string(58) "/var/www/html/gloss-e/sources/editions/lyr/GLOSS-lyr50.xml"
Nicolaus de Lyra

Capitulum 12

Numérotation du verset Za. 12,1 

Onus verbi Domini super Israel.
Et1 dixit Dominus extendens celum
1 Et] om. Weber
et fundans terram
et fingens spiritum
hominis in eo.
Numérotation du verset Za. 12,2 

Ecce ego ponam Hierusalem superliminare crapule in2 omnibus populis in circuitu sed et Iuda erit in obsidione contra Hierusalem.
2 in] om. Weber
Numérotation du verset Za. 12,3 

Et erit
in die illa ponam
Hierusalem lapidem oneris cunctis populis. Omnes qui levabunt eum3
3 eum] eam Weber
concisione lacerabuntur
et colligentur adversus4 eam omnia regna terre.
4 adversus] adversum Weber
Numérotation du verset Za. 12,4 

In die illa dicit Dominus percutiam omnem equum in stupore5 et ascensorem eius in amentia6 et super domum Iudam7 aperiam oculos meos et omnem equum populorum percutiam8 cecitate.
5 stupore] stuporem Weber |
6 amentia] amentiam Weber |
7 Iudam] Iuda Weber |
8 percutiam] + in Weber |
Numérotation du verset Za. 12,5 

Et dicent duces Iuda in corde suo :
Confortentur
mihi
habitatores Hierusalem in Domino exercituum Deo eorum.
Numérotation du verset Za. 12,6 

In die illa9 ponam duces Iuda
9 illa] illo Weber
sicut caminum ignis in lignis
et sicut facem ignis in feno
et devorabunt
ad dexteram
et ad sinistram omnes populos in circuitu et habitabitur
Hierusalem rursum in loco suo10 Hierusalem.
10 suo] + in Weber
Numérotation du verset Za. 12,7 

Et salvabit Dominus tabernacula Iuda sicut in principio
ut non magnifice glorietur domus David et gloria habitantium Hierusalem contra Iudam.
Numérotation du verset Za. 12,8 

In die illa11 proteget Dominus habitatores Hierusalem et erit qui offenderit ex eis in die illa quasi David et domus David quasi Dei sicut angelus Domini in conspectu eorum12.
11 illa] illo Weber |
12 eorum] eius Weber |
Numérotation du verset Za. 12,9 

Et erit in die illa queram conterere omnes gentes que venient13 contra Hierusalem.
13 venient] veniunt Weber
Numérotation du verset Za. 12,10 

Et effundam super domum David et super habitatores Hierusalem spiritum gratie et precum et aspicient ad me quem confixerunt et plangent eum planctu quasi super unigenitum et dolebunt super eum ut doleri solet in morte primogeniti.
Numérotation du verset Za. 12,11 

In die illa magnus erit planctus in Hierusalem sicut planctus Adremmon14 in campo Mageddo15.
14 Adremmon] Ad edremmon , Adadremmon Weber cum hebr. |
15 Mageddo] scrips. , Magedon Rusch , Mageddon Weber |
Numérotation du verset Za. 12,12 

Et planget terre16
16 planget Rusch Clementina Weber ] plangent X ΔL ΠL ΦERGP Ω M | terre X ΣT² ΦEG Ω M Rusch ] terram E* , terra ΩS ΩJ Clementina Weber
familie
et familie
seorsum17,
17 familie Rusch Clementina Weber ] familia Amiatinus * , Cor2=Cor3 (antiq. : ET PLANGENT EUM TERRE FAMILIE SEORSUM; TERRE : genitivus singularis; novi perficiunt de hebr. sit : ET PLANGENT EUM TERRA FAMILIE ET FAMILIE SEROSUM )
familie domus David seorsum
et mulieres eorum seorsum,
Numérotation du verset Za. 12,13 

familie domus Nathan seorsum
et mulieres eorum seorsum, familie domus Levi seorsum
et mulieres eorum seorsum, familie Semei seorsum
et18 mulieres eorum seorsum.
18 et ] iter. Rusch
Numérotation du verset Za. 12,14 

Omnes familie19 relique,
19 familie Cor3 (Ieron. hebr. antiq. non habent ET ) ΩJ² Rusch Weber etc.] + et ΩS ΩJ*
familie et familie seorsum
et mulieres eorum seorsum.

Capitulum 12

Numérotation du verset Za. 12,1 
marg.| {4.2151} Onus verbi Domini : Istud capitulum aliquibus doctoribus nostris quantum ad sui principium exponitur de destructione Hierusalem per Romanos : sed huic videtur obviare quod hic dicitur : Sed et Iuda erit in obsidione contra Hierusalem. Item quod subditur : In die illa dicit Dominus : Percutiam omnemequum in stuporem, et ascensorem eius in amentiam : Quia non legitur tribus Iuda fuisse cum Romanis in obsidione Hierusalem contra Iudeos obsessa : nec quod exercitus Romanorum a Deo tunc fuerit sic percussus : immo valde prospere triumphavit de Iudeis, secundum quod declarat diffuse Iosephus in libris de Iudaico bello. Propter quod alii expositores nostri exponunt hoc de persecutione ecclesie primitive a Iudeis et principibus Romanis. Sed hec expositio videtur magis mystica quam litteralis. Ponuntur etiam hic in textu aliqua que videntur ab hoc esse dissona, ut videbitur, Rabbi Salomon vero exponit hoc capitulum et quasi omnia sequentia usque ad finem huius prophetie de bello Gog et Magog contra Iudeos {4.2152} quos dicit per regem Messiam venturum debellandos. Sed hoc fundatur super falsum fundamentum, sicut dixi de Gog et Magog, Ez. 38. Et quia ibidem dixi, quod per Gog et Magog intelligitur Antichristus et eius exercitus : ideo hic consimiliter, salvo tamen meliori iudicio videtur textus de persecutione Antichristi exponendus usque ad finem huius prophete, licet aliqua alia interserantur : et ideo sicut dixit capitulo precedenti, hic describitur persecutio Antichristi magis diffuse, Et dividitur in tres partes primo persecutio Antichristi describitur. Secundo questio tacita solvitur capitulo sequenti, ibi : Framea suscitare. Tertio propositum resumitur : ca. 14. Prima adhuc in tres, quia primo ponitur Antichristi persecutio, Secundo eius deiectio, ibi : in die illa. Tertio, Iudeorum conversio, ibi: Et effundam. Circa primum dicitur.
marg.| £ .1. % Onus verbi, id est prophetia de afflictione futura ex ordinatione Dei.
marg.| £ .2. % Super Israel, id est congregationem fidelium : ad quam nomen Israel in novo testamento est translatum, sicut declaravi diffuse Is. 44. et habetur ad Rm. 2.
marg.| £ .3. % Dixit Dominus, etc. Hoc dicitur quia celum ad modum tentorii super terram extendi videtur.
Numérotation du verset Za. 12,1 
marg.| {4.2153} £ .1. % Et fundans terram : Quia nihil est sub ea, cum sit infimum elementum. £ .2. %  Et fingens : Quia anima a Deo creatur et infunditur corpori organizato.
marg.| £ .3. % Ecce ego ponam, id est ecclesiam, que vocatur Hierusalem : Is. 2. ut ibidem dictum fuit diffuse, et Apc. 21.a. Vidi civitatem sanctam Hierusalem descendentem de celo sicut sponsam, etc.
marg.| £ .4. % Superliminare : Ad quod Hebrei impingunt, quia Antichristus et eius exercitus post persecutionem ecclesie deiicietur, ut dictum est. In Hebreo habetur. Bacinum amaritudinis, quia ecclesia amaricabitur in persecutione Antichristi : et postea ipse et eius exercitus. Ideo subditur.
marg.| £ .5. % Omnibus populis : Quia de omnibus populis aliqui adherebunt Antichristo. Ideo subditur. £ .6. %  Sed et Iuda : Quia tunc aliqui Christiani timore ducti erunt in exercitu Antichristi. £ .7. %  Et erit in illa die : Lapis enim ponderosus quando movetur de loco suo affligit motores, sic Antichristus et eius exercitus querentes tollere stabilitatem {4.2154} ecclesie, affligent et turbabunt fideles. Et hoc est quod subditur. Omnes qui levabunt, etc. £ .8. %  Et colligentur adversus, etc., id est aliqui de omnibus regnis adherentes Antichristo. £ .9. %  In die illa : Hic consequenter ponitur Antichristi et sui exercitus deiectio, cum dicitur. £.10.%  Percutiam : Quia ipse fulminabitur, ut dictum est, et magna pars sui exercitus peribit. £.11.%  Et super domum Iuda, id est super Christianos in eius exercitu existentes ex timore.
marg.| £.12.% Aperiam oculos meos : Misericordie : quia non peribunt cum ceteris, Antichristo adherentibus voluntarie. Ideo subditur.
marg.| £.13.% Et dicent duces Iuda, id est principales in illis Christianis nisi Antichristo timore adherentibus. £.14.%  Confortentur mihi habitatores Hierusalem : Quia Christiani timore Antichristi in eius exercitu futuri, desiderabunt corde prosperitatem Christianorum obsessorum, licet hoc ostendere non audeant manifeste. Hec autem littera videtur dissona illi expositioni, que exponit passum istum de persecutione primitive ecclesie per principes Iudeorum, ut patet in Actibus {4.2155} apostolorum. Item illud quod postea dicitur hic : Et salvabit Dominus Tabernaculum Iuda : Quia Iudei persequentes ecclesiam primitivam, non desideraverunt prosperitatem Christianorum, nec fuerunt salvati advenientibus Romanis contra Hierusalem : sed magis occisi et destructi.
Numérotation du verset Za. 12,1 
marg.| £ .1. % In die illa ponam duces Iuda, etc. Quia Christiani existentes in exercitu Antichristi, Antichristo fulminato, et pereunte exercitus eius parte, timore deposito contra reliquos remanentes de parte Antichristi pugnabunt.
marg.| £ .2. % Et habitabitur Hierusalem rursus : A Christianis pacifice mortuo Antichristo, et eius exercitu dissipato. Et accipitur hic Hierusalem non solum pro ecclesia militante, sed etiam pro ipsa civitate ad litteram, in quantum Antichristus veniet ante ipsam, et ibidem interficietur, obtenta tamen prius civitate et templo.
marg.| £ .3. % Et salvabit Dominus Tabernaculum Iuda, id est res et corpora Christianorum cum Antichristo timore existentium, ut predictum est.
marg.| £ .4. % Sicut in principio, id est antequam essent cum Antichristo.
marg.| £ .5. % Ut non magnifice glorietur domus David, etc., id est ne fideles impugnati ab Antichristo ex timore sequentes Antichristum despiciant Christianos, dicendo quod merito perissent sicut infideles, si fuissent mortui cum alia Gente Antichristi : non enim contra suos venient voluntarie : sed coacti timore : quo remoto ad suos revertentur. {4.2156} Ideo sequitur.
marg.| £ .6. % In die, etc. Ab impugnatione Antichristi.
marg.| £ .7. % Et erit : Qui timore ductus modo predicto, vel deceptus ab Antichristo : quia multi Christiani tunc decipientur, credentes ipsum esse vere Christum.
marg.| £ .8. % Quasi, id est cito misericordiam consequentur, sicut David si vere peniteat sicut ipse David, ut patet. 2. Re. 12.d. ubi dicitur, quod ipso confitente peccatum perpetratum cum Bethsabee, Natham propheta statim dixit ei : Dominus transtulit peccatum tuum.
marg.| £ .9. % Et domus, id est sicut illi qui stabunt in fide Christi.
marg.| £.10.% Et erit in die illa queram conterere omnes, id est Antichristum, et ei adherentes, ita quod est repetitio eius, quod supra dictum est ad maiorem assertionem.
marg.| £.11.% Et effundam : Hic consequenter describitur Iudeorum conversio. Et secundo eorum regeneratio, in principio capituli sequentis. Circa primum sciendum, quod sicut dicit sanctus Methodius martyr, detecta falsitate Antichristi per Enoch et Eliam, Iudei qui prius ad heserunt sibi, convertentur ad Christum fideliter parati pro eius fide mori, ita quod 144. milia coronabuntur martyrio ex omni tribu filiorum Israel, dicitur Apocali. 7.a. Et hoc est quod dicitur. Et effundam super, id est Iudeos revertentes ad Christum.
marg.| £.12.% Et super habitatores Hierusalem, id est super omnes generaliter credentes in Christum.
Numérotation du verset Za. 12,1 
marg.| {4.2157} £ .1. % Spiritum : Inquantum illos reducet ad fidem veram.
marg.| £ .2. % Et precum : Quia alios fideles proteget ab impugnatione Antichristi exaudiens preces eorum.
marg.| £ .3. % Et aspicient : Scilicet Iudei qui tunc vere convertentur.
marg.| £ .4. % Quem confixerunt : Tunc enim confitebuntur, quod Iesus Nazarenus ab eis crucifixus, id est a patribus eorum fuit et est verus Christus in lege et prophetis promissus.
marg.| £ .5. % Et plangent eum, id est dolebunt de hoc, quod eum offenderunt in opere. Et mutatur hic modus loquendi de prima persona ad tertiam, quod frequenter fit in prophetis, ut supra visum est.
marg.| £ .6. % Quasi super unigenitum, id est ita dolebunt ex vera contritione, sicut solet homo dolere de primogeniti sui morte, qui dolor apud homines solet esse maximus.
marg.| £ .7. % Et dolebunt super : Repetitio est eiusdem ad maiorem expressionem. Et quia tunc in ecclesia non solum erit planctus de Christo modo predicto, sed etiam de Iudeis martyrizatis ab Antichristo, qui plangentur a contribulibus suis remanentibus, ideo sequitur.
marg.| {4.2158} £ .8. % In die illa magnus erit planctus : Sicut planctus Adadremmon nomen est civitatis propinque campo Mageddon, in quo fuit Iosias occisus, de cuius morte fuit magnus planctus in tota terra Israel, ut patet 2Par. 35.d. et incepit in illa civitate Adadremmon, que erat propinqua loco occisionis.
marg.| £ .9. % Et plangent terre familie, etc., id est quelibet tribus mortuos de sua tribu. Rabbi Salomon vero dicit hic, quod quelibet tribus planget specialiter mortuos suos in bello Gog et Magog, et in hoc convenit mecum quantum ad aliquid, quia per Gog et Magog intelligo Antichristum et eius exercitum, ut dictum est supra.
marg.| £.10.% Familie domus David : Quia in loco orationis ubi solet fieri talis planctus, mulieres erant segregate a viris apud Hebreos. Et similiter est apud Christianos in ecclesia propter honestatem servandam : et nominantur hic expresse familie principaliores. Primo Regum cum dicitur : Familie domus David seorsum, etc. Secundo prophetarum, ibi : Familie domus Nathan, etc. tertio sacerdotum et Levitarum, ibi : Familie domus Levi. Et quarto cuiusdam notabilis viri, ibi : Familie Semei. Quinto, relique in generali ibi : Omnes familie, etc.
Numérotation du verset Za. 12,moraliter 
marg.| {4.2151} £ .1. % Onus verbi : Istud litteraliter exposui de persecutione Antichristi. Moraliter
prol.| autem potest exponi de gravamine populi {4.2152} Christiani ex malitia cleri perversi, cum dicitur. Onus verbi, etc., id est grave pondus a deo previsum super populum Christianum. Et quid sit illud subditur, cum dicitur.
Numérotation du verset Za. 12,moraliter 
marg.| {4.2153} £ .3. % Ecce ego ponam Hierusalem, id est ecclesiam pro clero acceptam
marg.| £ .4. % Super liminare, id est excessivam in cibis et potibus manifeste.
marg.| £ .6. % Sed et Iuda erit in obsidione, etc., id est contra clerum. Potest etiam hoc dicere quilibet confitens veritatem.
marg.| £ .7. % Et erit in die illa : Tantum enim pondus citationum, excommunicationum, interdictorum, et aliorum gravaminum ponitur super populum Christianum, quod sub onere iacet depressus. Unde dicit Augustinus ad inquisitiones Ianuarii. Ipsam religionem nostram quam in paucissimis celebrationibus Dominus voluit esse liberam, quidam ad eo servilibus premunt {4.2154} oneribus, ut tolerabilior sit conditio Iudeorum qui non humanis presumptionibus, sed divinis subiiciuntur institutis.
marg.| £ .9. % In die illa dicit Dominus : Scilicet mortis, que dicitur dies illa quia debet esse cunctis memorabilis.
marg.| £.10.% Percutiam omnem, id est brutaliter viventem, sicut ecus et mulus.
marg.| † Et ascensorem eius, id est in ducentem eum ad vilia.
marg.| £.11.% Et super domum, id est confitentium veritatem verbo et facto.
marg.| £.12.% Aperiam oculos meos : scilicet clementie.
marg.| £.13.% Et dicent duces Iuda in corde suo confortentur, etc. Hoc fit quando boni religiosi et alii devoti orant devote pro emendatione cleri.
Numérotation du verset Za. 12,moraliter 
marg.| {4.2155} £ .1. % In die illa ponam duces Iuda sicut caminum ignis, id est predicatores ex fervore Caritatis.
marg.| † Et devorabunt ad dextram et ad sinistram, id est indifferenter sine acceptione destruent vicia.
marg.| £ .2. % Et habitabitur Hierusalem rursus in loco suo : Nam per bonam emendationem cleri restituitur ecclesia ad statum debitum.
marg.| £ .7. % Et erit, id est remissionem inveniet per suam penitentiam{4.2156} sicut David qui gravem incurrerat offensam.
marg.| £ .9. % Et domus, id est penitentium.
marg.| † Sicut : Nam vere penitentes erunt angeli in celo quod est domus Dei.
marg.| £.10.% Et erit, id est demones. Qui Gentes dicuntur eo quod in idololatris a Gentibus colebantur : ipsi vero per opera bona penitentium affliguntur.
marg.| £.11.% Et effundam : Quia preces infusionem gratie sequentes sunt efficaces.
Numérotation du verset Za. 12,moraliter 
marg.| {4.2157} £ .3. % Et aspicient : Devote de predicando.
marg.| £ .4. % Quem confixerunt : Scilicet prius peccantis offendendo. Et plangent. Propter offensas preteritas.
marg.| † Sicut planctus Adadremmon, id est sicut planctus pro morte {4.2158} Iosie.
marg.| £ .9. % Et plangent terre : Per hoc notatur quod planctus pro peccatis esse debet in locis occultis et sequestratis.
marg.| † Et mulieres : Tempore namque planctus ab amplexibus est cavendum.
prol.| Liber Zachariam


Comment citer cette page ?
Martin Morard, ed., Nicolaus de Lyra (Za. 12), in : Sacra Pagina, IRHT-CNRS, 2026. Consultation du 18/01/2026. (Permalink : https://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?id=lyr&numLivre=50&chapitre=50_12)
Signaler un complément d'information

Notes :