perfecti estote ».

17  comminabantur ΩJ ΩL ΩS Li447 Rusch Weber ] comitabantur ΩM | 18  videret ΩJ ΩL Li447 Rusch Weber ] vidisset ΩM ΩS ΩP | 19  Iesus ΩM ΩJ ΩL Li447 Rusch Weber ] om. ΩS ΩP | 20  enim est ΩM ΩS Li447 Rusch ] inv. ΩP ΩJ ΩL Li447 @ Weber |
Numérotation du verset Mc. 10,15 
Amen dico vobis,
interl.|  vere talium quia : AMEN DICO VOBIS
quisquis non receperit
marg.|  QUISQUIS  NON. Qui non perseverat in ira, non lhesus meminit, videns pulchram mulierem non concupiscit, non aliud habet in ore aliud in corde. Quasi : si tales non fueritis non intrabitis in regnum celorum.
regnum Dei21  velut parvulus, non intrabit in22  illud.
marg.|  REGNUM  DEI etc. Id est doctrinam evangelii sicut parvuli accipere iubemur, id est sicut parvulus doctoribus non contradicit, rationes adversus eos non componit, sed fideliter suscipit cum metu obtemperat et quiescit, ita et nos obediendo simpliciter et sine omni contradictione verba Domini debemus suscipere.

21  Dei ΩM ΩJ ΩL ΩS Li447 Rusch Weber ] om. ΩP 22  in ΩM ΩJ ΩL ΩS Li447 Li447 @ Rusch Weber ] om. ΩP
Numérotation du verset Mc. 10,16 
Et complexans eos, imponens23  manus super illos benedicebat eos24  .
interl.|  ut significet tales sua dilectione et gratia et benedictione esse dignos

23  imponens ΩS Rusch ] et praem. ΩM ΩP Li447 Li447 @ ΩJ ΩL Weber 24  eos Rusch Weber ] illos Li447 Li447 @
Numérotation du verset Mc. 10,17 
Et cum egressus esset25  in via26  , procurrens27  quidam genuflexo ante eum
marg.|  PROCURRENS  QUIDAM  GENUFLEXO. Beda VenerabilisBEDA. Audierat credo iste a Domino tantum eos qui volunt parvulis essesimiles introitu regni celestis esse dignos, et ideo certior esse desiderat non per parabolas sed aperte, quibus operummeritis vitam eternam consequi possit.

25  esset ΩM ΩS ΩL ΩP Li447 Li447 @ Rusch Weber ] fuisset ΩJ | 26  via Weber (S Z Φ) ΩM ΩS ΩP ΩJ Li447 Li447 @ Rusch ] viam Weber | 27  procurrens ΩM ΩP ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] precurrens ΩS |
rogabat eum dicens28  * : Magister bone, quid faciam ut vitam eternam {t. 4 : Erfurt, f. 978va ; facsim., p. 116a} [Rusch, f. 978va ] percipiam ?

28  dicens ΩM ΩP ΩJ ΩS Li447 Li447 @] om. ΩL Rusch Weber
Numérotation du verset Mc. 10,18 
Iesus autem dixit ei29   : Quid me dicis bonum ?
marg.|  {t. 4 : Erfurt, f. 978va ; facsim., p. 116a} [Rusch, f. 978va ] QUID  ME  DICIS  BONUM. Beda VenerabilisBEDA. Quia magistrum vocaverat bonum et non Deum, vel Dei filium discit quemvis sanctum hominem comparatione Dei non esse bonum, de quo : « Confitemini Domino quoniam bonus ». Unus autem Deus bonus non pater solus sed et filius qui dicit : « Ego sum pastor bonus ». Et Spiritus sanctus bonus est de quo : « Pater de celo dabit spiritum bonum petentibus se ». Una scilicet et individua Trinitas Pater, et Filius et Spiritus sanctus solus et unus Deus bonus est. Non igitur bonum se negat sed Deum esse significat. Nec se magistrum bonum non esse sed absque Deo nullum bonum esse testatur.

Ps. 105, 1 ; Ps. 106, 1 ; Ps. 117, 1 ; Ps. 135, 1.
Io. 10, 14.
Lc. 11, 13.

29  Iesus ... ei Li447 @ Rusch Weber ] om. Li447
Nemo bonus
interl.|  comparatione Dei
nisi unus30  Deus.
interl.|  qui solus bonus ex se, alii per ipsum boni

30  unus Li447 ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] solus ΩM ΩS ΩP
Numérotation du verset Mc. 10,19 
Precepta nosti : Ne adulteres31  ,
marg.|  NE  ADULTERES. Beda VenerabilisBEDA. Hec est puerilis innocentie castitas que nobis imitanda proponitur si regnum Dei intrare velimus. Notandum sane quod iustitia legis suo tempore custodita non solum bona temporalia, sed etiam vitam conferebat eternam.

31  adulteres ΩM ΩL Li447 Rusch Weber ] adultes cacogr. ΩP
ne occidas, ne fureris, ne falsum testimonium dixeris32  , ne fraudem feceris, honora patrem tuum33  et matrem34  .

32  dixeris ΩJ ΩL Li447 Rusch Weber ] dicas ΩM ΩS ΩP | 33  tuum ΩM ΩJ ΩL Li447 Rusch Weber ] om. ΩS ΩP | 34  matrem ΩMSJ²LP Li447 Rusch Weber ] + tuam ΩJ* ( Cor3 sublineavit) |
Numérotation du verset Mc. 10,20 
At ille respondens ait illi : Magister, omnia hec35  conservavi36  a iuventute mea.
marg.|  MAGISTER,  OMNIA  HEC  CONSERVAVI etc. Beda VenerabilisBEDA. Non putandus est voto temptantis - ut quidam putant -Dominum interogasse et de sua vita mentitum esse, cum se legis mandata custodisse dixerit sed simpliciter confessus. Si enim mentiretur, numquam intuitus arcana cordis eius eum diligere diceretur Iesus. Diligit enim eos qui mandata legis etiam minora custodiunt, et quod in lege minus fuerat, his qui perfecti esse desiderant ostendit, quia non venit solvere legem sed adimplere. Unde addit :   Vade quecumque habes vende etc.

35  omnia hec ΩMJP Rusch Weber ] inv. ΩSL Li447 Li447 @36  conservavi ΩSJ Rusch Weber ] observavi ΩML Li447 Li447 @
Numérotation du verset Mc. 10,21 
Iesus autem intuitus est37  eum38  ,
interl.|  arcana cordis eius

37  est ΩSP Rusch ] om. ΩMJL Li447 Li447 @ Weber 38  eum ΩMJL Li447 Rusch Weber ] + et ΩSP
dilexit eum et dixit ei39   : Unum tibi deest.
interl.|  ad perfectionem

39  ei ΩS Li447 Li447 @ Rusch ] illi ΩM ΩJ ΩL Weber
Vade, quecumque habes40  vende
interl.|  omnia omnino, non partem sicut Ananias

Cf. Act. 5, 1-2 : « Vir autem quidam nomine Ananias, cum Saphira uxore suo vendidit agrum, et fraudavit de pretio agri, conscia uxore sua : et afferens partem quamdam, ad pedes Apostolorum posuit ».

40  habes Li447 @ Rusch Weber ] om. Li447
et da pauperibus
interl.|  » Beatus qui intelligit super egenum et pauperem »

Ps. 41, 2.
et habebis thesaurum41  in celo
interl.|  'Quem nec erugo nec tinea demolitur’

Cf. Mt. 6, 20 : « Thesaurizate autem vobis thesauros in celo, ubi neque erugo, neque tinea demolitur, et ubi fures non effodiunt, nec furantur ».

41  thesaurum Rusch Weber ] thesauros Li447
et veni42 
interl.|  quia hoc solum non sufficit

42  veni ΩM ΩJ ΩL ΩS Li447 Li447 @ Rusch Weber ] om. ΩP
sequere me.
interl.|  imitando sicut ego ambulo ambulando
marg.|  ET  VENI  SEQUERE. Beda VenerabilisBEDA. Quasi diceret : post contemptas divitias salvatorem imitare, id est relictis malis fac bona. Facilius sacculus contemnitur quam concupiscentia vel voluptas.
Numérotation du verset Mc. 10,22 
Qui contristatus in verbo abiit merens. Erat enim habens multas possessiones43  .
interl.|  causa tristitie
marg.|  Hieronymus HIERONYMUS. Quasi spinas nascentes et tribulos que sementem dominicam suffocaverunt

43  habens – multas possessiones ΩP ΩS Rusch ] inv. ΩJ Weber , h. p. m. ΩM ΩL, p. habens multas Li447 Li447 @
Numérotation du verset Mc. 10,23 
Et circumspiciens Iesus44  ait discipulis suis : Quam difficile qui pecunias45  habent
marg.|  QUAM  DIFFICILE  QUI. Beda VenerabilisBEDA. Qui multiplicandis divitiis incumbunt patet, quia vite alterius gaudia querere contemnunt. Sed aliud est pecuniam habere aliud amare. Multi habent et non amant, et multi non habent et amant. Item alii et habent et amant. Alii vero non habere nec amare se gaudent, qui tutories sunt et quidem cum Apostolo dicere possunt : ‘Mihi mundus crucifixus et ego mundo'. Unde et Salomon non ait qui habet sed « qui amat divitias fructus non capiet ex eis ». Et ipse Dominus in his verbis discipulis obstupentibus dicens :   Filioli etc.
marg.|  Non ait : Impossibile. Quod enim impossibile est omnino fieri non potest, quod difficile cum labore potest fieri, sed cum magno labore, iuvante Dei gratia, ut pecunias habentes vel etiam in eis confidentes exutis philargyrie retinaculis intrare possint regnum Dei.

Cf. Gal. 6, 14 : « Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domini nostri Iesu Christi : per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo ».
Qo. (Ecl.) 5, 9.

44  Iesus ΩM ΩP ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] om. ΩS 45  pecunias CorS1 ΩM ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] divitias CorS1=Cor3 (al.), pecuniam ΩS ΩP
in regnum Dei introibunt.
Numérotation du verset Mc. 10,24 
Discipuli autem obstupescebant46  in verbis eius.
interl.|  quia non poterant intelligere

46  obstupescebant ΩM ΩP ΩJ ΩL Li447 Rusch Weber ] obstupebant ΩS
At Iesus rursus respondens ait illis : Filioli, quam difficile est confidentes in pecuniis
interl.|  non dicit habentes, sed in eis confidentes
interl.|  vere difficile quia

47  in ΩM ΩL ΩS ΩP Li447 Li447 @ Rusch ] om. ΩJ Weber
Numérotation du verset Mc. 10,25 
Facilius est camelum48 
interl.|  Christum
marg.|  FACILIUS  EST  CAMELUM. Beda VenerabilisBEDA. Quomodo ergo in evangelio Mattheus et Zaccheus et Ioseph et in veteri Testamento quam plurimi divites intravere ? Forte quia divitias pro nihilo habuere vel ex toto contemnere didicerunt, unde David : « Unicus et pauper sum ego ». Et idem : « Divitie si affluant nolite cor apponere ». {t. 4 : Erfurt, f. 978vb ; facsim., p. 116b} [Rusch, f. 978vb ] Non ait nolite suscipere.
marg.|  Alleg<orice>. Facilius est Christum pati pro dilectoribus seculi, quam eos ad Christum posse converti. Camelus enim Christus est qui sponte humiliatus infirmitatis nostre onera sustulit. In quo enim melius intelligitur : « Quanto maior es humilia te in omnibus ». Acus punctiones, id est dolores, passiones. Foramen acus angustia passionis qua velut scissa vestimenta nostre nature quodammodo resartire, id est reparare dignatus est. Unde post lapsum melius induti gaudeamus. Ad hoc testimonium Apostoli : “Quicumque baptizati estis in Christo Christum induistis”.

Ps. 24, 16.
Ps. 61, 11.
Sir. (Eccli.) 3, 20.
Cf. Gal. 3, 27.

48  est camelum] inv. Li447 *
per foramen acus transire
interl.|  angustias passionis
quam divitem
interl.|  divitias amantem
intrare in regnum Dei.
interl.|  quod est pauperum

Cf. Mt. 5, 3 : « Beati pauperes spiritu : quoniam ipsorum est regnum caelorum ».
Numérotation du verset Mc. 10,26 
Qui49  magis admirabantur
interl.|  quam ante quia idem repetendo confirmavit

49  Qui ΩP ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] Quidam ΩM ΩS
dicentes ad semetipsos : Et quis potest salvus fieri ?
interl.|  cum pene omnes cupiunt fieri divites
marg.|  ET  QUIS  POTEST. Cum plures sint pauperes quam divites, non hoc dixissent nisi in divitum numero intellexissent cunctos qui divitias adipisci vellent.
Numérotation du verset Mc. 10,27 
Et50  intuens illos Iesus ait51   : Apud homines impossibile est sed non apud Deum52  . Omnia enim possibilia sunt apud Deum.
marg.|  APUD  DEUM etc. Qui a cupiditate terrenorum ad caritatem eternorum convertere potest et superbos facere humiles.

50  Et ΩS ΩJ ΩL Li447 Li447 @] om. ΩM | 51  ait ΩM ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] + illis ΩS ΩP | 52  non apud Deum ΩM ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] apud Deum (+ omnia ΩP) possibilia sunt ΩS ΩP |
Numérotation du verset Mc. 10,28 
Et53  cepit ei Petrus54  dicere :
interl.|  quia audivit divites non posse intrare in regnum celorum

53  Et ΩS ΩP ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch ] om. Weber , + post ΩM ΩS 54  ei Petrus Rusch ] inv Li447 Li447 @ Weber
Ecce nos dimisimus omnia
marg.|  ECCE  NOS  DIMISIMUS. Grandis fiducia. Piscator erat, dives non erat, victum manu et arte querebat, et tamen confidenter dicit :   Ecce nos reliquimus omnia etc.
et secuti sumus te.
marg.|  ET  SECUTI  SUMUS. Quia non sufficit sic dimittere, iungit quod perfectum est :   Et secuti sumus te. Quasi : fecimus quod iussisti quid ergo dabis nobis premii.
Numérotation du verset Mc. 10,29 
Respondens Iesus ait : Amen dico vobis, nemo est qui reliquerit domum aut fratres aut sorores aut patrem aut matrem55  aut filios aut agros propter me et propter evangelium,

55  aut p. – aut. m. ΩM ΩS ΩP ΩL Li447 ΩJ Rusch ] inv. Weber , + vox illegibilis praem. et cancel. (minio?) ΩJ
Numérotation du verset Mc. 10,30 
qui non accipiat56  centies tantum,
interl.|  omnes sancti et quecumque habent comunicantur ei
marg.|  CENTIES  TANTUM. Beda VenerabilisBEDA. Hac occasione quidam iudaicam mille annorum fabulam post resurrectionem iustorum dogmatizant quando omnia que popter Deum dimisimus, multiplici nobis fenore sunt reddenda insuper et vita eterna. Nec vident quam sint inepti, saltem in centenis uxoribus secundum alios evangelistas, presertim cum Dominus dicat nec nubent nec nubentur, et ea reddenda in hoc tempore cum persecutionibus que post resurrectionem omnino iustis nulle erunt. Sensus ergo est : qui propter evangelium Christi carnalia reliquerit, spiritalia bona recipiet que sui merito et comparatione ita erunt quasi parvo numero centenarius comparatus, quia a fratribus et sororibus - quibus spiritali glutino colligatur - multo gratiorem etiam in hac vita recipiet caritatem. Unde : « Multitudinis credentium erat cor unum et anima una ». Et erant illis omnia communia. Aliter. Centenarius a leva translatus in dexteram, licet eamdem in flexu digitorum videatur tenere significationem vel figuram quam denarius in leva, numerum tamen quantitatis magnitudine supervadit, quia omnes qui propter regnum Dei temporalia spernunt etiam in hac vita persecutionibus plena regni gaudium fide certa pregustant, et in expectatione patrie celestis que per dexteram significatur omnium pariter electorum verissima dilectione fruuntur.

Act. 4, 32.

56  accipiat ΩM ΩS ΩL Li447 Rusch Weber ] accipiet ΩP ΩJ Li447 @
nunc in tempore hoc domos
interl.|  spiritales
et57  fratres et sorores et matres58  et filios et agros cum persecutionibus
interl.|  hoc enim persecutionibus plenum est tempus

57  et ΩM ΩJ ΩL Li447 Rusch Weber ] om. ΩS ΩP 58  matres ΩS Li447 Rusch Weber ] matrem ΩM
et in59  seculo futuro vitam eternam.

59  in Rusch Weber ] om. Li447
Numérotation du verset Mc. 10,31 
Multi autem erunt primi60  novissimi
interl.|  Iuda de apostolo apostata
marg.|  MULTI  AUTEM. Quia multi incipiunt sed non perficiunt. Terribilis sententia subditur :   Multi autem etc.
marg.|  {t. 4 : Erfurt, f. 979ra ; facsim., p. 117a} [Rusch, f. 979ra ] Latro in cruce confessor eodem die quo pro peccatis suis crucifixus est, gratia fidei cum Christo in paradiso gaudet. Quotidie quoque videmus multos laicos magnis vite meritis excellere, et alios a prima etate spiritali studio ferventes ad extremum otio torpescere.

Cf. Lc. 23, 33-43.

60  primi Rusch Weber ] om. Li447
et novissimi primi.
interl.|  ut latro
Numérotation du verset Mc. 10,32 
Erant autem61  in via ascendentes {t. 4 : Erfurt, f. 979ra ; facsim., p. 117a} [Rusch, f. 979ra ] Hierosolymam62  et precedebat illos63  Iesus
interl.|  quasi caput, unus moriturus pro omnibus
interl.|  ad mortem imperterritus

61  autem Li447 @ Rusch Weber ] enim Li447 | 62  Hierosolymam Rusch ] in praem. ΩM ΩL Li447 Li447 @ Weber | 63  illos ΩM ΩL ΩS ΩP Li447 Rusch Weber ] om. ΩJ |
et stupebant
marg.|  ET  STUPEBANT. Ideo scilicet quia meminerant quod se passurum multa a summis sacerdotibus et scribis predixerat et occidendum. Metuebant ergo ne vel ipsi cum eo occiderentur, vel ille cuius vita et magisterio gaudebant occideretur.
et sequentes timebant et assumens iterum duodecim
marg.|  ET  ASSUMENS. Beda VenerabilisBEDA. Previdens discipulorum animos ex passione sua perturbandos, longe ante et passionis penam et resurrectionis gloriam predicit ut cum morientem viderent, resurrecturum non dubitarent.
marg.|  Paganorum quoque dementiam qui eius crucem irrident aperte confutat, cum et passionis tempus quasi futurorum prescius ostendit et locum mortis quasi intrepidus adit.
cepit64  illis65  dicere que essent ei66  ventura67  .
interl.|  quia videbat eos timere
interl.|  hec scilicet

64  cepit ΩM ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] + Ihesus ΩS ΩP | 65  illis ΩM ΩJ ΩL ΩS Li447 Rusch Weber ] om. ΩP | 66  ei Rusch Weber ] om. Li447 , eis Li447 @ | 67  ventura ΩJ ΩS Li447 Li447 @ Rusch Weber ] eventura ΩL |
Numérotation du verset Mc. 10,33 
Quia ecce ascendimus68  Hierosolymam et Filius hominis
interl.|  ad quem pertinet pati, quia non potest divinitas pati vel ledi

68  ecce ascendimus Li447 @ Rusch Weber ] ate accendimus Li447
tradetur principibus sacerdotum et scribis et senioribus et damnabunt69  eum morte et tradent eum gentibus

69  senioribus et damnabunt ΩJ ΩL Rusch Weber ] senioribus et condemnabunt ΩM ΩP Li447 Li447 @, condemnabunt ΩS
Numérotation du verset Mc. 10,34 
et illudent ei et conspuent eum70  et flagellabunt eum et interficient eum et tertia die resurget.

70  conspuent eum ΩM ( om. eum) ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] spuent eum ΩS ΩP
Numérotation du verset Mc. 10,35 
Et accedunt ad eum Iacobus et Iohannes filii Zebedei
marg.|  ET  ACCEDUNT etc. Audita resurrectione immemores secundi adventus putant eum more hominum regnare.
marg.|  Mattheus dicit matrem postulasse sed Marcus dicit ipsos desiderium eorum volens aperire quorum consilio mater petebat. Et in utroque evangelista Dominus non matri sed ipsis respondit.

Cf. Mt. 20, 20 : « Tunc accessit ad eum mater filiorum Zebedaei cum filiis suis, adorans et petens aliquid ab eo ».
dicentes : Magister, volumus ut quodcumque
interl.|  astute sine nomine munus
petierimus facias71  nobis.

71  facias ΩM ΩP ΩJ ΩL Li447 Rusch Weber ] fiat ΩS
Numérotation du verset Mc. 10,36 
At ille dixit eis : Quid vultis ut faciam vobis ?
interl.|  interrogat ut stultitiam confessis corrigat
Numérotation du verset Mc. 10,37 
Et dixerunt : Da nobis ut unus ad dexteram72  et alius73  ad sinistram74  sedeamus in gloria tua.

72  dexteram Li447 @ Rusch WordsworthJ)] + tuam ΩM ΩJ ΩL Li447 ΩS ΩP Weber | 73  alius ΩM ΩJ ΩL ΩS Li447 Rusch Weber ] alter ΩP tantum | 74  sinistram Li447 @ Rusch WordsworthJ Q)] + tuam ΩM ΩL ΩJ ΩS ΩP Li447 Weber |
Numérotation du verset Mc. 10,38 
Iesus autem ait eis75   : Nescitis quid petatis.
interl.|  regnare vultis qui non meruistis culmen honoris sine exercitio laboris

75  ait eis ΩL ΩJ Rusch Weber ] dixit eis ΩS ΩP Li447 Li447 @, ait illis ΩM
Potestis bibere calicem quem ego bibo76 
interl.|  passionem, unde appropinquante passione sua : “Pater si vis transfer calicem hunc a me”

Cf. Lc. 22, 42 : « Dicens : Pater, si vis, transfer calicem istum a me : verumtamen non mea voluntas, sed tua fiat ».

76  bibo ΩM ΩL ΩJ Li447 Li447 @ Rusch Weber ] bibiturus sum ΩS ΩP
interl.|  id est tinctura passionis
marg.|  AUT  BAPTISMO. Idem quod calix. Unde alibi de passione sua dicitaa   : “Baptismo habeo baptizari et quomodo coartor usque dum perficiatur ?”

aa  Cf. Lc. 12, 50 : « Baptismo autem habeo baptizari : et quomodo coarctor usque dum perficiatur ? ».

77  baptismo ΩJ ΩS Li447 Li447 @ Rusch ] baptismum ΩL Weber
quo ego78  baptizor baptizari ?

78  ego ΩM ΩP ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] om. ΩS
Numérotation du verset Mc. 10,39 
At illi dixerunt ei : Possumus. Iesus autem ait eis79   : calicem quidem quem ego bibo bibetis80  *
marg.|  CALICEM  QUIDEM. Beda VenerabilisBEDA. Iacobus ab Herode capite truncatus, Iohannes in ferventis olei dolium missus. Inde ad coronam martyrii athleta Christi processit statimque in Pathmos relegatus. Itaque et martyrio animo non defuit et calicem confessionis bibit quem biberunt in camino tres pueri, licet persecutor sanguinem non fuderit.

79  eis ΩM ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] illis ΩS ΩP 80  quidem quem ego bibo bibetis ΩM ΩS ΩP ΩJ Li447 Li447 @ Weber ] quidem meum bibetis Rusch tantum
et baptismo81  quo ego baptizor baptizabimini.

81  baptismo ΩJ ΩS Li447 Rusch ] baptismum ΩL Weber
Numérotation du verset Mc. 10,40 
Sedere autem ad dexteram meam82  vel ad sinistram83  ,
marg.|  SEDERE  AUTEM etc. Quasi vultis hoc tribuam vobis ? Sed regnum celorum non est dantis sed accipientis : « Non enim personarum acceptio est apud Deum »ab  , sed quicumque dignus fuerit accipiet quod non persone sed vite paratum est.

ab  Rm. 2, 11.

82  meamΩJ ΩL ΩS Li447 Li447 @ Rusch Weber ] om. ΩM 83  sinistram ΩJ ΩS Li447 Rusch Weber ] sinistrum ΩP
non est meum dare vobis
marg.|  VOBIS etc. Adhuc superbis, quasi : si vultis accipere nolite esse quod estis, aliis paratum est et vos alii estote, et vobis paratum est quod est, prius humiliamini qui iam vultis exaltari.
sed quibus paratum est.
Numérotation du verset Mc. 10,41 
Et84  audientes
interl.|  petitionem eorum

84  Et ΩM ΩJ ΩL ΩS Li447 Li447 @ Rusch Weber ] om. ΩP
decem indignati sunt85 
interl.|  alias : ceperunt indignari
marg.|  INDIGNATI  SUNT. Non de matre sed de filiis qui ignorantes mensuram suam immodica cupiditate ardebant.

85  indignati sunt ΩS ΩP Rusch ] ceperunt indignari ΩM ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Weber
de Iacobo et Iohanne.
Numérotation du verset Mc. 10,42 
Iesus autem vocans eos
marg.|  IESUS  AUTEM  VOCANS  EOS. Humilis magister et pius et mitis, nec cupiditatis immodice duos arguit, nec decem indignationis increpat et livoris, sed docet maiorem esse qui minor fuerit et Dominum qui servus sit. Frustra igitur aut illi ad maiora suspirant, aut hi super desiderio eorum dolent cum ad summitatem virtutum non potentia sed humilitas ducat. Suis denique proponit exemplum, ut si dicta parvipenderent ad opera erubescerent :   Nam et filius hominis etc.
ait illis : Scitis quia hi86  qui videntur principari gentibus87  dominantur eis et principes eorum potestatem habent ipsorum.

86  hi(i) ΩJ ΩL ΩS Li447 Li447 @ Rusch Weber ] om. ΩM 87  principari gentibus ΩM ΩJ ΩL ΩS Li447 Li447 @ Rusch Weber ] inv. ΩP
Numérotation du verset Mc. 10,43 
Non ita est autem in vobis, sed quicumque voluerit fieri maior
interl.|  in celo
erit vester minister88  ,
interl.|  in terra
interl.|  id est :

88  vester minister ΩM ΩP ΩJ ΩL Li447 Rusch Weber ] inv. ΩS
Numérotation du verset Mc. 10,44 
et quicumque voluerit in89  vobis primus esse90  , erit omnium servus.
interl.|  quod debetis amplecti

89  in ΩM ΩP ΩL ΩS Li447 ΩJ (post. corr. ) Rusch ] inter Wordsworth (Q) ΩJ ( Cor3 exp. et cancel. : ter)90  in vobis – primus esse ΩM ΩL ΩS Li447 Rusch Weber ] inv. ΩP
Numérotation du verset Mc. 10,45 
Nam et filius hominis
interl.|  nota eum qui ministrat hominis filium appellari
non venit
interl.|  in carne
ut ministraretur91  ei92  sed ut ministraret
interl.|  intantum ut etiam animam daret

91  ministraretur ΩM ΩP ΩL Rusch Weber ] ministretur ΩJ ΩS Li447 92  ei Rusch Weber ] om. Li447
et daret animam suam redemptionem pro multis.
interl.|  non pro omnibus, sed pro his qui credere voluerunt
Numérotation du verset Mc. 10,46 
Et veniunt93  Hiericho.
interl.|  Hieronymus HIERONYMUS. Qui scropturam servat nec complet, iuxta mensam mendicans esurit.
marg.|  ET  VENIUNT  HIERICHO. Hieronymus HIERONYMUS.   Hiericho luna vel anathema quod congruit appropinquanti passioni. Defectus carnis Christi preparatio est celestis {t. 4 : Erfurt, f. 979ra ; facsim., p. 117a} [Rusch, f. 979ra ] Hierusalem. Unde Hiericho deserentes, Hierusalem id est visioni pacis appropinquant.

93  veniunt ΩM ΩL ΩS Li447 Li447 @ Rusch Weber ] venerunt ΩJ ΩP
Et proficiscente eo de Hiericho,
marg.|  ET  PROFICISCENTE  EO  DE  HIERICHO etc. Beda VenerabilisBEDA. Quia ascendente ad celos Domino et fidelibus sequentibus cunctis, scilicet electis ab initio mundi cum illo regnum celeste ingredientibus, mox gentium populus diu perfidia cecus, audito Christi adventu, cepit lumen salutis sperare. Iuxta viam sedens mendicat, quia nondum veritatis iter agnoscens sedula desiderii inquisitione ad hoc venire contendit, ut Cornelius qui Deum quem colebat crebris precibus ut se illuminare dignaretur orabat. Transeundo audit, stando illuminat, quia per humanitatem miseretur in qua natus, passus, resurrexit, ascendit que est actio temporalis et transitoria. Et stans cecum illuminat quia Verbi eternitas non transit que in se manens omnia renovat. Stare Dei est incommutabili dispensatione mutabilia cuncta disponere. Quare ergo transiens audit stans illuminat ? Quia qui propter nos temporalia pertulit, inde nobis lumen tribuit unde transitum mutabilitatis habere nescit.
marg.|  Beda VenerabilisBEDA. Mattheusac  in hoc loco dicit duos cecos secus viam sedentes illuminatos. Lucasad  cum appropinquaret Hiericho unum illuminatum pari ordine. Sed Lucas scribit quod Mattheus omisit. Quod autem hoc loco Mattheus duos dicit. Marcus dicit unum, alterum non negat. Sciendum est unum eorum fuisse notissimum, unde nomen eius et patris commemorat Marcus, quod in aliis non facit nisi cum Iairum expressit nomine, quia et ille nobilis fuit. Ita et iste ex aliqua felicitate deiectus, notissime et famosissime miserie fuit. Qui non solum cecus verum etiam mendicus verum etiam mendicus sedebat. Huius ergo illuminationem Marcus describit, quia hoc miraculo maiorem famam comparavit.
marg.|  Beda VenerabilisBEDA. Appropinquans ergo Hiericho cecum unum illuminavit, quia in carne veniens et passioni propinquans, non multos ad fidem adduxit. Non enim primo sed paucis annis antequam pateretur lumen verbi exhibuit. Sed de Hiericho proficiscens cecos illuminavit, quia resurgens a mortuis atque ascendens in celum Spiritum sanctum apostolis misit, eosque ad illuminationem omnium populorum in mundum dispersit.
marg.|  Typice. Unum appropinquans Hiericho illuminat, quia ante passionem suam uni tantum Iudeorum populo predicavit. Et proficiscens de Hiericho duos, quia post resurrectionem per apostolos et Iudeis et gentibus predicavit, et eterne divinitatis et assumpte humanitis arcana patefecit. Marcus unum scribit quia ad gentes quibus scribebat, respicit qui omnino a luce erant alieni quorum cecitas, quanto famosior tanto illuminatio gratiosior. Mattheus duos, quia Hebreis credentibus scribebat evangelium quod ad gentium quoque notitiam erat perventurum, ut ad easdem unam fidei gratiam pertinere doceret. Hinc etiam est quod Mattheus asinam et pullum refert, alii tres qui gentibus scribunt conversis asinum tantum ad Dominum ductum dicunt.
marg.|  {t. 4 : Erfurt, f. 979va ; facsim., p. 118a} [Rusch, f. 979va ] Ceci quos Dominus illuminavit, homines sunt superne lucis – que Christus est - nescii, sed ipso donante ad confitendam cecitatem et petendam veritatis lucem sunt compuncti. Hiericho luna que defectum nostre mutabilitatis significat. Undeae   : « Homo quidam descendebat ab Hierusalem in Hiericho » etc.

ac  Cf. Mt. 20, 30 : « Et ecce duo ceci sedentes secus viam audierunt quia Iesus transiret : et clamaverunt, dicentes : Domine, miserere nostri, fili David ».
ad  Cf. Lc. 18, 35 : « Factum est autem, cum appropinquaret Iericho, cecus quidam sedebat secus viam, mendicans ».
ae  Lc. 10, 30.
et discipulis {t. 4 : Erfurt, f. 979va ; facsim., p. 118a} [Rusch, f. 979va ] eius et plurima multitudine, filius Thimei Barthimeus cecus
marg.|  BARTHYMEUS  CECUS. Hieronymus HIERONYMUS. Cecitas Iudeorum que illustrabitur in fine in adventu Elie et Enoch.
sedebat94  iuxta viam mendicans.

94  cecus sedebat ΩM ΩJΩL ΩS Li447 Li447 @ Rusch Weber ] inv. ΩP
Numérotation du verset Mc. 10,47 
Qui cum audisset quia95  Iesus Nazarenus est96  *,
marg.|  QUI  CUM  AUDISSET etc. Populus gentium audita fama Christi cuius particeps querebat fieri. Contra dicebant multi primo Iudei post etiam gentiles, ne illuminandus sanandusque mundus Christum invocaret, nec tamen ad vitam preordinatos eternam poterat impugnantium furor prohibere.

95  quia ΩM ΩL ΩS ΩP Rusch Weber ] quod Li447 Li447 @ ΩJ 96  est ΩS ΩP ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Weber ] esset Rusch
cepit clamare et97  dicere : Fili David Iesu, miserere mei98  .
interl.|  peccatoris
marg.|  FILI  DAVID. Hieronymus HIERONYMUS. Per merita patriarcharum illuminatur iudaicus populus cui adest misericors Deus et miserator illuminans cecos et erigens elisos.

97  et Rusch Weber ] ac Li447 Li447 @98  Fili David Iesu miserere mei ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] Ihesu fili David - miserere mei ΩM ΩP ΩS ( inv. )
Numérotation du verset Mc. 10,48 
Et comminabantur ei multi99  * ut taceret. At ille multo magis clamabat100   :
marg.|  AT  ILLE  MULTO  MAGIS. Ingravescente bello, vitiorum manus levande sunt ad lapidem adiutorii cum clamore, id est ad Iesum.
marg.|  Hieronymus HIERONYMUS. Conveniens ordo salutis. Audimus primo, deinde clamamus per fidem, vocamur per apostolos, surgimus per penitentiam, exuimur per baptismum, interrogamur per voluntatem unde qui proiecto vestimento suo, exilire nudus veteri homine dicitur ut hinnulus saliens super montesaf  , segnitiem deponens, patriarchas et prophetas, apostolos in altis considerans.

af  Cf. Ct. 2, 8.

99  ei multi ΩM ΩP ΩJ ΩL ΩS Li447 ] inv. Rusch , illi multi Weber | multi om. Li447 @100  clamabat Rusch Weber ] + dicens Li447
Fili David, miserere mei.
Numérotation du verset Mc. 10,49 
Et stans
interl.|  qui transiens audivit
Iesus precepit illum101  vocari.
interl.|  per apostolos

101  precepit illum ΩM ΩP ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] iussit eum ΩS
Et vocant102  cecum103  ,
marg.|  ET  VOCANT  CECUM etc. Beda VenerabilisBEDA. Allegorice.   Cecum clamantem Dominus vocat, dum populo gentium scientiam veritatis desideranti per sanctos predicatores verbum fidei committit. Qui vocantes cecum animequiorem esse et surgere, ad eumque venire precipiunt, cum predicando spem salutis habere de vitiorum torpore surgere, atque ad virtutum studia quibus illuminari mereatur, accingi iubent quasi : « Accedite ad eum et illuminamini »ag  et : « Surge qui dormis » etc.ah    Qui proiecto vestimento suo , id est abiectis mundi curis, expedito mentis gressu ad datorem lucis properat.

ag  Ps. 33, 6.
ah  Eph. 5, 14.

102  vocant ΩM ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Rusch Weber ] vocabant ΩS 103  cecum ΩJ ΩL ΩS Li447 Li447 @ Rusch Weber ] eum ΩM
dicentes ei : Animequior esto,
interl.|  id est persevere in oratione
surge,
interl.|  per penitentiam
vocat te.
interl.|  per baptismum
Numérotation du verset Mc. 10,50 
Qui proiecto vestimento suo
interl.|  nudus veteri homine
exiliens venit ad eum.
interl.|  ut hinnulus super montesai 
marg.|  EXILIENS. Promptam voluntatem completione desiderii remunerate. Unde : ‘Quodcumque petieritis in oratione credentes, accipietis'aj  .

ai  Cf. Ct. 2, 17 ; Ct. 8, 14.
aj  Cf. Mt. 21, 22 : « Et omnia quecumque petieritis in oratione credentes, accipietis ».
Numérotation du verset Mc. 10,51 
Et respondens Iesus dixit illi104   : Quid vis tibi105  faciam ?
marg.|  QUID  VIS  TIBI etc. Scit quid velit sed peti vult quod et se dare et nos petere prenoscit qui importune admonet ad orandum et tamen dicitak   : “Scit namque Pater vester quid opus sit antequam petatis eum”. Ad hoc ergo requirit ut petatur et cor ad orationem excitet, unde cecus :   Rabboni, ut videam . Non aurum querit sed lumen. Cecus enim divitias habere potest sed non videre quod habet. Exemplo huius non falsas divitias queramus, sed lucem quam cum solis angelis videre possumus ad quam via fides est. Unde illuminato ceco dicitur :   Vade fides tua te salvum fecit .

ak  Cf. Mt. 6, 8 : « Nolite ergo assimilari eis : scit enim Pater vester, quid opus sit vobis, antequam petatis eum ».

104  Iesus dixit – illi ΩM ΩS (ei) ΩP ΩJ ΩL Li447 Rusch ] inv. Weber , Ihesus ait illi Li447 @105  vis tibi ΩJ ΩL Rusch Weber ] inv. ΩM ΩS ΩP Li447 Li447 @
Cecus autem dixit ei106  * : Rabboni,
interl.|  magister

106  autem dixit ei ΩM ΩS ( om. autem) ΩP ΩJ ΩL Li447 Li447 @ Weber ] dixit ad eum Rusch
ut videam.
interl.|  » Unam petii a Domino, hanc requiram ut videam voluptatem Domini »al  .

al  Ps. 26, 4 : « Unam petii a Domino, hanc requiram, ut inhabitem in domo Domini omnibus diebus vite mee ; ut videam voluptatem Domini, et visitem templum eius ».
Numérotation du verset Mc. 10,52 
Iesus autem dixit107  ei108   : Vade,
interl.|  vide

107  dixit ΩS ΩP Li447 Li447 @ Rusch ] ait ΩM ΩJ ΩL Weber 108  ei ΩS ΩP Li447 Li447 @ Rusch ] illi ΩM ΩJ ΩL Weber
fides tua te salvum fecit. Et confestim vidit et sequebatur eum in via.
marg.|  VIDIT  ET  SEQUEBATUR. Beda VenerabilisBEDA. Moraliter. Videt et sequitur qui quod bene intelligit operatur sequi imitari. Unde : « Si quis mihi ministrat, me sequatur »am  .   In via . Consideremus qua via graditur et sequamur per humilitatem per labores.
marg.|  VIA. Que dicitan   : « Ego sum via veritas et vita ». Hec est via angusta que ducit ad ardua, Hierosolyme et Bethanie ad montem Olivarum qui est mons luminis et consolationis.

am  Io. 12, 26.
an  Io. 14, 6.




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Mc. 10), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 21/02/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber56.xml&chapitre=56_10)