initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<64. *Epistola Pauli ad Ephesios*>

Capitulum 6

Numérotation du verset Eph. 6,1 
Filii,
interl.| tamquam subiecti||
obedite parentibus vestris
interl.| carnalibus||
in Domino.
interl.| secundum fidem et iustitiam Domini||
Hoc
interl.| et debetis||
enim
interl.| quia||
iustum est.
interl.| quia preceptum legis||

iustum est] inv. Weber
Numérotation du verset Eph. 6,2 
Honora patrem tuum et matrem tuam,
interl.| honorare patrem est ei reverentiam exhibere et necessaria subministrare||

tuam] om. Weber
quod est primum mandatum
marg.| PRIMUM  MANDATUM. Inter mandata que ad hominem in secunda tabula. Ad duo namque precepta caritatis Dei et proximi pertinet decalogus. Ad primum preceptum Dei tres corde pertinent, id est tria mandata quia Deus Trinitas est. Ad alterum vero preceptum, scilicet proximi septem corde, id est septem mandata. Et illa tria ad Deum pertinentia in prima. Et alia septem ad proximum in secunda tabula scripta erant. Inter que hoc merito primum quia sicut Deus principaliter principium est hominis sic patet secundario. {t. 4 : Erfurt, f. 1110ra ; facsim., p. 379a} [Rusch, f. 1110ra ] Cuius mandati additur promissio quod non est in aliis.||

primum mandatum] inv.Weber
in promissione,
interl.| que non est in aliis||
Numérotation du verset Eph. 6,3 
ut bene
interl.| hac ut||
sit tibi
interl.| in presenti : in carnalibus et spiritualibus||
et sis longevus
interl.| in eterna vita||
terram.
interl.| viventium||
Numérotation du verset Eph. 6,4 
Et vos patres nolite ad iracundiam provocare filios vestros,
interl.| quia sic legem no custodient. In ira enim nemo agnoscet quid sit utile||

vos] om. Weber
sed educate illos
interl.| dum pueri sunt ne legem contemnant||
in disciplina
interl.| verborum||
et correptione Domini.
interl.| verberum, ut proficiant in rebus Domini||
Numérotation du verset Eph. 6,5 
Servi, obedite
interl.| quod cepit ex peccato||
marg.| SERVI  OBEDITE. Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. SUPER IOHANEM. Servitus cepit ex peccato, prima enim servitutis causa peccatum est, ut homo homini condicionis vinculo subderetur, quod non fuit nisi Deo iudicante, apud quem non est iniquitas et novit diversas penas meritis distribuere delinquentium.||
dominis carnalibus
interl.| non solum spiritualibus et bonis||
cum timore
interl.| reverentia quod et filii||
et tremore,
interl.| quod servorum est||
in simplicitate
marg.| IN  SIMPLICITATE. Liberam facit servitutem qui servit non timore sub dolo, sed fideli dilectione donec transeat iniquitas et omnis evacuetur potestas.||
cordis vestri
interl.| ut sicut ostenditis extra, sic sit in voluntate vestra ut si non potestis a dominis liberi fieri libere serviatis||
sicut Christo.
interl.| obediretis quia ipse hoc precepit ad conservationem humilitatis||
Numérotation du verset Eph. 6,6 
Non ad oculum servientes quasi hominibus placentes,
interl.| obedite dico non ad oculum servientes dum videmini sicut illi qui querunt hominibus placere||
sed ut servi Christi facientes voluntatem Dei ex animo,
interl.| cum Christo iubente servis non homini servis sed Christo||
interl.| ita et vos||
Numérotation du verset Eph. 6,7 
cum bona voluntate servientes,
interl.| dominis vestris||
sicut Domino et non hominibus.
interl.| ut in eo putens servire vos Deo et non hominibus tantum||
Numérotation du verset Eph. 6,8 
Scientes
interl.| vos dico||
quoniam unusquisque quodcumque fecerit bonum hoc percipiet a Domino, sive servus sive liber.
interl.| non enim minus recipiet servus quam liber||
Numérotation du verset Eph. 6,9 
Et vos, domini, eadem
interl.| similis in bona voluntate||

vos] om. Weber
facite illis remittentes
interl.| si servi peccat||
minas,
interl.| non solum verbera||
scientes quia et illorum et vester Dominus est in celis et
interl.| quia||
personarum acceptio non est apud Deum.
interl.| Deus enim iustus iudex causas discernit non personas. Ideo qua mensura quis mensuraverit eadem remetietur ei||

Deum] eum Weber
Numérotation du verset Eph. 6,10 
De cetero, fratres,
interl.| in communi admonet||
marg.| DE  CETERO. Post specialia precepta quibus admonuit singulos ordines, in communi nunc admonet omnes. Huiusque vos vivi verbo et opere iam deinceps in futuro in reliquo tempore.||
confortamini
interl.| contra bellum diaboli||
in Domino
interl.| in auxilio Domini||
et in potentia virtutis eius.
interl.| qui dat potentem virtutem pugnare volentibus||
Numérotation du verset Eph. 6,11 
Induite
interl.| ita debetis confortari||
vos armatura Dei,
interl.| virtutes||

armatura] arma Weber
ut possitis stare adversus insidias diaboli.
interl.| quia ex occulto molitur mala||
Numérotation du verset Eph. 6,12 
Quia non est nobis
interl.| necesse est ut stetis quia||
colluctatio adversus carnem et sanguinem,
interl.| vicinum est bellum non contra homines qui visibiles et fragiles, vel contra illa vitia tantum que sunt ex carne et sanguine||
sed adversus principes et potestates adversus {t. 4 : Erfurt, f. 1110rb ; facsim., p. 379b} [Rusch, f. 1110rb ] mundi rectores tenebrarum
interl.| demones qui principantur aliis et contra eos qui super eos possunt qui timendi quia mundanos regunt et dilectores mundi tenebrarum harum tam malarum id est quos precipitant in tenebrosa opera||
marg.| MUNDI  RECTORES. Non quia regunt mundum qui constat ex celo et terra. Sed mundum peccatores dicit, de qui alibi : « Et mundus eum non cognovit ». Talem mundum illi regunt contra quos habemus perpetuas inimicitias, quia et qui patiuntur homines importunos illi faciunt. Instigant enim et inflamant illos et tamquam vasa sua movent, et velut organa tangunt. Contra illos habemus occultam luctam ad quam nos armat Apostolus.||
marg.| TENEBRARUM. Ne putentur demones hunc invisibilem mundum regere subdit, quid nomine mundi intellexerit tenebrarum harum, id est peccatorum. Quasi : non dominantur demones mundo qui constat de celo et terra sed paccatoribus.||

Io. 1, 10.
harum contra spiritalia
marg.| CONTRA  SPIRITUALIA. Quasi : timendi hostes, quia spiritales et invisibiles et quia nequam, et non pro parva re sed pro celesti hereditate tollenda pugnant. Vel celestia dicit virtutes in quibus pugnam demonum patimur. Vel spiritus nequam sunt in celestibus, id est in hoc in inferiori aere. Ipsi enim quasi equites pugnant in equis hominibus. Equites ergo occidamus equos possideamus.||
nequitie in celestibus.
interl.| contra spirituales et nequam hostes||
Numérotation du verset Eph. 6,13 
Propterea
interl.| quia tales hostes et de tanta re||
accipite armaturam Dei,
interl.| qua Deus suos armat||
ut possitis
interl.| quia aliter non possetis||
resistere
interl.| malis||
in die malo,
interl.| in hac vita ubi temptatio||
et omnibus
interl.| prosperis vel adversis||
perfectis stare.
interl.| virtutibus||
Numérotation du verset Eph. 6,14 
State ergo succincti lumbos vestros
interl.| quia armatura Dei est necessaria||
interl.| viriliter quotiens provocamini||
marg.| {t. 4 : Erfurt, f. 1110rb ; facsim., p. 379b} [Rusch, f. 1110rb ] SUCCINCTI  LUMBOS. id est carnales concupiscentias cingulo castitatis frenantes non simulatorie, sed in veritate vel per caritatem.||
in veritate,
interl.| id est vere propter Christum||
interl.| vel caritate||
et induti lorica iustitie,
interl.| Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. Iustitia cuique ius faciendo sit lorica ne pateat locus hosti||

lorica] loricam Weber
Numérotation du verset Eph. 6,15 
et calciati pedes
marg.| CALCIATI. Marcus dicit apostolos calciatos sandaliis vel soleis, ut neque pes sit tectus, nec nudus ad terram, id est ne occultetur evangelium, nec terrenis commodis innitatur.||
marg.| PEDES, id est affectiones sint munite virtutibus ne a vitiis purgantur, ut ita sint parati ad predicandum evangelium quod nuntiat pacem inter Deum et hominem, vel ut sint parati complere precepta evangelii.||

Cf. Mc. 6, 7-9 : « Et convocat Duodecim et coepit eos mittere binos et dabat illis potestatem in spiritus immundos ; et precepit eis, ne quid tollerent in via nisi virgam tantum : non panem, non peram neque in zona es, sed ut calcearentur sandaliis et ne induerentur duabus tunicis ».
in preparatione evangelii pacis.
interl.| id est ut sitis preparati ad predicandum evangelium vel ad complendum precepta eius||
Numérotation du verset Eph. 6,16 
In omnibus
interl.| preliis||
sumentes scutum fidei,
interl.| fidem rerum quas non videmus||
marg.| SCUTUM  FIDEI. Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. Fides est scutum sub quo tuta est iustitia sicut sub munimine omnium virtutum. Quod protenditur ante omnia arma quod prius impugnat diabolus. Unde prima petit campum dubia sub fronte duelli pugnatura fides.||
in quo possitis omnia tela
interl.| omnes astutias||
nequissimi
interl.| diaboli||
ignea extinguere.
interl.| que de vitio in vitium incendunt||
Numérotation du verset Eph. 6,17 
Et galeam salutis assumite,
interl.| spe eterne salutis gaudentes||
marg.| ET  GALEAM. Galea est salus eterna cuius memoria mentem obvoluit ne deficiat.||
et gladium Spiritus
interl.| quem dat Spiritus sanctus||
marg.| ET  GLADIUM  SPIRITUS. Augustinus HipponensisAUGUSTINUS. IN PSALMO 149 . Verbum Dei gladius bis acutus docens de temporalibus et eternis. Illorum consolationem in veteri, istorum perfectionem in novo Testamento promittens. Quod enim temporaliter nobis promissum est ad unam partem gladii, quod vero in sempiternum ad aliam partem gladii pertinet. Nam et ideo duo testamenta dicuntur, quia vetus terrena promittit novum eterna. De hoc gladio Dominus ait : « Non veni mittere pacem sed gladium ». Iste gladius vere acutus est quia eum quem ferit a mundo dividit.||

Mt. 10, 34.
149] scrips., clxix cacogr. Rusch [MM2016]
quod est verbum Dei,
interl.| ad feriendum hostem||
Numérotation du verset Eph. 6,18 
per omnem orationem
interl.| per omnia que oranda sunt||
et obsecrationem orantes,
interl.| et cum adiuratione petendo||
omni tempore
interl.| non horarie||
in Spiritu
interl.| non verbotenus sed mente||
marg.| IN  SPIRITU. Orat qui munda conscientia et integra fide orat. In carne orat qui polluta mente iterum peccaturus non casu sed de proposito.||
et in ipso vigilantes
interl.| solliciti||
in omni instantia
interl.| ut scilicet omnibus virtutibus instent||
interl.| non remisse||
et obsecratione
interl.| vigilantes||
pro omnibus sanctis.
interl.| facta||
Numérotation du verset Eph. 6,19 
Et pro me
interl.| scilicet||
ut detur mihi
interl.| a Deo||
sermo in apertionem10 
interl.| quem tribulatio obtundat||
marg.| IN  APERTIONEM, id est ut aperte possim referare mysterium evangelii, id est secreta incarnationis et passionis. Ne pressura tribulationis ipsa {t. 4 : Erfurt, f. 1110va ; facsim., p. 380a} [Rusch, f. 1110va ] formidine acumet doctrine obtundat.||

10  apertionem] apertione Weber
oris mei
interl.| verbi mei||
cum
interl.| ita ut||
fiducia notum facere mysterium evangelii.
interl.| libere sine impedimento notificem illud mysterii||
Numérotation du verset Eph. 6,20 
Pro quo legatione
interl.| quia nec pro catenis cesso a legatione mea||
fungor
interl.| nunc Rome||
in catena ista11  ,
interl.| positus||

11  ista] om. Weber
ita ut
interl.| cum fiducia||
in ipso
interl.| evangelio predicando||
audeam prout oportet me loqui.
interl.| inter mala omnia||
Numérotation du verset Eph. 6,21 
Ut autem et vos sciatis
interl.| ne auditis tribulationibus moverentur dicit Tithicum omnia eis notificare subdens||
que circa me sunt
interl.| circa quia multe erant ei tribulationes que quasi circumdabant vel ideo certa quia interiora non tangebant||
quid agam ?
interl.| quam constans sim inter illa||
Omnia nota vobis faciet Tithicus
interl.| ut bene audiant hunc commendat||
carissimus frater
interl.| ideo eum audite||
interl.| meus in fide||
fidelis12  minister in Domino,
interl.| in his que sunt Domini||

12  fidelis] et praem. Weber
Numérotation du verset Eph. 6,22 
quem misi ad {t. 4 : Erfurt, f. 1110va ; facsim., p. 380a} [Rusch, f. 1110va ] vos in hoc ipsum ut cognoscatis
interl.| ut meram vobis dicat veritatem||
que circa nos sunt et consoletur corda vestra.
Numérotation du verset Eph. 6,23 
Pax fratribus
marg.| PAX  FRATRIBUS. Pacem optat eis que est ianua dilectionis.||
et caritas cum fide a Deo Patre et Domino Iesu Christo.
interl.| per pacem manebunt in caritate que est ex fide||
Numérotation du verset Eph. 6,24 
Gratia cum omnibus qui diligunt Dominum nostrum Iesum Christum in incorruptione. Amen13 
interl.| ad similitudinem sponse que non admittit corruptionem||
interl.| in integritate fidei vel in vita eterna||

13  Amen] om. Weber
EPISTOLA AD EPHESIOS EXPLICIT.




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Eph. 6), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 12/12/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber64.xml&chapitre=64_6)