Capitulum 2
Numérotation du verset
Tit. 2,1
Tu autem loquere
que decent1 sanam doctrinam.
1 decent] decet
Weber
Numérotation du verset
Tit. 2,2
Senes
ut sobrii sint honesti2, pudici, prudentes
2 honesti]
om. Weber
sani in3 fide
3 in]
om. Weber
in4 dilectione,
4 in]
om. Weber
in5 patientia.
5 in]
om. Weber
Numérotation du verset
Tit. 2,3
Anus similiter
in habitu sancto
non criminatrices,
non vino multo
servientes, bene docentes
Numérotation du verset
Tit. 2,4
ut prudentiam doceant. Adolescentulas
ut viros suos ament,
filios suos6 diligant,
6 suos]
om. Weber
Numérotation du verset
Tit. 2,5
prudentes,
castas,
sobrias,
domus curam habentes, benignas, subditas suis viris
ut non blasphemetur
verbum Dei.
Numérotation du verset
Tit. 2,6
Iuvenes similiter hortare ut sobrii sint.
Numérotation du verset
Tit. 2,7
In omnibus te ipsum prebe exemplum
bonorum operum in doctrina in integritate7
7 integritate] integritatem
Weber
in gravitate8.
8 gravitate] gravitatem
Weber
Numérotation du verset
Tit. 2,8
Verbum sanum
irreprehensibile9
9 irreprehensibile] inreprehensibilem
Weber
ut is qui ex adverso est
vereatur, nihil habens malum dicere de nobis.
Numérotation du verset
Tit. 2,9
Servos
subditos dominis suis10
10 subditos- dominis suis]
inv. Weber
esse, in omnibus placentes,
non contradicentes,
Numérotation du verset
Tit. 2,10
non fraudantes
sed in omnibus bonam fidem
ostendentes, ut doctrinam
salvatoris11 nostri Dei ornent
11 salvatoris] salutaris
Weber
in omnibus.
Numérotation du verset
Tit. 2,11
Apparuit
enim gratia Dei
et salvatoris nostri12 omnibus hominibus
12 et salvatoris nostri] salutaris
Weber
Numérotation du verset
Tit. 2,12
erudiens nos,
ut abnegantes impietatem
et secularia desideria sobrie
et iuste
et pie
vivamus in hoc seculo
Numérotation du verset
Tit. 2,13
exspectantes
beatam spem
et adventum glorie
magni Dei
et salvatoris nostri Iesu Christi,
Numérotation du verset
Tit. 2,14
qui dedit semetipsum
pro nobis
ut nos
redimeret
ab omni iniquitate et mundaret sibi
populum acceptabilem
sectatorem bonorum operum.
Numérotation du verset
Tit. 2,15
Hec loquere
et exhortare
et argue
cum omni imperio
Nemo te contemnat.
Capitulum 2
Numérotation du verset
Tit. 2,1
dist. 1
dist. 1
prol.|
marg.|
{192.389}
Tu autem loquere ea que decent sanam doctrinam,
id est doctrinam sane fidei.
Numérotation du verset
Tit. 2,2
marg.|
Hec sunt que ad bonos mores pertinent, scilicet hortare
senes, ut sobrii sint, pudici,
ne luxurient,
prudentes,
providentes fidei necessaria,
sani in fide,
scilicet ut habeant integram fidem similiter, ut sint sani
in dilectione Dei,
et proximi, in ordine ipso caritatis, et sint sani
in patientia
temptationum et tribulationum.
Numérotation du verset
Tit. 2,3
marg.|
Hortare etiam
anus similiter
esse
in habitu sancto,
ut scilicet earum incessus, motus, vultus, sermo preferant sanctitatem;
non criminatrices,
id est crimina aliis imponentes: quod solent facere adolescentulis;
non multo
{192.390}
vino servientes.
Solent enim esse quedam que corporis frigescente luxuria vino se pro libidine dederunt.
Bene docentes,
non quidem publice viros, sed private
adolescentulas,
ita tamen
ut doceant
ipsas adolescentulas,
prudentiam,
scilicet ut ament viros suos.
marg.|
Vel ita distingue: Bene docentes, ita ut prudentiam doceant. Hic distingue.
Numérotation du verset
Tit. 2,4
marg.|
Deinde sequitur.
Adolescentulas
hortare,
ut viros suos,
quos carnali affectu naturaliter diligunt,
ament,
etiam pudica dilectione, ut scilicet cum pudore viris debitum potius reddant quam exigant,
et filios suos diligant
non modo carnali, sed etiam spirituali amore.
Numérotation du verset
Tit. 2,5
marg.|
Doceant etiam eas esse
prudentes
mentis intelligentia,
castas
corporis continentia,
sobrias
in cibo et potu,
domus
sue
curam habentes, benignas, subiectas viris suis,
ut non {192.390} divitiis vel nobilitate perflate, viris suis imperare desiderent. [HIERONYMUS] Subiecte sint viris suis dico, ita
ut verbum Dei,
id est doctrina evangelica,
non blasphemetur,
si habent viros infideles quibus propensius propter timorem Dei obsequi debent, et congaudere, ut hoc videntes non blasphement nomen Domini. [AMBROSIUS] Vel potest hoc referri ad senes et ad omnia superiora. quasi1: Hortare senes et anus et adolescentulas, ut ita se habeant ut dixi. Quod debent facere, ideo ut non blasphemetur nomen Domini: quod fit si male habeant.
1 Quasi] + dicat
PL
Numérotation du verset
Tit. 2,6
marg.|
Iuvenes similiter hortare ut sobrii sint,
quia iuventus solet modum egredi, imo promptior solet esse ad lapsum: ideo salubrius retinaculis contineri iubetur, {192.390} ut infrenata divinis legibus gubernetur.
Numérotation du verset
Tit. 2,7
marg.|
Quod ut facilius sit, magistrum iubet esse, formam subdens:
et in omnibus prebe teipsum exemplum bonorum operum,
ut scilicet quod docet verbis, ostendat factis, ut hi qui profani sunt et inimici Dei, erubescant, videntes quia que docet vera esse probat factis. Aliter pastor occidit oves quantum in se est, et si ille vivunt mali enim pastores non parcunt ovibus, qui non modo languentes et errantes non curant, sed etiam fortes et pingues necant quantum in ipsis est; et si ille vivunt, de misericordia Dei vivunt, tamen, quantum ad pastores malos pertinet, occidunt. Quomodo? male vivendo, malum exemplum prebendo. Attendens enim ovis prepositum suum male viventem, oculos a regulis Dei declinantem et in hominem {192.390} intendentem, incipit dicere apud se: Si prepositus meus sic vivit, ego quis sum qui non faciam quod ille facit? Omnis ergo qui male vivit in conspectu eorum quibus prepositus est, quantum in ipso est, occidit eos. Ideo servo Dei eminenti in membris summi pastoris dictum est: In omnibus prebe teipsum exemplum bonorum operum, scilicet
in doctrina,
recta,
in integritate,
vite et corporis,
in gravitate,
ne levis sis, sed authenticus.
Numérotation du verset
Tit. 2,8
marg.|
Et
verbum
tuum sit
sanum
et
irreprehensibile,
quod non valet reprehendi loco dictum et tempore,
ut is qui ex adverso est,
id est qui vobis contrarius,
vincatur
vel
vereatur nihil habens malum dicere de vobis.
Numérotation du verset
Tit. 2,9
dist. 2
dist. 2
prol.|
marg.|
{192.391}
Servos
etiam hortare
subditos esse dominis suis,
quibuslibet tam bonis quam malis. Subditos dico
in omnibus
que non sunt contra Deum, et
placentes.
marg.|
Vel ita distingue:
in omnibus placentes, non contradicentes.
Numérotation du verset
Tit. 2,10
marg.|
Hoc modo poterunt placere, scilicet si non mussitaverint cum domini aliquid iusserint,
non fraudantes
aliquid de debito servitutis,
sed in omnibus,
etiam in minimis,
fidem bonam ostendentes, ut doctrinam,
hoc referunt ad omnia predicta, scilicet ad senes, et anus, et servos etc. quasi2: Hortare omnes predictos, ut ita se habeant ut prescriptum est,
ut
ita
ornent in omnibus
actionibus suis
doctrinam Salvatoris Domini nostri,
bonis operibus et fide doctrinam dicit ornari Dominicam. Ornamentum enim doctoris vel pastoris est honesta vita discipuli.
2 Quasi] + dicat
PL
Numérotation du verset
Tit. 2,11
marg.|
{192.391}
Apparuit enim.
quasi3: Omnes monendi sunt, ut ornent, quia omnibus natus est Christus, nullum excludit. Et hoc est quod ait:
Apparuit enim,
per carnem,
gratia Dei et Salvatoris nostri Dei,
id est Deus et Salvator noster, scilicet Dei Filius, etsi invisibilis sit in forma Dei, tamen per gratiam apparuit in forma servi. Et hoc,
omnibus hominibus,
id est ad utilitatem omnis generis hominum sine quo non profuisset nobis nasci,
erudiens
nos exemplo vite et doctrina, in quo eum sequi debes, scilicet ut erudias.
3 Quasi] + dicat
PL
Numérotation du verset
Tit. 2,12
marg.|
Erudiens nos dico ad hoc, ut nos
abnegantes,
id est fugientes,
impietatem,
vane culture et ignorantiam
et desideria secularium,
que a mundi huius principe suggeruntur,
sobrie
in nobis,
et iuste
{192.391} ad proximum,
et pie
ad Deum
vivamus in hoc seculo
tam fragili.
Numérotation du verset
Tit. 2,13
marg.|
Nos dico exspectantes, ut certi et solliciti,
beatam spem,
id est gloriam eternam,
et adventum,
vel manifestationem
glorie magni Dei
et
Salvatoris nostri Iesu Christi,
qui non in infirmitate ut prius, sed in gloria et potestate veniet, premia daturus secundum merita,
qui
in primo adventu adeo humilis fuit.
Numérotation du verset
Tit. 2,14
marg.|
Quod non solum erudivit, sed
dedit,
id est tradidit morti,
semetipsum pro nobis,
per hoc securi sumus de spe. Dedit dico, ad hoc,
ut redimeret nos per sanguinem ab omni iniquitate,
tam originali quam actuali,
et mundaret,
in baptismo a culpa et pena,
populum sibi acceptabilem,
vel peculiarem, id est proprium,
sectatorem bonorum omnium.
Ad hoc redemit nos Christus, ut puram vitam sectantes, {192.392} et repleti operibus bonis regni Dei heredes esse possimus.
Numérotation du verset
Tit. 2,15
marg.|
Hec loquere
nescientibus,
et exhortare,
scientes,
et argue
negligentes vel rebelles: et hoc,
cum omni imperio,
id est potestate, quia iam non aspere hoc accipitur, cum pro salute fieri sciatur ita cum imperio, ut
nemo contemnat
pro simplicitate.
Comment citer cette page ?
Martin Morard, ed., Petrus Lombardus, Magna Glossatura (Tit. Capitulum 2 ), in : Sacra Pagina, IRHT-CNRS, 2025. Consultation du 03/04/2025. (Permalink : https://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?id=magna&numLivre=71&chapitre=71_2)
Martin Morard, ed., Petrus Lombardus, Magna Glossatura (Tit. Capitulum 2 ), in : Sacra Pagina, IRHT-CNRS, 2025. Consultation du 03/04/2025. (Permalink : https://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?id=magna&numLivre=71&chapitre=71_2)
Notes :