initiale_L

Glossae Scripturae Sacrae-electronicae (Gloss-e)


<83. *Apocalypsis*>

Capitulum 5

Numérotation du verset Apc. 5,1 
Et vidi in dextera
marg.|  IN  DEXTERA. In Filio per quem omnia fecit, ad quem totius libri intentio.
sedentis supra thronum, librum scriptum
interl.|  divinam dispositionem
marg.|   LIBRUM. Id est duo testamenta que idem sunt, foris scilicet vetus significans, vel quia forinseca promittat. Intus scilicet novum significatum, vel quia interdum promittit beatitudinem vel intus, id est in occultioribus, scilicet perfectiores, foris in simplicioribus verbis, scilicet minus perfectos.
marg.|  Vel liber dispositio divina de reperatione hominum qui est scriptus, id est manifestatus intus, id est obscure, in veteri testamento ut Moyses : “Ad vesperum immolabitis agnum”, ibi manifestans in ultima etate futuram nostram reperationem per Christi immolationem, et foris evidenter, id est in novo Testamento.

Cf. Ex. 12, 5-6 : « Erit autem agnus absque macula, masculus, anniculus : iuxta quem ritum tolletis et hedum. Et servabitis eum usque ad quartam decimam diem mensis huius : immolabitque eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam ».

supra] super Weber
intus et foris signatum
interl.|  id et munitum
marg.|  SIGNATUM. Facte sunt Scripture, prophetarum clause et obscure, sed per eum post aperte.
sigillis
marg.|   SIGILLIS. Id est universis obscuritatibus, vel clausus septiformi spiritu, per quem fides aperitur.
septem.
interl.|  id est universitatibus
marg.|   Septem dicit quia in sequentibus determinabit illa septem sigilla, scilicet album equum, et ruffum, et nigrum etc., que aperta et nota fuerunt in exordio Ecclesie, que fuit albus equus supra quem sedit Christus, et doctrina et exemplo munivit, quam ruffus equus impugnavit.
Numérotation du verset Apc. 5,2 
Et vidi
interl.|  audivi
angelum fortem
interl.|  quemlibet priorum patrum
marg.|  ANGELUM. Sancti patres intellexerunt aliquando a Deo dispositam reparationem hominum et quando fieret videre exoptabant, sed quomodo fieret ignorabant, donec scilicet revelavit antequam fieret quibusdam.
predicantem
marg.|  PREDICANTEM. Inquirentem et aliis annuntiantem et pre nimio desiderio tam diu differri conquerentem.
voce magna : Quis est dignus aperire
interl.|  implere vel accipere
librum et solvere signacula eius ?
interl.|  verba Iohannis
marg.|  APERIRE  ET  SOLVERE  SIGNACULA. Divinam dispositionem vel universas obscuritates {t. 4 : Erfurt, f. 1198va ; facsim., p. 556a} [Rusch, f. 1198va ] Scripturarum tollere.
Numérotation du verset Apc. 5,3 
interl.|  ut angelus
neque in terra,
interl.|  ut homo
neque subtus terram
interl.|  anime exute a corpore
aperire
interl.|  implere
librum, neque respicere illum.
interl.|  perfecte intelligere ; unde : « Generationem eius quis enarrabit ? »

Is. 53, 8.
Numérotation du verset Apc. 5,4 
Et ego flebam multum quoniam nemo dignus inventus est
interl.|  quia omnes inquinati
marg.|  FLEBAM  QUONIAM  NEMO. Hoc in persona priorum patrum quod non intelligebant, vel dilatam reperationem dolebant. Unde : « Multi reges et prophete voluerunt videre que vos videtis » etc.

Mt. 13, 17 ; Lc. 10, 24.
aperire librum
interl.|  per incarnationem
nec videre eum.
interl.|  perfecte intelligere
Numérotation du verset Apc. 5,5 
Et unus de senioribus dixit mihi : Ne fleveris.
marg.|  ET  UNUS  DE  SENIORIBUS. Quilibet propheta qui Christi aduentum annuntiando consolatur alios.

dixit] dicit Weber
Ecce vicit leo
interl.|  diabolum
marg.|  VICIT  LEO. Leo dum fugatur per montes fugit, et nodo quem habet in cauda vestigia delet, ne inveniatur. Ita Christus fugit per montes, id est divinitas Iudeos latuit assumpta carne divinitatem texit ne posset agnosci ; leo dormit apertis oculis, ita Christus expiravit divinitate vivente.
de tribu Iuda, radix David,
interl.|  procedens a David vel firmamentum David
aperire
interl.|  ad hoc ut aperiat
librum et solvere septem signacula eius.

solvere] om. Weber
Numérotation du verset Apc. 5,6 
Et
interl.|  sicut ille predixerat
vidi
interl.|  exequitur quomodo vicit leo et ubi
et ecce in medio throni et quattuor animalium, et in medio seniorum agnum
interl.|  Christum qui fuit victima
marg.|  ET  ECCE  IN  MEDIO  THRONI etc. Ecclesia que a Christo tamquam thronus possidetur, tamquam animalia pascitur, tamquam seniores in iudicio potestatis honoratur, ipsa super Christum edificata, in septem cornibus fortitudinis regno exaltatur in septem oculis signis et virtutibus illuminatur.
stantem
interl.|  certantes adiuvantem
tamquam occisum,
marg.|   tamquam occisum quia, etsi mortuus, « ex virtute Dei vivit ». Vel inter suos   tamquam occisus est in quibus quotidie mortificatur.

2Cor. 13, 4.
habentem cornua septem et oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei missi in omnem terram.
marg.|  CORNUA  SEPTEM  ET  OCULOS  SEPTEM. Quia dat regnum quod in cornibus notatur.   Oculos , quia illuminat. Vel   cornua eminentiores sancti in capite Christo fundati carnem excedentes.

septem] om. Weber
Numérotation du verset Apc. 5,7 
Et venit
interl.|  scilicet agnus
interl.|  homo Christus
et accepit
interl.|  ad cognitionem hominum per carnem
de dextera
interl.|  a verbo sibi unito
sedentis in
interl.|  vel 'de'

in] de Weber
throno librum.
Numérotation du verset Apc. 5,8 
Et cum
interl.|  et quia
aperuisset librum, quattuor animalia
interl.|  id est predicatores omnes

librum] om. Weber
et viginti quattuor seniores
interl.|  omnes iudices
ceciderunt coram agno,
marg.|  CECIDERUNT  CORAM  AGNO etc. Humilia de se senserunt, et ipsum imitantur, unde sequitur :   habentes singuli etc.
habentes singuli citharas
marg.|  CITHARAS. Mortificationes vitiorum et concupiscentiarum.
interl.|  In cithara lignum et corda, per lignum crux Christi, per cordas caro sanctorum que tenditur in ligno dum diversis tormentis eundem sonum reddentes crucem Christi imitantur.
et phialas aureas
interl.|  leta corda etiam ad dilectionem inimicorum
plenas odoramentorum
interl.|  suaviter redolentium
que sunt orationes sanctorum. Et cantabant novum canticum dicentes :
interl.|  sine peccato
marg.|  CANTABANT  CANTICUM  NOVUM etc. Cum exultatione novum Testamentum Ecclesia opere profitetur, dum in morte eius baptizat.

cantabant] cantant Weber
Dignus es
interl.|  quia immunis a peccato
aperire
interl.|  ve<l> <a>ccipere

aperire] accipere Weber
librum et solvere signacula eius quoniam occisus es et redemisti nos Deo in sanguine tuo ex omni tribu et lingua et populo et {t. 4 : Erfurt, f. 1198va ; facsim., p. 556a} [Rusch, f. 1198va ] natione.
marg.|  TRIBUS 10  . Dicitur a tribus ordinibus, in quibus septuaginta duo lingue, in singulis quorum multi populi, in populo nationes.
marg.|  Tres ordines salvandorum : Noe, Daniel, Iob. Vel tres ordines gentium : Greci, Hebrei, Christiani.

solvere] aperire Weber
10  sic Rusch
Numérotation du verset Apc. 5,10 
Et fecisti nos11  Deo nostro regnum
interl.|  spiritaliter regnantes

11  nos] eos Weber
et sacerdotes
interl.|  nos ipsos offerentes et pro aliis orantes
et regnabimus12  . super terram.
interl.|  super terrenitatem vel super terram viventium

12  regnabimus] regnabunt Weber
Numérotation du verset Apc. 5,11 
Et vidi et audivi
interl.|  VIDI ET AUDIVI. Non solum animalia et seniores ex officio suo idem attestantes, sed etiam audivi.
vocem angelorum
interl.|   ANGELORUM. Id est supernorum spirituum, qui Ecclesiam muniunt et custodiunt, qui de reparato sanctorum consortio gratulantur, qui testimonium perhibent Christo et in nativitate quando apparuerunt pastoribus, et in passione et in resurrectione et ascensione testati sunt iudicem venturum. Vel angeli minores subditi in Ecclesia, angelicam vitam ducentes qui circumdant et honorant suos predicatores et suos iudices testimonio eorum consentientes et se conformantes.
multorum
interl.|  existentium
interl.|  MULTORUM. Quanto plures, tanto maior attestatio et maius gaudium.
in circuitu throni et animalium et seniorum et erat numerus eorum millia millium
interl.|  id est multa millia
marg.|  MILLIA  MILLIUM. Quia finitum est apud Deum quod hominibus infinitum.
Numérotation du verset Apc. 5,12 
voce magna dicentium13   :
interl.|  quasi : non erubescimus predicare de te quia

13  voce magna - dicentium] inv. Weber
Dignus est agnus qui occisus est accipere virtutem
interl.|  immunitatem a peccato
et divinitatem et sapientiam
interl.|  quia Deus fuit et si visus mortuus
marg.|  SAPIENTIAM. Cognitionem omnium rerum sicut Verbum sibi unitum.
et fortitudinem
interl.|  quia vicit diabolum constans in passione
et honorem
interl.|  in resurrectione
et gloriam
interl.|  impassibilitatem et immortalitatem
et benedictionem.
interl.|  in exaltatione
Numérotation du verset Apc. 5,13 
Et
interl.|  et accipere
omnem creaturam
interl.|  » Ut in nomine Iesu omne omne genu flectatur celestium » etc.

Phil. 2, 10.
que in celo est et que14  super terram
interl.|  terrestrium

14  que] om. Weber
et subtus15  terram
interl.|  infernorum

15  subtus] sub Weber
et mare16 
interl.|  ad litteram vel mundum

16  et mare] et que sunt in mari Weber
et
interl.|  et omnia
que in eo17  omnes audivi dicentes : Sedenti
interl.|  Trinitati

17  eo] ea Weber
in throno
interl.|  secundum humanitatem
et agno benedictio,
interl.|  exaltatio
marg.|  BENEDICTIO. Id est augmentatio quam habemus in bonis operibus, et honor qui inde sequitur, et gloria de virtutibus quas in baptismo accipimus, et potestas qua concupiscentiis resistimus, non nobis, sed tibi attribuatur.
et honor,
interl.|  impassibilitas
et gloria,
interl.|  in resurrectione
et potestas
interl.|  quia omnipotens
in secula seculorum.
Numérotation du verset Apc. 5,14 
Et
interl.|  ad predicatores ex officio convenit alios confirmare
quattuor animalia
marg.|  ET  QUATTUOR  ANIMALIA. Omnes seniores et animalia testimonio angelorum assensum prebent, omnes insimul.
dicebant : Amen.
interl.|  nota confirmationis
Et viginti quattuor18  seniores ceciderunt in facies suas19 
interl.|  in corda sua
marg.|  CECIDERUNT  IN  FACIES etc. Non superbiunt quod alios iudicant, sed humiliant se.

18  viginti quattuor] om. Weber 19  in...suas] om. Weber
et adoraverunt
interl.|  mente, ore et opere
viventem in secula seculorum20  .

20  viventem...seculorum] om. Weber




Comment citer cette page ?
Glossa ordinaria (Apc. 5), in : Glossae Scripturae Sacrae electronicae, ed. Martin Morard, IRHT-CNRS, 2016-2018. Consultation du 17/06/2019. (permalink : http://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?livre=../sources/editions/GLOSS-liber83.xml&chapitre=83_5)