Capitulum 1

Numérotation du verset Iud. 1,1 

Iudas Iesu Christi servus1*
1 Iudas] Incipit epistola Iude praem. ΩN ΩS, Epistola Iude praem. ΩV, Epistola canonica Iude apostoli praem. Rusch | Iesu Christi – servus ΩM ΩS ΩN ΩV Ed1455 ] inv. Rusch Weber
frater autem2 Iacobi,
2 autem] om. Sg74
his qui sunt3*
3 sunt Cor2 Cor4 (bene est in *.*) ΩΝ* (al. m. post. expunct.) ΩV Ed1455 ] om. Rusch Weber
in Deo Patre dilectis
et Iesu Christo 4*
4 Iesu Christo Cor2 ] a praem. Cor4 ( A quod interponebatur cancellatum est in *.* ) ΩN ΩV, a Christo Ihesu ΩS , Christo Iesu . Sg74 Ed1455 Weber , in Christo Iesu Rusch
conservatis
et5 vocatis.
5 et ΩS ΩV Cor2 ] om . ΩN Weber
Numérotation du verset Iud. 1,2 

Misericordia vobis
et pax et caritas6 adimpleatur7.
6 et caritas ΩS Rusch Weber ] om. Sg74 ΩV, et veritas ΩN* ( expunc. ) |
7 adimpleatur] om. ΩS |
Numérotation du verset Iud. 1,3 

Carissimi8*
8 Carissimi Sg74 ΩS ΩJ ΩV Clementina Weber ] Dilectissimi Rusch
omnem sollicitudinem faciens9*
9 faciens Sg74 ΩS ΩJ Weber ] habens Rusch
scribendi vobis10 de communi vestra salute, necesse habui scribere vobis11, deprecans
10 faciens - scribendi vobis ΩS ΩV*] inv. ΩN, faciens scribere Ω |
11 vobis scribere ΩS ΩV] inv. Rusch Weber |
supercertari semel tradite
a sanctis fidei12*.
12 a sanctis fidei ΩS ΩV] sanctis fidei Cor2 ( grec. anti.) Sg74 ΩN Ed1455 Weber , fidei sancte Rusch
Numérotation du verset Iud. 1,4 

Subintroierunt enim
quidam
homines13
13enim quidam homines Sg74 ΩS Ed1455 ] enim quidam homines impii ΩN, enim homines quidam Weber, homines quidam enim ΩV* , enim homines impii quidam Rusch
qui olim prescripti sunt14*
14 sunt ΩS ΩN ΩV Ed1455 Weber ] erant Rusch
in hoc iudicium15 impii16
15 iudicium] iudicio Sg74 ΩV |
16 impii] om. ΩN |
Dei nostri17
17 Dei] Domini Ed1455
gratiam
transferentes in luxuriam
et solum dominatorem
et Dominum nostrum
Iesum Christum
negantes.
Numérotation du verset Iud. 1,5 

Commonere autem vos volo
scientes semel omnia
quoniam Iesus18
18 Iesus] Iesum ΩS
populum suum19*
19 suum Cor2 (grec. anti.) Cor4 (bene est in *.*) ΩS ΩN Ω ] om. Sg74 ΩV* Rusch Weber
de terra Egypti salvans, secundo
eos qui non crediderunt
perdidit.
Numérotation du verset Iud. 1,6 

Angelos
vero qui non servaverunt
suum principatum
sed dereliquerunt20
20 derelinquerunt Sg74 etc. ] relinquerunt ΩV
suum domicilium,
in iudicium
magni Dei21 vinculis
21 Dei Sg74 ΩS ΩN ΩV Rusch Weber (F R)] diei Ed1455 Weber
eternis sub caligine reservavit22.
22 reservavit Sg74 Cor2 ( grecus non habet IUDICIO ) Cor4 ( IUDICIO non est in *.*) ΩS ΩV*] iudicio reservavit Cor2 Ω (reservavit iudicio corrector ) , servavit ΩN* ( al. m. corr. interl.)
Numérotation du verset Iud. 1,7 

Sicut Sodoma et Gomorrha23
23 Sodoma - et – Gomorr(h)a] inv. ΩN*
et finitime civitates
simili modo exfornicate
et abeuntes post carnem
alteram24
24 abeuntes... alteram cum gr . (σαρκός) έτέρας] carnem secutae essent Versio antiqua SABATIER, Vetus latina, t. 3, col. 986 = AUGUSTINUS HIPPONENSIS, Liber de divinis Scripturis sive Speculum, c. 33, CSEL 12, p. 456.3 : « cum adulterium fecissent et carnem secutae essent ».
facte25 sunt exemplum ignis26 eterni
25 facte Pal95 Rusch Weber] facti Ed1455 |
26 exemplum ignis] inv. Sg74 |
penam sustinentes.
Numérotation du verset Iud. 1,8 

Similiter
et hi27 qui
27 hi] hii ΩN ΩV Ed1455 Weber
carnem28*
28 qui carnem Sg74 Cor4 ( quidem non est in *.* ) ΩS ΩV] qui carnem quidem ΩΝ Rusch , quidem carnem Ed1455, carnem quidem Cor2 ( grecus anti. sic habent ) Weber
maculant29
29 maculant] commaculant Sg74
dominationem autem spernunt
maiestatem30 autem
30 maiestatem G A I L Λ Cor4 ΩS Rusch Clementina] maiestates Cor2FV Weber
blasphemant.
Numérotation du verset Iud. 1,9 

Cum Michael archangelus cum diabolo disputans
altercaretur de Moysi corpore
non est ausus iudicium inferre31 blasphemie
31 iudicium inferre ΩS Rusch Weber ] inv. ΩV
sed dixit : ‘Imperet tibi Dominus’.
Numérotation du verset Iud. 1,10 

Hi32
32 hi] hii ΩS ΩN ΩV Weber
autem quecumque quidem ignorant
blasphemant,
quecumque autem naturaliter
tamquam muta animalia norunt,
in his33
33 his] hiis Ed1455
corrumpuntur.
Numérotation du verset Iud. 1,11 

Ve illis
qui34 in viam35* Cain abierunt
34 qui ΩD ΩS Rusch Weber ( F Λ Φ)] quia Weber |
35 in viam ΩD ΩS ΩN ΩV Cor4 ] via Cor2 Rusch Weber |
et errore Balaam mercede effusi sunt, et in36 contradictione Chore perierunt.
36 in Weber (I) ΩD ΩS ΩV Rusch Clementina] om. Cor2 ΩN Weber
Numérotation du verset Iud. 1,12 

Hi37 sunt
37 hi] hii ΩD ΩS ΩN Weber
in epulis suis
macule38,
38 macule ΩD* ΩS ΩV Rusch Weber ] maculose ΩN ΩD² (marg.)
convivantes
sine timore
semetipsos pascentes
nubes
sine aqua que a ventis circumferuntur39*,
39 circumferuntur ΩS ΩN ΩV ] circumferentur Weber
arbores autumnales
infructuose,
bis mortue,
eradicate
Numérotation du verset Iud. 1,13 

fluctus feri40 maris
40 feri] Cor2 (nominativi pluralis et ita adiectum est fluctus non maris ut patet in greco)
despumantes41 suas confusiones
41 despumantes] dispumantes ΩS
sidera errantia
quibus procella tenebrarum in eternum servata est42*.
42 conservata est in eternum ΩS ΩV Rusch ] in eternum servata est ΩN Weber , servata est in eternum Ed1455,
Numérotation du verset Iud. 1,14 

Prophetavit autem43 de his septimus ab Adam
43autem] + et Ed1455 Weber
Enoch
dicens : ‘Ecce venit44* Dominus
44 venit ΩN Ed1455 Weber ] veniet Rusch
in sanctis millibus suis
Numérotation du verset Iud. 1,15 

facere iudicium
contra omnes
et arguere45 omnes impios de omnibus operibus impietatis eorum
45 arguere ΩS Rusch ] redarguere ΩN* ( al. m. post. corr. )
quibus impie egerunt
et de omnibus duris, que locuti sunt contra Deum46
46 Deum Cor4 ΩS Ed1455 Rusch Clementina ] eum Cor2 (grec. anti. habent) ΩN* Weber
peccatores
impii’.
Numérotation du verset Iud. 1,16 

Hi47 sunt
47 hi] hii ΩS ΩN Ed1455 Weber
murmuratores48*
48 murmuratores ΩJ ΩS ΩV Ed1455 Weber ] murmurantes ΩV Rusch
querulosi49*
49 querulosi ΩS ΩN ΩV] querel(l)osi Cor3 (anti.) ΩJ Ed1455 Clementina , queruli Cor3 (Glossa) Rusch Weber
secundum desideria sua
ambulantes,
et os eorum50*
50 eorum ΩS ΩV Cor4 Ed1455 Weber ] illorum Cor2 ( anti. ) ΩM ΩN ]
loquitur superbiam51 mirantes
51 superbiam ΩM] superba Weber
personas
questus causa.
Numérotation du verset Iud. 1,17 

Vos autem, carissimi52,
52 carissimi ΩD ΩN] fratres praem. ΩM
memores estote
verborum que predicta sunt ab apostolis Domini nostri Iesu Christi
Numérotation du verset Iud. 1,18 

qui53
53 qui ΩD ΩS ΩΝ ΩV Ed1455 Rusch Clementina Wordsworth Weber (A L Φ)] quia Weber
dicebant vobis quoniam in novissimis temporibus54
54 novissimis temporibus ΩD ΩS ΩV Rusch ] novissimo tempore Cor2 ΩN* ( al. m. post. corr. ) Weber
venient
illusores
secundum55 desideria56 ambulantes
55 secundum ΩD ΩS] + sua Cor2 Weber |
56 desideria ΩS] + sua ΩD ΩN ΩV Ed1455 |
non in pietate57
57 non in pietate ΩD ΩS ΩV Cor4 Rusch ] in pietate Cor2 V (anti.), in inpietate Cor2 F (anti.) ΩN , in impietatibus Ed1455 , impietatem Cor2 V ( grec. habent anti. ) Weber ( I ), impie Weber (Λ), in impietatibus Clementina, impietatum Cor2 F (grecus) Weber
Numérotation du verset Iud. 1,19 

Hi58 sunt qui segregant
58 Hi] hii ΩD ΩV Weber
semetipsos59 animales spiritum non habentes.
59 semetipsos Weber (A Φ) ΩS ΩV Rusch Clementina Wordsworth] om. Weber
Numérotation du verset Iud. 1,20 

Vos autem carissimi
superedificantes vosmetipsos
sanctissime60 vestre61 fidei in Spiritu sancto orantes
60 sanctissime ΩD etc. ] divine ΩS |
61 vestre ΩS ΩV etc .] nostre Ed1455, incertum : ΩD |
Numérotation du verset Iud. 1,21 

vos ipsos62 in dilectione Dei servate, exspectantes misericordiam Domini nostri Iesu Christi in vitam eternam63.
62 vos ipsos Cor2² ΩD ΩS ΩN ΩV Rusch Weber] inv. Cor2V* (anti.) Ed1455 |
63 exspectantes ... eternam ΩD ΩS ΩN ΩV Rusch Clementina ] om. Weber |
Numérotation du verset Iud. 1,22 

Et hos quidem arguite
iudicatos64.
64 iudicatos Ω ΩV etc .] iudicesatos ΩD*, iudicantos ΩN
Numérotation du verset Iud. 1,23 

Illos autem65* salvate
65 autem ΩD ΩS Rusch ] vero Cor2 (anti.) ΩN Ed1455 Weber, om. ΩV
de igne
rapientes.
Aliis autem miseremini
in timore Dei66*
66 Dei Cor4 (=Parisiensis 1) Cor2 ΩD ΩS ΩN ΩV ] om. Cor4² ( DEI cancel. est in .<Parisiensi>.), minio sublineatus in ΩD
odientes et67* eam que carnalis est maculatam tunicam.
67 et ΩS ΩN ΩV* Weber ] om. Ω( expunct. ) Rusch
Numérotation du verset Iud. 1,24 

Ei autem qui potens est68 vos conservare sine peccato
68 potens est ΩS ΩN ΩV Rusch Clementina Weber ( F R Λ Φ)] potest Weber
et constituere vos69*
69 vos Cor2 Cor4* (=Parisiensis1 S ΩN Ω] om. ΩV* Cor4² (vos cancel. in *<Parisiensi>.*) Rusch Weber
ante conspectum glorie sue divine70*
70 divine Cor2 Cor4* (=Parisiensis 1) ΩS ΩV ] om. Cor4² ( DIVINE cancel. est in *.*) ΩN Rusch Weber
immaculatos
in exultatione
in adventum Domini nostri Iesu Christi71*.
71 in adventum (Φ ΩN* ΩS , adventu cett. ) Domini nostri Iesu Christi Cor2 (gr. anti.) Φ ΩD ΩS ΩΝ Rusch Clementina ] om. Ed1455 Weber
Numérotation du verset Iud. 1,25 

Soli
Deo Salvatori nostro, per Iesum Christum Dominum nostrum gloria et72* magnificentia
72 et Sg74 Cor2 (anti.) ΩD ΩS ΩN ΩV Clementina ] om. Ed1455 Rusch Weber
imperium et potestas ante omnia secula73* et nunc et in omnia secula74*. Amen.
73 omnia secula Sg74 Cor2 ( gr. anti. ) ΩM ΩD ΩS ΩN² ΩV ] omne seculum ΩN* ( al. m. corr. ) Ed1455 Rusch Weber |
74 secula Sg74 ΩM ΩD ΩS Weber ] + seculorum Weber ( R L Λ) ΩJ ΩN ΩV Rusch Clementina |

Capitulum 1

Numérotation du verset Iud. 1,1 
1 Iudas] Incipit epistola Iude praem. ΩN ΩS, Epistola Iude praem. ΩV, Epistola canonica Iude apostoli praem. Rusch | Iesu Christi – servus ΩM ΩS ΩN ΩV Ed1455 ] inv. Rusch Weber
interl.| commendatio personeA
A ¶Codd. : Rusch , om. Sg74
interl.| confitens tam verbo quam factoB
B ¶Codd. : Sg74 Rusch
marg.| IUDAS. Qui et Thadeus contra eosdem fidei corruptores scribit quos Petrus et Ioannes in suis damnant epistolis. Intendit autem commonere fideles ne consentiant perversoribus quia fidei et castitatis gratia retrahebant.
frater autem2 Iacobi,
2 autem] om. Sg74
interl.| natura, fide, doctrina, vita3
3 doctrina vita] inv. Sg74
marg.| SERVUS  IESU  FRATER  IACOBI. Non displicet Christo nec discordat a Iacobo mea predicatio.
his qui sunt4*
4 sunt Cor2 Cor4 (bene est in *.*) ΩΝ* (al. m. post. expunct.) ΩV Ed1455 ] om. Rusch Weber
interl.| qui sunt membra Dei qui Deum habent patrem et patronum5 C
C ¶Codd. : Sg74 Rusch
5 habent – patrem et patronum] inv. Sg74
in Deo Patre dilectis
interl.| propter fidem et opera
et Iesu Christo 6*
6 Iesu Christo Cor2 ] a praem. Cor4 ( a quod interponebatur cancellatum est in *.* ) ΩN ΩV, a Christo Ihesu ΩS , Christo Iesu . Sg74 Ed1455 Weber , in Christo Iesu Rusch
interl.| qui per Filium habent accessum et7* ad PatremD
D ¶Codd. : Sg74 Rusch
7 et] om. Rusch
conservatis
interl.| contra perversores8 E
E ¶Codd. : Sg74 Rusch
8 perversores] perversos Sg74
et9 vocatis.
9 et ΩS ΩV Cor2 ] om . ΩN Weber
interl.| ad hanc dignitatem ad eternam gloriam10 F
F ¶Codd. : Sg74 Rusch
10 ad eternam gloriam] om. Sg74
marg.| CONSERVATIS  ET  VOCATIS.11 Vocat, conservat, diligit filios et membra Dei facit.G
G ¶Codd. : Sg74 Rusch
11 Conservatis et vocatis] om. Sg74
Numérotation du verset Iud. 1,2 
Misericordia vobis
marg.| MISERICORDIA  VOBIS.12 Si Deus cepit misereri vobis condonando delicta, impleat misericordiam, super addendo bona, ducendo13 ad eterna. Si est reconciliatus inimicis, eternam pacem det factis, amicis in qua in nullo ab eo dissentiatis.H
H ¶Codd. : Sg74 Rusch
12 Misericordia vobis] om. Sg74
13 ducendo] deducendo Sg74
et pax et caritas14 adimpleatur15.
14 et caritas ΩS Rusch Weber ] om. Sg74 ΩV, et veritas ΩN* ( expunc. )
15 adimpleatur] om. ΩS
Numérotation du verset Iud. 1,3 
Carissimi16*
16 Carissimi Sg74 ΩS ΩJ ΩV Clementina Weber ] Dilectissimi Rusch
marg.| Prescripti et predestinati sunt non ut fiant impii sed iam existentes impii proscripti sunt in iudicium.I
I ¶Codd. : Sg74, om. Rusch
marg.| CARISSIMI 17.* Ego qui vestre saluti providere18 habui necesse, (propter pseudo qui vobis se ingerunt) scribendi vobis admonitiones de vestra salute communi19 id est de fide que est tam mea salus quam vestra et omnium fidelium, scilicet fides que per dilectionem operatur. Ego dico faciens omnem sollicitudinem scribendi vobis, id est omnia que pertinent ad sollicitum20. Oro pro vobis, disputo contra seductores vestros et, ut vobis sciatis providere, scribo vobis de illis, detego nequitias eorum, ostendo vobis21 qualiter fidem et dilectionem debeatis tenere22, et, cum sim ita23 sollicitus pro vobis, admonitionem meam recipere debetis. Ego dico deprecans non superaddi aliam fidem vestre fidei. Sed sancte fidei semel tradite vobis et omnibus sanctis ab apostolis, supercertari usque ad mortem ut pro ea, si necesse est, moriamini ; et ideo scripsi ut scirem statum vestre fidei et meam sollicitudinem ostenderem vobis ; et24 sic in fide confirmaremini.J
J ¶Codd. : Sg74 Rusch
17 Carissimi Sg74 ] Dilectissimi Rusch
18 providere] provideo Sg74
19 communi - vestra salute] inv. Sg74
20 sollicitum] sollicitudinem Sg74
21 vobis] om. Sg74
22 debeatis tenere] inv. Sg74
23 sim ita] inv. Sg74
24 et] ut Sg74
omnem sollicitudinem faciens25*
25 faciens Sg74 ΩS ΩJ Weber ] habens Rusch
interl.| vel : habens 26 K
K ¶Codd. : Rusch , om. Sg74
26 faciens... habens] corr., inv. Rusch
scribendi vobis27 de communi vestra salute, necesse habui scribere vobis28, deprecans
27 faciens - scribendi vobis ΩS ΩV*] inv. ΩN, faciens scribere Ω
28 vobis scribere ΩS ΩV] inv. Rusch Weber
interl.| vosL
L ¶Codd. : Rusch , om. Sg74
supercertari semel tradite
interl.| Ideo necesse habuiM
M ¶Codd. : Sg74 , om. Rusch
a sanctis fidei29*.
29 a sanctis fidei ΩS ΩV] sanctis fidei Cor2 ( grec. anti.) Sg74 ΩN Ed1455 Weber , fidei sancte Rusch
interl.| < sanctis : > a sanctisN
interl.| vobis a sanctisO
O ¶Codd. : Rusch
interl.| sub specie religionis quasi fidem Iesu predicent
Numérotation du verset Iud. 1,4 
interl.| ideo necesse habui quia
interl.| sub specie religionis quasi fidem Iesu predicentP
P ¶Codd. : Sg74 Rusch
quidam
interl.| ignoti Deo et sanctis humana sapientes30 Q
Q ¶Codd. : Sg74 Rusch
30 humana spientes] om. Rusch, cf. infra
homines31
31enim quidam homines Sg74 ΩS Ed1455 ] enim quidam homines impii ΩN, enim homines quidam Weber, homines quidam enim ΩV* , enim homines impii quidam Rusch
interl.| <impii32*> humane sapientieR
32 impii ] corr., in Textu Rusch
qui olim prescripti sunt33*
33 sunt ΩS ΩN ΩV Ed1455 Weber ] erant Rusch
interl.| ab eterno in prescientia Dei previsi sunt iusto Dei iudicio34 ut sordescerent et alios in sordes precipitarent et inde iudicabuntur ad mortem.S
S ¶Codd. : Sg74 Rusch
34 Dei iudicio] inv. Sg74
in hoc iudicium35 impii36
35 iudicium] iudicio Sg74 ΩV
36 impii] om. ΩN
interl.| ipsi dico impii divina Scriptura quodam dolo37 utentes ad destruendum cultum DeiT
T ¶Codd. : Sg74 Rusch
37 quodam dolo] quodam modo Sg74
Dei nostri38
38 Dei] Domini Ed1455
interl.| vel DominiU
gratiam
marg.| que dicit super peccasti, quiesce.V
V ¶Codd. : Sg74, om. Rusch
transferentes in luxuriam
marg.| GRATIAM  TRANSFERENTES.39 Duritiam et districtionem legis que dicita « oculum pro oculo dentem pro dente »; temperat gratia evangelii in quo purgantur scelera commissa per penitentiam et eleemosyne fructus40. Sed hanc gratiam transferunt   in luxuriam qui nunc tanto licentius peccant quanto minus vident se asperitate legis de facinoribus examinari.W
a Dt. 19, 21.
W ¶Codd. : Sg74 Rusch
39 Gratiam transferentes] om. Sg74
40 fructus] fructum Sg74
et solum dominatorem
interl.| tam volentium quam nolentiumX
X ¶Codd. : Sg74 Rusch
marg.| SOLUM  DOMINATOREM.41 Pater cum Filio et Spiritu sancto42 solus dominator Filius cum Patre et Spiritu sancto43 solus dominator Spiritus sanctus cum Patre et Filio solus dominator44. Quicumque ergo hereticus Patrem Christi verum Deum bonum et iustum negat, solum dominatorem et dominum nostrum negat qui Iesum Filium Dei esse negat et hic dominatorem solum et dominum nostrum negat45. Qui Spiritus sancti {t. 4 : Erfurt, f. 1193rb ; facsim., p. 545b} potentie detrahit et hic solum dominatorem et dominum nostrum negatur46.Y
Y ¶Codd. : Sg74 Rusch
41 Solum dom.] om. Sg74
42 sancto] om. Sg74
43 sancto] om. Sg74
44 Spiritus... dominator] om. hom. Sg74
45 Iesum... nostrum negat] om. hom. Sg74
46 dominatorem... negatur] Deum et Dominum notrum negat Sg74
et Dominum nostrum
interl.| singulariter Christianorum47 Z
Z ¶Codd. : Sg74 Rusch
47 singulariter Christianorum] inv. Sg74
interl.| cum Patre et Spiritu sanctoAA
AA ¶Codd. : Sg74 Rusch
Iesum Christum
interl.| salvatorem id est regemAB
interl.| salvatorem nostrumAC
interl.| regem nostrumAD
negantes.
Numérotation du verset Iud. 1,5 
Commonere autem vos volo
interl.| Et quia illi negant et volunt vos inducere ut negetis contra illos volo vos commonereAE
AE ¶Codd. : Sg74 Rusch
scientes semel omnia
marg.| OMNIA.48 Omnia49 arcana fidei et non habetis opus recentia quasi sanctiora a novis audire magistris50 id est perfecte scitis omnia que scienda sunt de fide et ideo non est opus ut audiatis illos51.AF
AF ¶Codd. : Sg74 Wol4131 Rusch
48 omnia] om. Sg74, id est Wol4131
49 omnia] om. Sg74
50 audire magistris] magistris querere Sg74
51 id est... illos] om. Sg74
quoniam Iesus52
52 Iesus] Iesum ΩS
interl.| Non filius Naveb sed Dominus noster qui non a partu virginis initium habuit sed erat Deus eternus qui natus de Virgine nomen Iesus accepit53.AG
b Id est « Iosue filius Nun » ; cf. Ex. 33, 11 ; Ios. 2, 1 et passim.
AG ¶Codd. : Sg74 Rusch
53 Iesus accepit] om. Sg74
marg.| QUONIAM  IESUS. Confutatis hereticis deinde ut revocet54 eos qui crediderant malignis et impiis ostendit quanta sit magnitudo Domini quem negant ostendens quod ipse est qui eduxit populum Israel ex55 Egypto.AH
AH ¶Codd. : Sg74 Rusch
54 ut revocet] revocat Sg74
55 ex] de Sg74
marg.| QUONIAM  IESUS. Sicut filii Israel clamantes ad Dominum ex Egypto salvati propter concupiscentiam quam in Egypto habuerant diffidentes de potentia Dei in eremo puniti sunt56, sic isti magistri immunditie et eorum sequaces57 qui per aquas baptismi de tenebris ignorantie exierunt credentes si ad prioris vite concupiscentias mente redeunt damnantur. Sicut prius58 per fidem et bona opera merentur salvari sic secundo per murmurationem et immunditiam merentur damnari. Vel secundo id est bis perdidit quia malos et nunc et postmodum punit nam quos presentia mala non corrigunt ad sequentia perducunt59.AI
AI ¶Codd. : Sg74 Rusch
56 puniti s.] inv. Sg74
57 eorum sequaces] inv. Sg74
58 prius] primo Sg74
59 perducunt] perducuntur Sg74
populum suum60*
60 suum Cor2 (grec. anti.) Cor4 (bene est in *.*) ΩS ΩN Ω ] om. Sg74 ΩV* Rusch Weber
interl.| primo humilesAJ
de terra Egypti salvans, secundo
interl.| postea murmurantes61 AK
AK ¶Codd. : Sg74 Rusch
61 murmurantes] murmuratores Sg74
eos qui non crediderunt
interl.| verbis Moysi in eremoAL
AL ¶Codd. : Sg74 Rusch
perdidit.
interl.| per serpentes et aliis modisAM
AM ¶Codd. : Sg74 Rusch
Numérotation du verset Iud. 1,6 
Angelos
interl.| quorum natura et potentia maior est62*AN
AN ¶Codd. : Sg74 Rusch
62 est] om. Rusch
marg.| ANGELOS  VERO.63 Et vere non sunt imitandi qui Iesum non verum Deum sed hominem de utroque sexu genitum mentiuntur. Si enim angelis peccantibus non pepercit nec hominibus superbientibus parcit.AO
AO ¶Codd. : Sg74 Rusch
63 Angelo vero] om. Sg74
vero qui non servaverunt
interl.| per humilem obedientiamAP
interl.| per humilitatem per obedientiamAQ
suum principatum
interl.| quo per gratiam Dei aliis principabant64 subiectis spiritibusAR
AR ¶Codd. : Sg74 Rusch
64 aliis principabant] principabantur Sg74
marg.| + id est Angelos prevaricatores punivit id est eos ita sub caligine hec aeris damnavit eosdemque in diem iudicii reservet ad graviores penas nec hominibus pravis parcit qui unitatem Ecclesie dereliquerunt in qua Deo renati sunt sed ante iudicium graviter et gravius in iudicio universali damnabit.AS
AS ¶Codd. : Wol4131 , om. Rusch
marg.| NON  SERVAVERUNT  SUUM  PRINCIPATUM.65 Sic homines qui non servant principatum quo per gratiam adoptionis filii Dei sunt effecti. Sed relinquunt domicilium id est unitatem66 Ecclesie in qua renati sunt vel sedes regni celestis quas accepturi erant si fidem servarent et ante iudicium graviter et gravius67 in universali iudicio damnabit.AT
AT ¶Codd. : Sg74 Rusch, om. Wol4131
65 Non ... princip.] om. Sg74
66 unitatem] veritatem Sg74
67 gravius] om. Sg74
sed dereliquerunt68
68 derelinquerunt Sg74 etc. ] relinquerunt ΩV
interl.| per superbiamAU
AU ¶Codd. : Sg74 Rusch
suum domicilium,
marg.| + celeste habitaculum. AV
interl.| celestem habitationem spiritualem Dei visionemAW
AW ¶Codd. : Sg74 Rusch
in iudicium
interl.| venturos ad iudicem cui resistere vel aliquid occultare non poterunt69 AX
AX ¶Codd. : Sg74 Rusch
69 poterunt] potuerunt Sg74
magni Dei70 vinculis
70 Dei Sg74 ΩS ΩN ΩV Rusch Weber (F R)] diei Ed1455 Weber
marg.| DEI 71  VINCULIS. Id est superbia et corde impenitenti vel sententia divina que eos in perpetuum coartabit vel vincula cupiditas infimarum rerum qua vincti ad superiora reverti non possunt72.AY
AY ¶Codd. : Sg74 Rusch
71 Dei] om. Sg74
72 reverti – non p.] inv. Sg74
eternis sub caligine reservavit73.
73 reservavit Sg74 Cor2 ( grecus non habet iudicio ) Cor4 (  iudicio non est in *.*) ΩS ΩV*] iudicio reservavit Cor2 Ω (reservavit iudicio corrector ) , servavit ΩN* ( al. m. corr. interl.)
interl.| huius aeris iam damnatos reservat gravioribus 74penisAZ
AZ ¶Codd. : Sg74 Rusch
74 reservat gravioribus] inv. Sg74
Numérotation du verset Iud. 1,7 
Sicut Sodoma et Gomorrha75
75 Sodoma - et – Gomorr(h)a] inv. ΩN*
interl.| ideo etiam76 non sunt imitandi quia ex eorum imitatione mors eterna sequiturBA
BA ¶Codd. : Sg74 Rusch
76 etiam] om. Sg74
marg.| SICUT  SODOMA 77. Dederat exemplum damnationis eorum qui solum dominatorem negant commemorato interitu infidelis populi vel78 angelorum erigentium se contra Deum. Dat etiam exemplum pene illorum79 qui Domini80 gratiam transferunt in luxuriam commemorans incendium Sodomorum81.BB
77 Sodoma] om. Wol4131
78 vel] et Sg74
79 negant… illorum] et dominum nostrum Ihesum Christum negant ita dat exemplum illorum pene Wol4131
80 Domini] + nostri Wol4131
81 Sodomorum] + quasi dicat : Ita punientur qui negant Christum solum dominatorem Sg74
et finitime civitates
interl.| Sodome et GomorrheBC
simili modo exfornicate
et abeuntes post carnem
interl.| masculorumBE
alteram83
83 abeuntes... alteram cum gr . (σαρκός) έτέρας] carnem secutae essent Versio antiqua Sabatier, Vetus latina, t. 3, col. 986 =   Augustinus Hipponensis, Liber de divinis Scripturis sive Speculum, c. 33, CSEL 12, p. 456.3 : « cum adulterium fecissent et carnem secutae essent ».
interl.| vel84* non debitam concubituiBF
84 vel] om. Rusch
interl.| + id est contra naturamBG
facte85 sunt exemplum ignis86 eterni
85 facte Pal95 Rusch Weber] facti Ed1455
86 exemplum ignis] inv. Sg74
marg.| EXEMPLUM  IGNIS. Id est significatio eterne combustionnis. Sicut exarserunt igne libidinis87 arserunt igne temporali qui temporalis non fuit purgatorius. Sed initium pene et signum futuri.BH
BH ¶Codd. : Pal95 Rusch
87 libidinis] cupiditatis P&l95
penam sustinentes.
interl.| temporalem88 BI
88 temporalem] temporales Sg74
Numérotation du verset Iud. 1,8 
Similiter
interl.| damnandi sunt 89*BJ
BJ ¶Codd. : Sg74 Rusch
89 damnandi sunt Sg74 ] inv. Rusch
et hi90 qui
90 hi] hii ΩN ΩV Ed1455 Weber
interl.| sicut SodomiteBK
BK ¶Codd. : Sg74 Rusch
carnem91*
91 qui carnem Sg74 Cor4 ( quidem non est in *.* ) ΩS ΩV] qui carnem quidem ΩΝ Rusch , quidem carnem Ed1455, carnem quidem Cor2 ( grecus anti. sic habent ) Weber
interl.| suam vel aliorumBL
BL ¶Codd. : Sg74 Rusch
maculant92
92 maculant] commaculant Sg74
interl.| sicut populus non credensBM
BM ¶Codd. : Sg74 Rusch
marg.| + subaudiendum est : Et illi damnandi sunt sicut Sodomite et sicut hi qui maiestatem divine potentie blasphemant et sicut angeli qui dominationem suis creatoris spernebant. BN
marg.| DOMINATIONEM  SPERNUNT. In minoribus peccatis maiestatem blasphemantes {t. 4 : Erfurt, f. 1193va ; facsim., p. 546a} in criminalibus nolendo humiliter confiteri et penitere nullum habentes timorem nec fidem venturi iudicis.
maiestatem93 autem
93 maiestatem G A I L Λ Cor4 ΩS Rusch Clementina] maiestates Cor2FV Weber
interl.| id estBO angelos sanctosBP
BO id est] om. Sg74 ¶Codd. : Sg74 Rusch
BP ¶Codd. : Sg74 Rusch
blasphemant.
interl.| sicut angeli apostateBQ
BQ ¶Codd. : Sg74 Rusch
interl.| vos non debetis blasphemare quia N ec Michael etc.
Numérotation du verset Iud. 1,9 
Cum Michael archangelus cum diabolo disputans
interl.| contendens
altercaretur de Moysi corpore
marg.| CUM  MICHAEL. Id est Moyses qui ut Deus erat constitutus pharaoni et qui erat princeps et nuntius quantum ad alios disputans cum pharaone   altercaretur id est signa faceret alterna contra signa magorum de corpore Moysi, id est populo Israel ut permitteret illos sacrificare Deo suo.   Non est ausus inferre penam blasphemie huius seculi. Sed dixit ‘imperet tibi Dominus’ . Vel aliter. Cum Dominus Iesus   altercaretur cum Pilato de corpore Moysi, id est de Ecclesia, noluit aliquam blasphemiam inferre sed tamquam ovis ad occisionem ductus estc.
c Cf. Is. 53, 7 ; Act. 8, 32.
marg.| CUM  MICHAEL  ARCHANGELUS. De quibus Scripturis hoc testimonium assumpserit non patet. Sed allegorice planum est. Corpus   Moysi : populus Israel, quia Moyses illius populi portio fuit, ideoque quod de populo factum legitur in Zacharia recte de Moysi corpore factum forsan dicit Apostolus. In Zacharia legiturd : «Ostendit mihi Dominus Iesum sacerdotem stantem coram angelo Domini et Satan stabat a dextris eius ut adversaretur ei, et dixit Dominus ad Satan : «Increpet Dominus in te Satan, et increpet Dominus in te qui elegit Hierusalem». Quia Iesus sacerdos desiderabat Israel de captivitate liberari et in terram propriam redire, resistebat ei Satanas nolens populum liberari, sed hostibus gentilibus mancipari. Ideo angelus qui populi adiutor erat increpabat atque ab iniuria populi removebat. Sed ubicumque vel quandocumque hec altercatio angeli cum diabolo facta fuerit. Hoc diligenter intuendum est quia Michael archangelus si diabolo sibi adversanti blasphemiam dicere noluit, sed modesto eum sermone coercuit, quanto magis hominibus omnis blasphemia est cavenda, et maxime in creatorem. Diabolus in substantia bonus sed voluntate malus, et ideo ab angelo non blasphematur quia aliquid proferre adversus bonam naturam blasphemiam reputat archangelus, etsi mala esset natura diaboli, Dominus non increparet pro bono opere quod in mala natura non posset esse. Sed cum Dominus increpat aliquid boni ex bona natura provenire posse ostendit.
d Za. 3, 1-2.
marg.| Potest fingi angelum egisse altercationem cum diabolo de corpore Moysi quasi nollet sepulturam Moysi Iudeis revelatam esse, ne eum quasi deum adorarent, ad quod efficiendum conabatur diabolus, sed non invenitur in auctoritate.
marg.| Aliter legitur quia abscondit Dominus corpus Moysi, et ob hoc forsitan ne populus Israel more gentilium qui amicos sibi reges et principes, post mortem factis eorum statuis, colebant ut deos, corpus Moysi adorarent et per idolatriam huiusmodi a Deo prevaricarentur, potest ergo videre quasi fuerit certamen et altercatio Michaelis cum diabolo volente corpus Moysi revelare, ut populum per idolatriam deciperet, Michaele autem prohibente ne populus cuius princeps erat peccaret. Quod, etsi numquam in Veteri Testamento legitur, propter auctoritatem tamen apostoli, qui secretiora quedam noverat que nobis occulta sunt, non debet a quopiam refelli.
marg.| Vel sic mortuo Moyse subtraxit Dominus misso angelo corpus Moysi, ita ut nullus de populo cui prefuerat sciret sepulturam. Previderat enim Dominus Moysen post mortem a Iudeis adorandum et, si corpus haberent pro deo habendum, et ideo diabolus cultum legis desiderans verti in idolatriam altercatus {t. 4 : Erfurt, f. 1193vb ; facsim., p. 546b} fuisse dicitur cum illo angelo quia qui a Deo missus fuerat Michael dicitur, id est ‘quis ut Deus ?’
non est ausus iudicium inferre94 blasphemie
94 iudicium inferre ΩS Rusch Weber ] inv. ΩV
interl.| ut malediceret ei quasi male creature
sed dixit : ‘Imperet tibi Dominus’.
interl.| ut quiescas
Numérotation du verset Iud. 1,10 
Hi95
95 hi] hii ΩS ΩN ΩV Weber
interl.| ille non est ausus blasphemare sed Hi etc.
autem quecumque quidem ignorant
interl.| blasphemanda esse
blasphemant,
interl.| ex superbia non aliqua causa
quecumque autem naturaliter
interl.| solo appetitu carnis sicut bruta animalia
tamquam muta animalia norunt,
interl.| nulla ratione ab aliis discreta
in his96
96 his] hiis Ed1455
interl.| implendis
corrumpuntur.
interl.| totum affectum ad hoc inclinant
Numérotation du verset Iud. 1,11 
Ve illis
interl.| damnatio erit
marg.| VE  ILLIS. Quia per omnia heretici monstrati sunt a verbo veritatis cecidisse ; ostendit eos diversis malis subiectos.
qui97 in viam98* Cain abierunt
97 qui ΩD ΩS Rusch Weber ( F Λ Φ)] quia Weber
98 in viam ΩD ΩS ΩN ΩV Cor4 ] via Cor2 Rusch Weber
interl.| Gladio male doctrine armantur in fratres ut Cain, malo consilio decipiunt ut Balaam. Contra doctores se erigunt ut Chore
marg.| VE  ILLIS  QUI  IN  VIA  CAIN. Viam Cain abeunt qui propter invidiam meliorum sibi doctorum nomen ut honorificentur assumunt, qui non tristantur si a Deo repelluntur, iustos fratres nolunt imitari sed eos ex invidia spiritualiter aliquando et corporaliter occidunt. A vultu etiam Dei expelluntur, nihil iam putantes in se Dei providentia provenire sed omnium que habent se auctores credunt. Errore Balaam pereunt qui pro amore terrestrium commodorum veritatem quam noverunt impugnant.
et errore Balaam mercede effusi sunt, et in99 contradictione Chore perierunt.
99 in Weber (I) ΩD ΩS ΩV Rusch Clementina] om. Cor2 ΩN Weber
marg.| CONTRADICTIONE  CHORE  PERIERUNT. Qui increpatione sancte Ecclesie nolunt emendari sed appetitu indebiti primatus ab unitate Ecclesie se dividunt et scientes quantum maligerant, ad scelerum tamen Tartara descendunt.
Numérotation du verset Iud. 1,12 
Hi100 sunt
100 hi] hii ΩD ΩS ΩN Weber
interl.| ideo etiam cavendi
in epulis suis
interl.| ubi deberent honestati et utilitati sue vel comedentium providere
macule101,
101 macule ΩD* ΩS ΩV Rusch Weber ] maculose ΩN ΩD² (marg.)
marg.| MACULE. Non solum in comessationibus et ebrietatibus carnalibus pereunt et maculantur, sed etiam sunt macule aliorum et alios secum perdunt Domini gratiam in luxuriam transferentes.
convivantes
interl.| studentes gule ultra modum
sine timore
interl.| omnia mala cum multo contemptu facientes
semetipsos pascentes
interl.| non pauperes Christi
interl.| non sunt sub vero pastore
nubes
interl.| quia alios obscurant
marg.| NUBES. Comparant se predicatoribus pluentibus iustitiam, coruscantibus per miracula ; sed ipsi sunt nubes obscurantes solem, ponentes in celum os suum, perversa superbe docendo sine aqua sapientie.
{t. 4 : Erfurt, f. 1193vb ; facsim., p. 546b} sine aqua que a ventis circumferuntur102*,
102 circumferuntur ΩS ΩN ΩV ] circumferentur Weber
interl.| quia ad suggestionem spirituum immundorum in diversos vitiorum errores raptantur
arbores autumnales
marg.| ARBORES  AUTUMNALES. Comparant se arboribus bonum fructum ferentibus sed sunt arbores autumnales. Tarde ferunt bonum fructum sicut arbor in autumno plantata, vel quia tunc folia cadunt et fructus. Vel si supercrescit fructus adulterinus est et inutilis. Si quid enim faciunt quod bonum videatur, non bona intentione agunt sed ut bona que sunt in aliis extirpent.
infructuose,
interl.| nullam utilitatem vel sibi vel aliis facientes
bis mortue,
interl.| nunc in anima postea in corpore
interl.| obmittendo et committendo
eradicate
marg.| BIS  MORTUE. Semel moritur que non facit fructum bonum, bis moritur que facit fructum malum. Vel bis mortue quia ante tempus fidei mortui. Sed inde visi surgere per fidem rursus redeunt ad impietatem et ideo eradicate ab hereditate quam sperabant se habituros vel a soliditate caritatis in qua sancti dicuntur radicati.
Numérotation du verset Iud. 1,13 
fluctus feri103 maris
103 feri] Cor2 (nominativi pluralis et ita adiectum est fluctus non maris ut patet in greco)
interl.| semper inquieti, tumidi, tenebrosi, amari stabilitatem Ecclesie impugnantes
despumantes104 suas confusiones
104 despumantes] dispumantes ΩS
interl.| ad similitudinem tumentium undarum superbientes altius se attollunt sed tanto amplius confusi quasi in spumas levissimas dissolvuntur et pereunt.
sidera errantia
marg.| SIDERA. In hoc apostatas significat, quia in similitudinem diaboli de sedibus angelorum ceciderunt quibus propter apostasiam tenebre reservantur.
marg.| SIDERA. Lucem veritatis promittunt in hoc mari vitiorum. Sed numquam in eodem statu docendi vel vite perdurant et aliis causa naufragii sunt et ipsis pro tenebris quas in Ecclesia Dei inducebant tenebre inferni parantur, et qui pacem fidei mundana tempestate turbabant procella tormentorum percellentur.
quibus procella tenebrarum in eternum servata est105*.
105 conservata est in eternum ΩS ΩV Rusch ] in eternum servata est ΩN Weber , servata est in eternum Ed1455,
interl.| non ad tempus ut heretici dicunt
Numérotation du verset Iud. 1,14 
Prophetavit autem106 de his septimus ab Adam
106autem] + et Ed1455 Weber
marg.| PROPHETAVIT. Non solum mea auctoritate probo quod puniendi sunt, sed etiam auctoritate Enoch quod iam olim prescripti sunt in tale iudicium impii homines qui nostris temporibus subintroierunt ad subvertendam fidem priorum.
Enoch
marg.| ENOCH. In stirpe Cain, Enoch, qui dedicatio interpretatur, primus nascitur. In electorum vero progenie Enoch septimus memoratur quia reprobi in hac vita que ante est seipsos edificando dedicant, electi vero edificationis sue dedicationem in fine temporis, id est in septimo exspectant.
dicens : ‘Ecce venit107* Dominus
107 venit ΩN Ed1455 Weber ] veniet Rusch
interl.| patenter et terribiliter
marg.| ECCE  VENIET  DOMINUS. Vera sententia quod Dominus arguet impios et de operibus et de verbis. Sed notandum quod liber Enoch de quo hoc assumpsit testimonium apocryphus deputatur ab alio quodam sub nomine Enoch compositus in {t. 4 : Erfurt, f. 1194ra ; facsim., p. 547a} quo libro multa incredibilia continentur. Unde et hec epistola Iude que de apocrypho testimonium habet priscis temporibus a plerisque reiciebatur. Sed tamen auctoritate iam et vetustate et usu meruit ut inter sanctas Scripturas computetur. Maxime quia tale testimonium de apocrypho sumpsit, quod non apocryphum et dubium, sed vera luce esset perspicuum, licet enim de apocryphis testimonium veritatis sumere.
in sanctis millibus suis
interl.| existens
interl.| sanctorum qui cum eo iudicabunt
Numérotation du verset Iud. 1,15 
facere iudicium
interl.| penas inferendo
contra omnes
interl.| malos
et arguere108 omnes impios de omnibus operibus impietatis eorum
108 arguere ΩS Rusch ] redarguere ΩN* ( al. m. post. corr. )
interl.| convincere eos qui prius latebant ostendendo opera impietatis eorum qua prius occultabant
quibus impie egerunt
interl.| in actu operis
et de omnibus duris, que locuti sunt contra Deum109
109 Deum Cor4 ΩS Ed1455 Rusch Clementina ] eum Cor2 (grec. anti. habent) ΩN* Weber
interl.| blasphemantes maiestatem
peccatores
interl.| in homines
impii’.
interl.| in Deum
Numérotation du verset Iud. 1,16 
110 hi] hii ΩS ΩN Ed1455 Weber
interl.| etiam
interl.| quacumque sibi contingant
murmuratores111*
111 murmuratores ΩJ ΩS ΩV Ed1455 Weber ] murmurantes ΩV Rusch
interl.| contra Dei dispositionem
querulosi112*
112 querulosi ΩS ΩN ΩV] querel(l)osi Cor3 (anti.) ΩJ Ed1455 Clementina , queruli Cor3 (Glossa) Rusch Weber
interl.| vel querelosi
marg.| HI  SUNT  MURMURANTES. Si fratribus aliquid boni contigit murmurant et conqueruntur quasi sua felicitas in illorum prosperitate minuatur. Avari enim quibus nihil sufficit etiam aliis invident.
marg.| MURMURANTES  ET  QUERULI. Tanto amplius quisque murmurat et conqueritur de presentibus Ecclesie laboribus, quanto minus in se desideria carnis extinguit. Sed contra sanctus Daniel et ceteri sanctorum desideriorum viri quanto obnixius sola superna desiderant, tanto magis despiciunt transitoria et cuncta que videntur adversa.
secundum desideria sua
interl.| in nullo carnis desideria frenantes
ambulantes,
interl.| de vitio in vitium
et os eorum113*
113 eorum ΩS ΩV Cor4 Ed1455 Weber ] illorum Cor2 ( anti. ) ΩM ΩN ]
interl.| iactant se nullo timore dimissuros quod agunt se solos Deum cognoscere
loquitur superbiam114 mirantes
114 superbiam ΩM] superba Weber
interl.| honorantes
personas
interl.| divitum
interl.| pauperes contemnunt
questus causa.
interl.| non causa dilectionis
Numérotation du verset Iud. 1,17 
Vos autem, carissimi115,
115 carissimi ΩD ΩN] fratres praem. ΩM
interl.| sed quicquid illi dicant vel faciant
memores estote
interl.| corde et opere
verborum que predicta sunt ab apostolis Domini nostri Iesu Christi
interl.| quibus credendum quia nuntii Domini et preteritorum etiam prophete futurorum
Numérotation du verset Iud. 1,18 
qui116
116 qui ΩD ΩS ΩΝ ΩV Ed1455 Rusch Clementina Wordsworth Weber (A L Φ)] quia Weber
interl.| illuminati Spiritu sancto
dicebant vobis quoniam in novissimis temporibus117
117 novissimis temporibus ΩD ΩS ΩV Rusch ] novissimo tempore Cor2 ΩN* ( al. m. post. corr. ) Weber
interl.| tempore Antichristi cuius isti iam sunt preambuli
venient
interl.| non missi a Deo
illusores
interl.| veritatis
secundum118 desideria119 ambulantes
118 secundum ΩD ΩS] + sua Cor2 Weber
119 desideria ΩS] + sua ΩD ΩN ΩV Ed1455
interl.| quos tali signo potestis cognoscere quod gulosi avari
non in pietate120
120 non in pietate ΩD ΩS ΩV Cor4 Rusch ] in pietate Cor2 V (anti.), in inpietate Cor2 F (anti.) ΩN , in impietatibus Ed1455 , impietatem Cor2 V ( grec. habent anti. ) Weber ( I ), impie Weber (Λ), in impietatibus Clementina, impietatum Cor2 F (grecus) Weber
interl.| divini cultus
interl.| vel secundum desideria impietatum
Numérotation du verset Iud. 1,19 
Hi121 sunt qui segregant
121 Hi] hii ΩD ΩV Weber
interl.| a sorte iustorum
semetipsos122 animales spiritum non habentes.
122 semetipsos Weber (A Φ) ΩS ΩV Rusch Clementina Wordsworth] om. Weber
interl.| anime concupiscentias sequentes
marg.| SPIRITUM  NON  HABENTES. Quia Spiritum sanctum quo congregatur Ecclesia et spiritualis efficitur non habent. Ideo animales inscii non providentes, ideo defluunt quia coagulum caritatis non habent.
Numérotation du verset Iud. 1,20 
Vos autem carissimi
interl.| Sed vos hoc modo ab illis dissentiatis
superedificantes vosmetipsos
interl.| ut sitis templum Dei
marg.| SUPEREDIFICANTES. Fidei id est edificantes vosipsos in bonis operibus super fundamentum fidei ut lapides vivi ponamini in domo Dei.
sanctissime123 vestre124 fidei in Spiritu sancto orantes
123 sanctissime ΩD etc. ] divine ΩS
124 vestre ΩS ΩV etc .] nostre Ed1455, incertum : ΩD
interl.| Dei vel vestro sanctificato
marg.| IN  SPIRITU  SANCTO  ORANTES. Ut de vestris viribus non presumatis sed in divine tuitionis adiutorio speretis, non per vos salvari putantes sed adventum Spiritus sancti in vos petite quo inspirati ardentius oretis, ne cum his qui Spiritum non habent ab Ecclesia segregemini.
Numérotation du verset Iud. 1,21 
vos ipsos125 in dilectione Dei servate, exspectantes misericordiam Domini nostri Iesu Christi in vitam eternam126.
125 vos ipsos Cor2² ΩD ΩS ΩN ΩV Rusch Weber] inv. Cor2V* (anti.) Ed1455
126 exspectantes ... eternam ΩD ΩS ΩN ΩV Rusch Clementina ] om. Weber
Numérotation du verset Iud. 1,22 
Et hos quidem arguite
interl.| convincite ad utilitatem non illorum sed Ecclesie
iudicatos127.
127 iudicatos Ω ΩV etc .] iudicesatos ΩD*, iudicantos ΩN
interl.| certissime damnatos divino iudicio
Numérotation du verset Iud. 1,23 
Illos autem128* salvate
128 autem ΩD ΩS Rusch ] vero Cor2 (anti.) ΩN Ed1455 Weber, om. ΩV
marg.| ILLOS  AUTEM  SALVATE. Qui non sunt damnati apud Deum. Sed iam prope cadunt in ignem docete ut se ipsos liberent.
de igne
interl.| vitiorum et sic de igne tormentorum
rapientes.
interl.| quadam vi
Aliis autem miseremini
interl.| vel quos in peccato obstinatos videtis miseremini dolentes quod non potestis eos salvare
interl.| penitentibus proximis
in timore Dei129*
129 Dei Cor4 (=Parisiensis 1) Cor2 ΩD ΩS ΩN ΩV ] om. Cor4² ( Dei cancel. est in .<Parisiensi>.), minio sublineatus in ΩD
marg.| IN  TIMORE. Hoc ad tria illa adiungendum est. Nam et apostatas cum quisque arguit et damnabiles ostendit in timore debet arguere ne forte sibi {t. 4 : Erfurt, f. 1194rb ; facsim., p. 547b} suisque aliquid tale contigat et qui de incendio vitiorum alium castigans eripit, timeat ne et ipse temptetur et qui penitenti proximo miseretur circumspiciat ne forte plus iusto vel severus existat vel pius.
odientes et130* eam que carnalis est maculatam tunicam.
130 et ΩS ΩN ΩV* Weber ] om. Ω( expunct. ) Rusch
interl.| quia concupiscentis carnis polluitur
interl.| corpus mortale et passibile quo velatur anima
marg.| ODIENTES  EAM etc. Non corpus sed maculatum esse odisse debemus et arguere ut immaculatum reddamus, ut de carnali spirituale efficiatur quod quia non nostri arbitrii potestate, sed Dei gratia perficiendum est recte subiungitur :   Ei autem etc.
Numérotation du verset Iud. 1,24 
Ei autem qui potens est131 vos conservare sine peccato
131 potens est ΩS ΩN ΩV Rusch Clementina Weber ( F R Λ Φ)] potest Weber
interl.| in omnibus vestris operibus
interl.| in presenti
et constituere vos132*
132 vos Cor2 Cor4* (=Parisiensis1 S ΩN Ω] om. ΩV* Cor4² (vos cancel. in *<Parisiensi>.*) Rusch Weber
interl.| in futuro
ante conspectum glorie sue divine133*
133 divine Cor2 Cor4* (=Parisiensis 1) ΩS ΩV ] om. Cor4² ( divine cancel. est in *.*) ΩN Rusch Weber
interl.| coram angelis qui contemplantur Dei gloriam
immaculatos
interl.| ab omni sorde
in exultatione
marg.| IN  EXULTATIONE. Quos superius monebat in timore Deo servire dicit constituendos in exultatione quia quanto magis trepidi de actibus in presenti fuerimus, tanto amplius in futuro de precepta mercede letabimur.
in adventum Domini nostri Iesu Christi134*.
134 in adventum (Φ ΩN* ΩS , adventu cett. ) Domini nostri Iesu Christi Cor2 (gr. anti.) Φ ΩD ΩS ΩΝ Rusch Clementina ] om. Ed1455 Weber
Numérotation du verset Iud. 1,25 
Soli
interl.| ei
interl.| ei135* qui {t. 4 : Erfurt, f. 1194rb ; facsim., p. 547b} solus est creator et salvator136 mittendo Filium
135 ei] om. Rusch
136 salvator]+ omnium Sg74
{t. 4 : Erfurt, f. 1194rb ; facsim., p. 547b} Deo Salvatori nostro, per Iesum Christum Dominum nostrum gloria et137* magnificentia
137 et Sg74 Cor2 (anti.) ΩD ΩS ΩN ΩV Clementina ] om. Ed1455 Rusch Weber
interl.| imputet138 BR
BR ¶Codd. : Sg74 Rusch
138 imputet] impuetur ! (pro imputetur) Sg74
marg.| GLORIA,  MAGNIFICENTIA. Si habetis gloriam pure fidei et conscientie et magnificentiam in operatione et imperium super infirmitatem vel super demones et potestatem resistendi vitiis vel tortoribus Deo non vobis imputate, qui ante tempora et in presenti et post omnia tempora est gloriosus in essentia, magnificus in operibus, imperans tam volentibus quam nolentibus, et potens cui nihil resistit.
imperium et potestas ante omnia secula139* et nunc et in omnia secula140*. Amen.
139 omnia secula Sg74 Cor2 ( gr. anti. ) ΩM ΩD ΩS ΩN² ΩV ] omne seculum ΩN* ( al. m. corr. ) Ed1455 Rusch Weber
140 secula Sg74 ΩM ΩD ΩS Weber ] + seculorum Weber ( R L Λ) ΩJ ΩN ΩV Rusch Clementina



Comment citer cette page ?
Martin Morard et alii, ed., Glossa ordinaria cum Biblia latina (Iud. Capitulum 1), in : Sacra Pagina, IRHT-CNRS, 2024. Consultation du 14/04/2024. (Permalink : https://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?id=liber&numLivre=82&chapitre=82_1)

Notes :