initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<74. *Actus Apostolorum*>

Capitulum 27

Numérotation du verset Act. 27,1 
Ut autem iudicatum est
interl.|  decrevit Agrippa
marg.|  {t. 4 : Erfurt, f. 1174ra ; facsim., p. 507a} [Rusch, f. 1174ra ] UT  AUTEM  IUDICATUM etc. Beda VenerabilisB<EDA>. In greco : ut iudicatum est nos navigare in Italiam tradiderunt Paulum et quosdam alios vinctos centurioni.
eum navigare in Italiam et tradi Paulum cum reliquis custodiis centurioni nomine Iulio cohortis Auguste.
interl.|  a nomine Augusti qui milites miserat
Numérotation du verset Act. 27,2 
Ascendentes autem navim hadrumetinam
marg.|  HADRUMETINAM. Rabanus MaurusRA<BANUS>, id est ad Romam navigantem secundum quosdam sed melius derivatur, de nomine civitatis Africe que Hadrumetis dicitur.
et incipientem navigare circa Asie loca sustulimus
interl.|  non ad Italiam sed iuxta Asie loca ad aquilonem navigare incipiebant

et] om. Weber
perseverante nobiscum Aristarcho
interl.|  preside
Macedone Thessalonicense.
Numérotation du verset Act. 27,3 
Sequenti autem die
interl.|  egressi sumus Cesaream
devenimus Sidonem,
interl.|  ad aquilonem
humane autem tractans
interl.|  cogitans
Iulius Paulum permisit ad amicos
interl.|  in Sidonem urbem Phenicis
ire et curam sui agere.
interl.|  procurationem navigationis
Numérotation du verset Act. 27,4 
Et inde
interl.|  a Sidone
cum sustulissemus subnavigavimus Cyprum.
interl.|  ad occidentem

Cyprum] Cypro Weber
Propterea
interl.|  ideo Cypro approximavimus
quod essent venti contrarii,
Numérotation du verset Act. 27,5 
et pelagus Cilicie et Pamphilie navigantes venimus Lystram
marg.|  VENIMUS  LYSTRAM. Beda VenerabilisBE<DA>. Pro Lystra in greco Smyrna scriptum est. Hieronymus HIERONYMUS vero myrrham ponit.
que est Licie.
interl.|  civitas
Numérotation du verset Act. 27,6 
Et ibi inveniens centurio navim Alexandrinam
interl.|  sicut hec alexandrina dicitur ita illa hadrumetina
navigantem in Italiam transposuit nos in eam.
interl.|  de navi in navim
Numérotation du verset Act. 27,7 
Et cum multis diebus tarde navigaremus, et vix devenissemus contra Gnidum,
interl.|  insulam
marg.|  GNIDUM. Beda VenerabilisB<EDA>. Vel contra   Chium . Sed melius in quibusdam legitur   contra Gnidum que est insula contra Asiam.

Cf. Act. 20, 15 : « Venimus contra chium ».

Gnidum] Cnidum Weber, Chium Wordsworth p. 215 ( p² = Paris, BnF, lat. 321, saec. 13 inc .)
prohibente nos vento.
interl.|  ideo tarde navigavimus
Adnavigavimus Crete
interl.|  insula est
iuxta Salmonem.
interl.|  nomen loci

iuxta] secundum Weber
Numérotation du verset Act. 27,8 
Et vix iuxta
interl.|   Salmonem
navigantes, venimus in locum quemdam
interl.|  in Creta
qui vocatur Boni portus
interl.|  a bonitate vel proprium est
cui iuxta erat civitas Thessala.

Thessala] Thalassa Weber
Numérotation du verset Act. 27,9 
Multo autem tempore peracto et cum iam non esset tuta navigatio eo quod et ieiunium
marg.|  IEIUNIUM. Rabanus MaurusR<ABANUS>. Fames magna in navigio infirmiores reddens nautas. Alii dicunt quadragesimam ante natale Domini quod non est probabile. Melius ieiunium septimum putandum est in quo occisus erat Golias. Vel dies ieiunii decimi in ianuario quando cognoverunt in Babylone captivi templum esse destructum.
iam preterisset consolabatur
interl.|  hortabatur
eos Paulus,
Numérotation du verset Act. 27,10 
dicens eis : Viri video
interl.|  ex signis tempestatum vel spiritu prophetice
quoniam cum iniuria et multo damno, non solum oneris et navis sed etiam animarum nostrarum incipit esse navigatio.
Numérotation du verset Act. 27,11 
Centurio autem gubernatori
interl.|  domino navis
et nauclerio
interl.|  id est naviculario qui dominus erat navis
interl.|  nauclero quod etiam dominum navis significat
magis credebat quam que a Paulo dicebantur.

Quam] his Weber
Numérotation du verset Act. 27,12 
Et cum aptus
interl.|  bonus
portus non esset ad hiemandum plurimi statuerunt consilium navigare inde si quo modo possent, devenientes
interl.|  retro unde venerant
Phenice hiemare portum Crete
interl.|  insulam vel civitatem in Creta
marg.|  PORTUM  CRETE. Rabanus MaurusR<ABANUS>. Portus Crete dicitur qui est in Phenice eregione Crete. Portum autem Crete petebant quia Crete {t. 4 : Erfurt, f. 1174rb ; facsim., p. 507b} [Rusch, f. 1174rb ] navigabant.

Phenicem] Phenice Weber
respicientem ad africum
interl.|  ad meridianam occidentis plagam que de africa nomen accepit
marg.|  AD  AFRICUM. Beda VenerabilisB<EDA>. Africus flat inter meridianam plagam et occidentalem magis vergens ad occidentalem ; corus inter septentrionalem et occidentalem plus deflexus ad occidentem. Et provincia Phenicis Cretam habebat ad occidentem.
et ad corum.

corum] scrips. , chorum pro caurum [ventus] hic et ubique Rusch Weber
Numérotation du verset Act. 27,13 
Aspirante autem
interl.|  a Creta
austro
interl.|  quia a Boria portus erat Crete
estimantes propositum se tenere,
interl.|  ad portum Crete pervenire
cum sustulissent de Asson
marg.|  ASSON. Rabanus MaurusR<ABANUS>. Nomen loci sic vocati, quia inde solvebantur naves in mare progredientes.
legebant Cretam.
Numérotation du verset Act. 27,14 
Non post multum autem misit se contra ipsam ventus typhonicus
interl.|  a nomine regionis
interl.|  typhos inflatio
marg.|  TYPHONICUS. Alia translatio : ventus tempestivus.
qui vocatur euroaquilo.
marg.|  Rabanus MaurusR<ABANUS>. Euroaquilo id est boreas ventus inter aquilonem et orientem hic ventus erat contrarius navi navigature in Phenicem.
Numérotation du verset Act. 27,15 
Cumque arrepta esset navis
interl.|  a vento
marg.|  CUMQUE  ARREPTA  ESSET  NAVIS. Beda VenerabilisBE<DA>. Alia translatio manifestius dicit : arrepta navi cum non possent vento occurrere commodata navi fluctibus colligere vela ceperunt tunc transcurrimus insulam que dicitur Cauda quam occupare non potuerunt. Sed scapha missa adiuvare ceperunt navim, precingentes eam trahebant autem et ancoras timentes ne incurrerent in Syrtes. Ex quo patet quia funibus a medio navis latere utrimque circa eiusdem anteriora demersis, ancoras his que traherentur adiunxerunt, quod fiebat ad retardandum navigium ne prepropero incursu inciderent Syrtes solo auditu terribiles, quia omnia rapiunt ad se.
et non posset conari in
interl.|  contra
ventum, data nave flatibus ferebamur.
interl.|  cessante remigio
Numérotation du verset Act. 27,16 
Insulam autem quamdam decurrentes que vocatur Caudam, potuimus vix obtinere scapham
interl.|  pene evasisset scapha
marg.|  Beda VenerabilisBE<DA>. Levis navicula est etiam de una arbore cavata
marg.|  SCAPHA. Beda VenerabilisBED<A>. Est levis navicula ex vimine facta, crudo corio contecta, dicta grece a contemplando. Quod per eam naute vel pirate terras et litus prospiciant. Hanc ergo cum pro adiuvanda maiore navi deposuissent in mare, vix fluctu fervente potuerunt obtinere ne laberetur.
Numérotation du verset Act. 27,17 
qua sublata
interl.|  a fluctibus
adiutoriis
interl.|  scaphe
utebantur accingentes
interl.|  in procinctu tempestatis armantes
interl.|  vase quodam facientes eam graviorem unde sequitur submisso vase
navim timentes ne in Syrtim inciderent,
interl.|  navis et scapha
marg.|  SYRTIS. Rabanus MaurusR<ABANUS>. Angustia sive tribulatio.
marg.|  TIMENTES  NE  IN  SYRTIM etc. Beda VenerabilisB<EDA>. Alia translatio : timentes ne in Syrtes inciderent laxantes antemnam ita ferebantur.
submisso vase
interl.|  id est scapha
sic ferebantur.
interl.|  vento contrario
Numérotation du verset Act. 27,18 
Valida autem nobis tempestate iactatis, sequenti die iactum fecerunt,
interl.|  eiectionem eorum que erant in navi

valida] valide Weber
Numérotation du verset Act. 27,19 
et tertia die suis manibus armamenta
interl.|  utensilia
navis proiecerunt.
Numérotation du verset Act. 27,20 
Neque sole autem neque sideribus {t. 4 : Erfurt, f. 1174va ; facsim., p. 508a} [Rusch, f. 1174va ] apparentibus per plures dies, et tempestate non exigua imminente, iam ablata erat spes omnis salutis nostre.
Numérotation du verset Act. 27,21 
Et cum multa ieiunatio fuisset,
interl.|  voluntaria pro periculo vel necessaria pro penuria
tunc stans Paulus in medio eorum dixit : Oportebat quidem, o viri, audito me non tollere
interl.|  alias : ‘egredi’
marg.|  {t. 4 : Erfurt, f. 1174va ; facsim., p. 508a} [Rusch, f. 1174va ] OPORTEBAT  QUIDEM  AUDITO etc. Rabanus MaurusR<ABANUS>. Quasi dicat : dum non audistis, unde supra hortabatur eos Paulus. Vel oportebat me audito id est ut audiretis me.
a Creta lucrique
interl.|  et sic
interl.|  vitare per antifrasim
facere iniuriam hanc
interl.|  tempestatis
et iacturam.
interl.|  vasorum
Numérotation du verset Act. 27,22 
Et nunc suadeo vobis
interl.|  quamvis me non audistis
bono animo
interl.|  sano et forti
esse, amissio enim nullius anime erit ex vobis preterquam navis.
interl.|  id est amissionem navis vel preter quam erit amissio navis
Numérotation du verset Act. 27,23 
Astitit enim mihi
marg.|  ASTITIT  MIHI. Beda VenerabilisB<EDA>. Non dicit hoc iactando sed ad fidem provocat illos, nam et ideo mare turbatum est, ut per id quod auditus non est et per id quod auditus est, specialis in eo gratia appareret.
hac nocte angelus Dei cuius
interl.|  apostolus
ego sum10  et cui deservio
interl.|  in evangelio

10  ego sum] inv. Weber
Numérotation du verset Act. 27,24 
dicens : Ne timeas Paule,
interl.|  periculum maris
Cesari te oportet assistere.
interl.|  non fluctibus mergeris sed Rome periclitaberis
Et ecce donavit tibi Deus omnes qui navigant tecum.
interl.|  et non est timendum etiam comitibus tuis
Numérotation du verset Act. 27,25 
Propter quod bono animo estote viri credo enim Deo quia sic erit quemadmodum dictum est mihi.
Numérotation du verset Act. 27,26 
In insulam
marg.|  IN  INSULAM. Rabanus MaurusR<ABANUS>. Quasi pro signo est prophetia veritatis de insula, ut cum ad illam venerint de salute sua certi sunt.
autem quamdam oportet nos devenire.
Numérotation du verset Act. 27,27 
Sed posteaquam quarta decima die11  nox supervenit navigantibus nobis in Adria
marg.|  IN  ADRIA. Rabanus MaurusR<ABANUS>. Regio ad quam navigabant. Vel nomen cuiusdam freti in Tyrrheno mari, sed magis videtur nomen illius terre de qua Adriaticus sinus vocatur. Aliter   Adria pluraliter accipitur pro Scopulis, et ideo putabant naute regionem apparere. In libro Hebreorum nominum   Adria continens mala vel locus malorum dicitur.

11  die] om. Weber
circa mediam noctem suspicabantur naute apparere sibi aliquam regionem.
Numérotation du verset Act. 27,28 
qui et12  submittentes bolidem13 
interl.|  pondus plumbi quo maris profunditas exploratur

12  et] om. Weber 13  bolidem] Weber
invenerunt passus viginti altitudinis14  , et pusillum inde separati invenerunt
interl.|  in profunditate maris

14  altitudinis] om. Weber
passus quindecim.
interl.|  propinquante terra
Numérotation du verset Act. 27,29 
Timentes autem
interl.|  quia adhuc nox erat
ne in aspera loca incideremus, de puppi mittentes ancoras quattuor optabant diem fieri.
Numérotation du verset Act. 27,30 
Nautis vero
interl.|  qui in navi semper fuerant
querentibus fugere de navi cum misissent
interl.|  id est dimisissent
scapham in mare sub obtentu
interl.|  occasione
quasi inciperent a prora15 
interl.|  ut navim sedarent

15  inciperent…prora] inv. Weber
ancoras extendere.
Numérotation du verset Act. 27,31 
Dixit Paulus centurioni et militibus : nisi hii in navi manserint
marg.|  NISI  IN  NAVI  MANSERINT. Beda VenerabilisBE<DA>. Quia in naufragio magis nautarum scientia qui gnari erant maris, quam militum arma proderat ideo melius ferebant scapham quam nautas excidere.
Numérotation du verset Act. 27,32 
Tunc absciderunt milites funes scaphe et passi sunt eam excidere.
interl.|  ne occasinem darent fugiendi
Numérotation du verset Act. 27,33 
Et cum lux inciperet fieri, rogabat Paulus omnes sumere cibum
interl.|  ut fortiores essent ad laborem sustinendum
marg.|  {t. 4 : Erfurt, f. 1174vb ; facsim., p. 508b} [Rusch, f. 1174vb ] CIBUM  SUMERE. Beda VenerabilisB<EDA>. Nemo seculi tempestates evadit, nisi qui pane vite pascitur et qui in nocte tribulationum sapientie, fortitudini, temperantie et iustitie innititur, auxilio Domini coruscante, portum salutis consequitur, ita ut seculo expeditus flammam dilectionis qua calefiunt interiora querat.
dicens : Quarta decima hodie die expectantes
interl.|  serenitatem vel absque cibo quia forsitan in die non edebant
ieiuni permanetis nihil accipientes.
Numérotation du verset Act. 27,34 
Propter quod rogo vos accipere cibum pro salute vestra, quia nullius vestrum capillus de capite peribit.
Numérotation du verset Act. 27,35 
Et cum hec dixisset : sumens panem
interl.|  ut aliis esset exemplo
gratias egit Deo
interl.|  iuxta morem solitum in comedendo et pro salute navigantium
in conspectu omnium et cum fregisset cepit manducare.
Numérotation du verset Act. 27,36 
Animequiores autem facti omnes
interl.|  exhortationis verbo et operis exemplo
et ipsi assumpserunt cibum.
Numérotation du verset Act. 27,37 
Eramus vero universe anime
marg.|  ERAMUS  VERO  UNIVERSE  ANIME. Rabanus MaurusR<ABANUS>. Non ait ‘viri’ quia fortasse erant et mulieres. Vel propter confusionem Christianorum militum et nautarum ita dicitur.
in navi ducente septuaginta sex.
Numérotation du verset Act. 27,38 
Et satiati cibo
interl.|  fortiores facti et non indigentes tritico
alleviabant
interl.|  leviorem faciebant
navim iactantes triticum in mare.
Numérotation du verset Act. 27,39 
Cum autem dies factus esset, terram non agnoscebant sinum vero quemdam considerabant habentes16 
interl.|  non rupem sed aditum facilem

16  habentes] habentem Weber
litus in quem cogitabant si possent eicere navim.
Numérotation du verset Act. 27,40 
Et cum ancoras sustulissent17  ,
interl.|  de mari in navim

17  sustulissent] abstulissent Weber
committebant se mari,
interl.|  sine conatu navigii
simul laxantes iuncturas gubernaculorum et levato artemone
interl.|  velo
marg.|  ARTEMONE. Beda VenerabilisB<EDA>. Artemo modicum velum directioni navis potius accommodatum quam celeritati.
secundum aure flatum18 
interl.|  secundum quod ventus ducebat

18  aure flatum] inv. Weber
tendebant ad litus.
Numérotation du verset Act. 27,41 
Et cum incidissemus in locum Bithalassum
interl.|  id est bimaritimum
marg.|  BITHALASSUM. Beda VenerabilisB<EDA>. Greci thalassan vocant mare.   Bithalassum vero significat ‘litus in mare’ protentum eodemque mari se dividente, hinc et inde circumdatum.
marg.|  Rabanus MaurusRA<BANUS>. Bithalassum ubi terre interiectu duplex mare convenit, quod mare grece vocatur thalassum.
impegerunt navim.
interl.|  in illud dorsum mari iniectum
Et prora quidem fixa manebat immobilis,
marg.|  ET  PRORA  QUIDEM  FIXA  MANEBAT etc. Beda VenerabilisB<EDA>. Ideo navis ista periit, quia non levi cursu fluctibus super lapsa est, sed equoris fundo violentur infixa partim solo retinetur partim impetu fluctuum fertur, unde frangitur. Talis est casus animi seculo dediti, qui non calcans desideria mundi proram intentionis terre infigit et ita sequentis operis compagem curarum fluctibus solvit, sed qui fracta navi evaserunt terram petunt quia pereuntium exemplo alii cautius agunt.
puppis vero solvebatur
interl.|  dirumpebatur
a vi maris.
Numérotation du verset Act. 27,42 
Militum autem consilium fuit ut custodias
interl.|  vinctos
occiderent, ne quis cum enatasset effugeret.
Numérotation du verset Act. 27,43 
Centurio autem volens servare Paulum, prohibuit fieri, iussitque eos qui possent natare mittere se primos
interl.|  ante vinctos
Numérotation du verset Act. 27,44 
Et ceteros alios
interl.|  non natantes
in tabulis ferebant, quosdam super ea que de navi essent.
interl.|  preter tabulas
Et sic factum est ut omnes anime evaderent ad terram.




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Act. 27), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 18/06/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber74.xml&chapitre=74_27)