<54.5985> Concordantiae evangeliorum prologus

Numérotation du verset PrEv. Prol.5985,1 
prol.| A Incipit tabula super evangelia ad videndum ubi plures evangeliste idem dicunt et ubi quilibet singula ut patet in canone tabule. 1
1 Incipit... tabule CbC317 Man31 Mz159 ] + incipit tabula super evangelium Matthei CbC317 , + etc. Man31, Incipit canon tabularum super quatuor evangelia editarum a fratre Nicolao de Lyra ordinis fratum minorum Mz294, Incipit tabula V51, om. BSG34 Clv267 Re494
Numérotation du verset PrEv. Prol.5985,2 
prol.| Quidam2 doctores antiqui, circa evangelia3 studiosi, quorum primus fuit Ammonius Alexandrinus, secundus Tatianus, Iustini philosophi4 et martyris5* discipulus, tertius vero beatus6 Hieronymus, diligenter consideraverunt loca in quibus quatuor evangeliste idem dicunt et ubi tres et ubi duo tantum7 et ubi unus aliquid scribit8 solus. B
2 Quidam BSG34 ] Quidem Re494
3 evangelia] evangelista BSG34
4 philosophi Mz159 Re494 V51 ] presbyteri Mz294, philophi Man31
5 martyris Mz159 Mz294 Re494 ] martius ! Man31, martir9 V51
6 beatus] om. CbC317 Mz294
7 tantum] t<er>ra ! V51
8 scribit CbC317 Clv267 Mz159 Mz294 Re494 V51 ] + et Man31
Numérotation du verset PrEv. Prol.5985,3 
prol.| Et secundum hoc decem canones ordinaverunt :
- primus continet9 loca ubi10 quatuor evangeliste similia dicunt ;
- secundus, tertius et quartus continent ea in quibus tres11 concordant vario tamen modo quia secundus canon continet ea in quibus12* conveniunt13 Matheus, Marcus et14 Lucas ;
- tertius in quibus conveniunt15 Matheus, Lucas et16 Ioannes ;
- quartus in quibus conveniunt Matheus, Marcus et Ioannes ;
- quintus, sextus, septimus, octavus17 et nonus continent ea in quibus duo tantum18 conveniunt, varie tamen quia quintus canon continet ea in quibus conveniunt Matheus et Lucas,
- sextus in quo conveniunt Matheus et Marcus ;
- septimus ea in quibus conveniunt Lucas19 et Ioannes20,
- octavus continet ea in quibus conveniunt21 Marcus et Lucas ;
- nonus ea in quibus conveniunt Lucas et Ioannes ;
- decimus vero canon continet ea22 in quibus quilibet23 evangelista aliquid24 dicit solus25 nec potest modus loquendi26* evangelistarum27 modis pluribus variari.
9 continet] om. CbC317
10 loca ubi Clv267 Man31 Mz294 V51 ] loco in quibus Re494
11 tres] om. Clv267
12 tres... quibus Re494 V51 ] om. hom. Man31
13 conveniunt] convenit Clv267
14 et] om. Clv267
15 conveniunt] Clv267
16 et] om. Clv267
17 octavus] om. Clv267
18 duo tantum] om. Re494, inv. BSG34
19 Lucas] Mattheus BSG34 CbC317
20Ioannes] Mattheus Clv267
21 conveniunt] om. BSG34 Clv267
22 canon contine ea] om. Mz159
23 quilibet CbC317 Clv267 Mz159 ] om. Man31, def. Re494
24 aliquid] corr., aliq (aliqui) Man31
25 solus] om. Clv267
26 loquendi Mz159 V51 ] + et Man31 , def. Re494
27 evangelistarum] om. Clv267
Numérotation du verset PrEv. Prol.5985,4 
prol.| Distinxerunt igitur doctores predicti capitula evangeliorum secundum variationem canonum predictorum et ubi mutatur canon fecerunt novum28 capitulum29. Ex quo contingit quod unum de capitulis, prout signantur30 in31 bibliis nostris, communiter continet quasi semper multa capitula secundum distinctiones canonum ut in tabula sequenti clarius32 apparebit.
28 novum] unum CbC317
29 capitulum BSG34 CbC317 Clv267 Mz159 ] cam V51, canonum Man31
30 signantur] signatur BSG34
31 in Mz159 etc. ] om. Clv267
32 clarius BSG34 Mz159 etc. ] om. Clv267
Numérotation du verset PrEv. Prol.5985,5 
prol.| Ego autem, licet sim nullius momenti respectu precedentium doctorum, consideravi tamen quod predicti canones modicum sunt utilesa studentibus modernis, tum33 quia capitula secundum distinctiones canonum non sunt signata34 in bibliis modernis, nisi forsitan35 in aliquibus valde paucis et antiquis, tum quia dicti canones intricate multum36 sunt ordinati, propter que et alia que omitto, sunt quasi totaliter derelicti. Et ideo ego, studentibus modernis et futuris proficere desiderans, et,"quasi nanus super humeros gigantium existens"b, adiutus in parte labore precedentium doctorum, unam tabulam37 super quodlibet evangelium ordinavi in qua faciliter et impromptu potest videri ubi quilibet evangelista dicit aliquid solus38 et ubi tres vel duo vel unus tantum cum eo concordant.39
a ¶Nota : Nicolas ne critique pas ici l’utilité intellectuelle des canons, mais le fait que leur usage est peu commode (sens médiéval de utilis) dans l’état de la diffusion du texte au moment où il écrit.
b Cf. . Ioannes Saresberiensis, Metalogicus, 3.4, PL 199, 900C : « Dicebat Bernardus Carnotensis nos esse quasi nanos, gigantium humeris incidentes, ut possimus plura eis et remotiora videre, non utique proprii visus acumine, aut eminentia corporis, sed quia in altum subvehimur et extollimur magnitudine gigantea ».
33 tum Man31 V51 ] tamen
34 signata CbC317 Man31 V51 ] ordinata Clv267
35 forsitan CbC317 Clv267 Mz159 V51 ] forte Man31
36 multum CbC317 Mz159 V51 ] mult’ Man31 , multi Clv267,
37 tabulam Clv267 ] tabellam Man31
38 solus] sonus Clv267
39 varie tamen... eo concordat] 24 linee vacan t Re494
Numérotation du verset PrEv. Prol.5985,6 
prol.| Ad intellectum igitur40 tabule super Matheum, considerandum quod in superiori parte in linea transversali primo ponitur nomen Mathei, secundo Marci, tertio Luce et41 quarto Ioannis. Sub nomine vero Mathei, descendendo inferius, primo signatur42 {Man31f. 83rb} numerus capitulorum prout in bibliis modernis signantur (et hoc de incausto43*), secundo eodem44 ordine, scilicet descendendo, ponitur numerus capitulorum secundum distinctiones canonum45, tertio iuxta hunc numerum scribuntur46 principia capitulorum acceptorum47 secundum distinctiones canonum de incausto48* si igitur in eadem linea transversali, sub nominibus aliorum49 trium evangelistarum, nihil scribitur50 illud capitulum est de decimo canone quia Matheus illud scribit solus.
40 intellectum igitur BSG34 (intellectus !) Clv267 Mz139 ] intellectionem Re494, inte<llectu>m Man31, intellectum ergo CbC317
41 et Mz159 etc. ] om. Clv267 Re494
42 signatur Clv267 Mz159 ] signantur Re494 ] significantur Man31, sigtur V51
43 signantur... incausto Clv267 Re494 ] signantur de incausto Clv267, significantur Man31, signtur V51, signantur BSG34 Mz159
44 eodem] eode praem. Mz159
45 canonum CbC317 Man31 V51 ] + et hoc de minio Clv267 Re494
46 scribuntur] + de incausto Clv267
47 acceptorum Re494² (marg.) Man31 V51 ] om. Re494*
48 de incausto Re494 ] om. BSG34 Clv267 Man31 Mz159 V51
49 aliorum] aliquorum CbC317
50 nihil scribitur] om. Re494, nihil scribatur CbC317
Numérotation du verset PrEv. Prol.5985,7 
prol.| Si autem alii evangeliste vel aliquis eorum in hoc conveniunt51 cum Matheo sub nomine cuiuslibet52 evangeliste in eadem linea transversali significatur53 capitulum secundum significationem54 que est in bibliis55 modernis56 et locis capituli per litteram alphabeti sicut57 in concordantiis communiter signantur, scilicet procedendo ab A usque ad G58.
51 conveniunt] om. Re494
52 cuiuslibet CbC317 Mz159 etc. ] uniuscuiusque Clv267
53 significatur] signatur CbC317 Mz159
54 significationem] assignationem CbC317
55 bibliis] om. Re494
56 bibliis – modernis CbC317 ] inv. Clv267
57 sicut] + enim Mz159
58 G] X V51 | et locis ... usque ad G.] tamen per li<nea>am> vel li<ne>as algorismi et locus per litteram alphabeti sicut in concordanciis communiter signantur ab .A. usque ad .G. Clv267
Numérotation du verset PrEv. Prol.5985,8 
prol.| Sciendum tamen59 concordantia predicta evangelistarum non semper attenditur secundum totalitatem capitulorum etiam secundum canones acceptorum60 sed aliquando secundum aliquam partem tantum.
59 tamen] + quod CbC317 Clv267 Mz159
60 acceptorum CbC317 Mz159 etc. ] om. Clv267
Numérotation du verset PrEv. Prol.5985,9 
prol.| Et quia scriptores de61 facili errant in numeris scribendis, si aliqui inveniant tabulas suas in aliquo62 deficere, hoc imputent63* suis scriptoribus et non mihi quia omnia vidi diligenter64* in textu evangeliorum antequam in tabulis signarentur. Si tamen in aliquo defeci, peto benignum correctorem65.
61 de CbC317 Man31 Re494 ] om. V51
62 in aliquo CbC317 ] om. BSG34 Clv267 Mz159 Re494, aliquo V51
63 imputent CbC317 Re494 V51 ] imputet Man31 Clv267
64 vidi diligenter CbC317 V51 ] diligenter Man31, vidi Re494
65 Si tamen... correctorem Man31 V51 ] om. Re494
prol.| Sciendum etiam quod, sicut procedit prima pagina66 67 tabule super Matheum, ita68 procedunt alie consequenter se habentes. Et eodem modo quo procedit tabula super Matheum procedunt tabule aliorum evangeliorum69 ita tamen quod in qualibet70 pagina71 primo72 ponitur73 nomen evangeliste cuius evangelium tabulatur.
66 pagina CbC317 Man31 V51 ] columna CLv267
67 Re494
68 ita] om. Re494
69 aliorum evangeliorum] inv. BSG34 | alie consequenter... evangeliorum] tabule evangelisatarum Re494
70 qualibet] om. Clv267
71 pagina] tabula Re494 Clv267, om. BSG34 CbC317
72 primo] om. Man31
73 primo - ponitur] inv. Clv267
Numérotation du verset PrEv. Prol.5985,10 
prol.| Explicit canon tabularum super quatuor evangelistas editarum a fratre Nicolao de Lyra per quas faciliter videri potest quomodo concorditer74 sing<u>l<arite>r aliquid dicunt.75
74 concorditer] + vel Clv267
75 Explicit...dicunt] om. BSG34 Man31 V51
Numérotation du verset PrEv. Prol.5985,11 
prol.| Primus canon in quatuor omnes conveniunt
prol.| Secundus in quo conveniunt Mt. Mc. Lc.
prol.| Tertius in quo conveniunt Mt. Lc. Io.
prol.| Quartus in quo conveniunt Mt. Mc. Io.
prol.| Quintus in quo conveniunt Mt. et Lc.
prol.| Sextus in quo conveniunt Mt. Mc.
prol.| Septimus in quo conveniunt Mt. Io.
prol.| Octavus in quo conveniunt Mc. Lc.
prol.| Nonus in quo convenit Lc.
prol.| Decimus in quo tantum unus. 76
76 Primus canon... unus Re494 ] om. BSG34 CbC317 Clv267 Man31 Mz159 V51 etc.



Comment citer cette page ?
Martin Morard, ed., Nicolaus de Lyra (PrEv. Prol.5985), in : Sacra Pagina, IRHT-CNRS, 2024. Consultation du 14/04/2024. (Permalink : https://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?id=lyr&numLivre=54&chapitre=54_Prol.5985)

Notes :