string(58) "/var/www/html/gloss-e/sources/editions/lyr/GLOSS-lyr37.xml"
Nicolaus de Lyra

Capitulum 20

Numérotation du verset Ez. 20,1 

Et factum est
in anno septimo in quinto mense in decima mensis venerunt viri de senioribus Israel ut interrogarent Dominum et sederunt coram me
Numérotation du verset Ez. 20,2 

et
factus est sermo Domini ad me dicens
Numérotation du verset Ez. 20,3 

fili hominis loquere senioribus Israel et dices ad eos hec dicit Dominus Deus num ad interrogandum me vos venistis vivo ego quia non respondebo vobis ait Dominus Deus
Numérotation du verset Ez. 20,4 

si iudicas eos si iudicas fili hominis
abominationes patrum eorum ostende eis
Numérotation du verset Ez. 20,5 

et dices ad eos hec dicit Dominus Deus in die qua elegi Israel et levavi manum meam pro stirpe domus Iacob et apparui
eis in terra Egypti et levavi
manum meam
pro eis dicens ego Dominus Deus vester
Numérotation du verset Ez. 20,6 

in die illa levavi manum meam pro eis ut educerem eos de terra Egypti in terram quam provideram eis fluentem lacte et melle
que est egregia inter omnes terras
Numérotation du verset Ez. 20,7 

et dixi ad eos
unusquisque offensiones oculorum suorum abiciat
et in idolis Egypti nolite pollui
ego Dominus Deus vester
Numérotation du verset Ez. 20,8 

et irritaverunt me
nolueruntque audire
unusquisque abominationes oculorum suorum non proiecit nec idola Egypti reliquerunt et
dixi
ut effunderem indignationem meam
super eos et implerem iram meam in eis in medio terre Egypti
Numérotation du verset Ez. 20,9 

et
feci propter nomen meum ut non violaretur coram gentibus in quarum medio erant et inter quas apparui eis ut educerem eos de terra Egypti
Numérotation du verset Ez. 20,10 

eieci ergo eos de terra Egypti et eduxi in desertum
Numérotation du verset Ez. 20,11 

et dedi eis precepta mea et iudicia mea ostendi eis que faciat homo et vivat in eis
Numérotation du verset Ez. 20,12 

insuper et sabbata mea dedi eis ut esset signum inter me
et eos et scirent quia ego Dominus sanctificans eos
Numérotation du verset Ez. 20,13 

et irritaverunt me domus Israel
in deserto in preceptis meis non ambulaverunt et iudicia mea proiecerunt que faciens homo vivet in eis
et sabbata mea violaverunt vehementer
dixi:
Ergo ut effunderem furorem meum super eos in deserto et consumerem eos
Numérotation du verset Ez. 20,14 

et feci propter nomen meum
ne violaretur coram gentibus de quibus eieci eos in conspectu earum
Numérotation du verset Ez. 20,15 

ego igitur levavi manum meam super eos
in deserto ne inducerem eos in terram quam dedi eis fluentem lacte et melle precipuam terrarum omnium
Numérotation du verset Ez. 20,16 

quia iudicia mea proiecerunt et in preceptis meis non ambulaverunt et sabbata mea violaverunt post idola
enim cor eorum gradiebatur
Numérotation du verset Ez. 20,17 

et pepercit oculus meus super eos ut non interficerem eos
nec consumpsi eos in deserto
Numérotation du verset Ez. 20,18 

dixi autem
ad filios eorum in solitudine in preceptis patrum vestrorum
nolite incedere nec iudicia eorum custodiatis nec in idolis eorum polluamini
Numérotation du verset Ez. 20,19 

ego Dominus Deus vester
in preceptis meis ambulate et iudicia mea custodite et facite ea
Numérotation du verset Ez. 20,20 

et sabbata mea sanctificate
ut sit signum
inter me et vos et sciatur
quia ego
Dominus Deus vester
Numérotation du verset Ez. 20,21 

et
exacerbaverunt me filii
in preceptis meis non ambulaverunt et iudicia mea non custodierunt
ut facerent
ea que cum fecerit homo vivet in eis et sabbata mea violaverunt
et
comminatus sum ut effunderem furorem meum super eos et implerem iram meam in eis in deserto
Numérotation du verset Ez. 20,22 

averti autem manum meam
et feci propter nomen meum ut non violaretur coram gentibus de quibus eieci eos in oculis earum
Numérotation du verset Ez. 20,23 

iterum levavi manum meam in eos in solitudine ut dispergerem illos in nationes et ventilarem in terras
Numérotation du verset Ez. 20,24 

eo quod iudicia mea non fecissent et precepta mea reprobassent et sabbata mea violassent et post idola patrum suorum fuissent oculi eorum
Numérotation du verset Ez. 20,25 

ergo et ego dedi eis precepta non bona
et iudicia in quibus non vivent
Numérotation du verset Ez. 20,26 

et pollui eos
in muneribus suis
cum offerrent
omne quod aperit vulvam propter delicta sua et scient
quia ego Dominus
Numérotation du verset Ez. 20,27 

quam ob rem loquere ad domum Israel fili hominis et dices
ad eos hec dicit Dominus Deus
adhuc et in hoc
blasphemaverunt me patres vestri
cum sprevissent me contemnentes
Numérotation du verset Ez. 20,28 

et induxissem eos in terram super quam levavi manum meam ut darem eis viderunt
omnem collem excelsum et omne lignum nemorosum et immolaverunt
ibi victimas suas et dederunt ibi
irritationem
oblationis sue et posuerunt ibi odorem suavitatis sue et libaverunt libationes suas
Numérotation du verset Ez. 20,29 

et dixi ad eos quid est excelsum ad quod vos ingredimini et vocatum est nomen eius
Excelsum
usque ad hanc diem
Numérotation du verset Ez. 20,30 

propterea dic ad domum Israel hec dicit Dominus Deus certe in via
patrum vestrorum vos polluimini
et post offendicula eorum vos fornicamini
Numérotation du verset Ez. 20,31 

et in oblatione donorum vestrorum cum transducitis filios vestros
per ignem vos polluimini in omnibus idolis vestris usque hodie
et ego respondebo vobis domus Israel
vivo ego dicit Dominus Deus quia non respondebo vobis
Numérotation du verset Ez. 20,32 

neque cogitatio mentis vestre
fiet dicentium
erimus
sicut gentes et
sicut cognationes terre
ut colamus ligna et lapides
Numérotation du verset Ez. 20,33 

vivo ego dicit Dominus Deus quoniam in manu forti et brachio extento
et in furore effuso regnabo super vos
Numérotation du verset Ez. 20,34 

et educam vos de populis
et congregabo vos de terris in quibus dispersi estis
in manu valida et brachio extento
et in furore effuso regnabo super vos
Numérotation du verset Ez. 20,35 

et adducam vos in desertum populorum
et iudicabor
vobiscum ibi facie ad faciem
Numérotation du verset Ez. 20,36 

sicut iudicio contendi adversum patres vestros in deserto terre Egypti sic iudicabo vos dicit Dominus Deus
Numérotation du verset Ez. 20,37 

et subiciam vos
sceptro meo et inducam vos in vinculis federis
Numérotation du verset Ez. 20,38 

et eligam de vobis
transgressores et impios
et
de terra incolatus eorum
educam eos et terram Israel non ingredientur
et scietis
quia ego Dominus
Numérotation du verset Ez. 20,39 

et vos domus Israel hec dicit Dominus Deus singuli
post idola vestra ambulate et servite eis quasi1 et in hoc non audieritis me et nomen meum sanctum pollueritis
1 quasi] quod si Weber
ultra in muneribus vestris et in idolis vestris
Numérotation du verset Ez. 20,40 

in monte sancto meo
in monte excelso Israel ait Dominus Deus ibi
serviet mihi omnis domus Israel omnes
inquam in terra in qua placebunt mihi et ibi queram primitias vestras
et initium decimarum vestrarum in omnibus sanctificationibus vestris
Numérotation du verset Ez. 20,41 

in odorem suavitatis suscipiam vos cum eduxero vos de populis et congregabo2
2 congregabo] congregavero Weber
vos de terris in quas dispersi estis et sanctificabor in vobis
in oculis nationum
Numérotation du verset Ez. 20,42 

et scietis
quia ego Dominus cum induxero vos ad terram Israel in terram pro qua levavi manum meam ut darem eam patribus vestris
Numérotation du verset Ez. 20,43 

et recordabimini ibi viarum vestrarum et omnium scelerum vestrorum quibus polluti estis in eis et displicebitis vobis in conspectu vestro in omnibus malitiis vestris quas fecistis
Numérotation du verset Ez. 20,44 

et
scietis
quia ego Dominus
cum benefecero vobis propter nomen meum
non secundum vias vestras malas neque secundum scelera vestra pessima domus Israel ait Dominus Deus
Numérotation du verset Ez. 20,45 

et factus est sermo Domini ad me dicens
Numérotation du verset Ez. 20,46 

fili hominis pone faciem tuam contra viam austri et stilla ad africum et propheta ad saltum agri meridiani
Numérotation du verset Ez. 20,47 

et dices saltui meridiano audi verbum Domini hec dicit Dominus Deus. Ecce ego succendam in te ignem et comburam in te
omne lignum viride
et omne lignum aridum
non extinguetur flamma succensionis et comburetur in ea omnis facies ab austro usque ad aquilonem
Numérotation du verset Ez. 20,48 

et videbit
universa caro
quia ego
Dominus succendi eam
nec extinguetur
Numérotation du verset Ez. 20,49 

et dixi
ha ha ha Domine Deus ipsi dicunt de me numquid non per parabolas loquitur iste

Capitulum 20

Numérotation du verset Ez. 20,1 
differentia
marg.| {LYR37.20T1} De differentia ab hebrea veritate, Ed1507, f. 81vb
marg.| {LYR37.20T2} De differentia ab hebrea veritate, Ed1507, f. 82ra
marg.| {LYR37.20T3} De differentia ab hebrea veritate, Ed1507, f. 82r b
Numérotation du verset Ez. 20,1 
marg.| £ .1. % {4.1223} Et factum est : Hec est pars sexta in qua arguitur populi malitia sub metaphora saltus comburendi. Et dividitur in duas partes, quia primo malitia populi arguitur, secundo parabola inducitur, ibi : Et factus est : versus finem cap. Prima in duas, quia primo ponitur senum interrogatio, secundo, Domini responsio, ibi : Et factus est. Circa primum dicitur.
marg.| £ .2. % Et factum : Scilicet transmigrationis Iechonie.
marg.| £ .3. % In quinto, scilicet mense, propter quod in aliquibus libris, mense ponitur : sed non est in Hebreo, nec in libris correctis : subintelligitur tamen.
marg.| £ .4. % In decimamensis : Scilicet die mensis.
marg.| £ .5. % Venerunt viri : Qui regebant populum in terra Babylonis translatum, et ideo in ipsis totus populus quasi virtualiter continebatur.
marg.| £ .6. % Ut interrogarent : De agendis per eos : et dicit hic Rabbi Salomon quod venerant ista intentione, quod si non haberent a Deo responsum de negociis sibi imminentibus, non curarent de obedientia ulteriori ad ipsum, sicut servus a Domino alteri venditus : et uxor a viro repudiata non curant de ipsis ultra, sed querunt sibi commodum alibi, ubi possunt.
marg.| £ .7. % Et factus : Hic consequenter ponitur Domini responsio, et hoc per modum increpationis : Et dividitur in duas : quia primo increpatur populi malignitas, secundo declaratur Domini benignitas, ut opposita iuxta se posita magis elucescant, secunda ibi : Vivo ego. Prima adhuc in tres. quia primo arguit malitiam querentium, secundo patrumprecedentium, ibi : Si iudicas : tertio filiorum sequentium, ibi: Propterea dicit. Circa primum patet littera usque ibi:
marg.| £ .8. %  Numquid etc. Quasi dicat, Non venistis ad interrogandum me de salute animarum vestrarum sed de negociis vestris temporalibus : et hoc intentione perversa, scilicet ut si negaretur vobis responsio, haberetis occasionem serviendi idolis, et non mihi ut dictum est.
marg.| £ .9. % {4.1224} Vivo ego, id est sicut verum est quod ego sum vita per essentiam, ita verum est quod sequitur.
marg.| £.10.%  Quia non : Scilicet ad votum vestrum, nec per hoc habebitis libertatem serviendi idolis sicut queritis : sed restringam vos in servitute mea, ut habetur infra eodem capitulo
marg.| £.11.% Si iudicas : Hic consequenter arguitur malitia patrum precedentium : et hoc secundum tria tempora, scilicet habitationis in Egypto, in deserto, et in promissionis solo : Et secundum hoc dividitur in tres partes, secunda ibi : Eieci ergo. tertia ibi : Quamobrem. Circa primum dicitur : Si iudicas eos : videlicet senes Israel a te querentes : Et accipitur hic iudicare pro rationabiliter arguere : sicut infra eodem capitulo Iudicio contendi adversus patres vestros in deserto. Et accipitur etiam hic si pro, quia eo quod ad Ezechielem pertinebat arguere populi vicia.
marg.| £.12.% Abominationes, id est peccata abominabilia.
marg.| £.13.%  Ostende : Ut rationabilibus convincantur.
marg.| £.14.%  In die : Hoc fuit quando Dominus apparuit Moysi denuntians ei de hac liberatione. Ex. 3.
marg.| £.15.% Et levavi, id est potentiam meam ad percutiendum Egyptum.
marg.| £.16.% Et apparui eis in terra Egypti : Ista fuit revelatio facta Aaron, ut occurreret Moysi venienti, ut habetur Ex. 4. et tunc facta sibi revelatio de modo liberationis populi, et de sacerdotio sibi futuro, ut habetur. 1Rg. 2.e. Hec dicit Dominus : Numquid non aperte revelatus sum domui patris tui cum esset in Egypto : hoc enim dictum fuit Eli de Aaron descendenti.
marg.| £.17.%  Ut educerem, etc. Per signa et ostenta.
marg.| £.18.%  In terram quam provideram eis : tamquam pater filiis.
marg.| £.19.%  Fluentem lacte et melle, id est abundantem omnibus bonis.
marg.| £.20.%  Que est egregia : Audivi ab illis qui fuerunt in Iudea et in Egypto, quod Egyptus est fertilior et amenior, et secundum hoc ista eminentia referenda est ad Christum qui erat inde nasciturus secundum carnem, et ibi operaturus humanam salutem.
marg.| £.21.% Et dixi : Per Moysem et Aaron.
Numérotation du verset Ez. 20,1 
marg.| £ .1. % {4.1225} Unusquisque offensiones : Per veram penitentiam.
marg.| £ .2. % Et in idolis : Ut sicut sum sanctus, ita et vos sitis sancti, ideo subditur.
marg.| £ .3. % Ego Dominus, etc. Cui debetis conformari.
marg.| £ .4. % Et irritaverunt me : In malis perseverando.
marg.| £ .5. % Et dixi ut effunderem : Fuerunt enim in illo populo multi, ita mali et duri, quod post visionem signorum in plagis Egypti adhuc rebellabant verbis Moysi, ut habetur Ex. 14.c. Nonne iste est sermo, etc. propter quod Deus voluit eos occidere in Egypto, ut dicit hic propheta spiritu Dei loquens : propter quod tenendum est firmiter, quod sit verum, licet in Ex. non sit scriptum, multa enim tunc facta fuerunt, que non fuerunt tunc scripta, sicut et Io. ul. g. dicitur de Christo. Multa quidem et alia signa fecit Iesus in conspectu discipulorum suorum, que non sunt scripta in libro hoc.
marg.| £ .6. % Et feci : Scilicet misericorditer cum eis mortem illam non inferendo.
marg.| £ .7. % Propter nomen, etc., id est vilificaretur.
marg.| £ .8. % Coram Gentibus in quarum, id est coram Egyptiis : quia dixissent ideo interfecit eos in terra nostra, quia non poterat eos inde educere.
marg.| £ .9. % Et inter, etc. Per signa mee potestatis declarativa in terra Egypti. £.10.%  Ut educerem : Post multas plagas Egyptiis illatas.
marg.| £.11.% Eieci ergo : Hic consequenter arguitur malitia populi quantum ad tempus mansionis in deserto, et primo malitia patrum, secundo filiorum, ibi: Dixi autem. Circa primum dicitur : Eieci ergo etc. Tantum enim timorem {4.1226} incussit Egyptiis Deus, quod cogebant filios Israel exire. Ex. 12.
marg.| £.12.% Et eduxi in desertum : Dividendo eis mare rubrum, Ex. 14.
marg.| £.13.% Et dedi : In monte Sinai. et dicit precepta quantum ad moralia et ceremonialia. £.14.%  Et iudicia mea : Quantum ad iudicialia.
marg.| £.15.% Que faciet : Quia non inferetur sibi mors que infligenda est transgressoribus legis. £.16.%  Insu etc. Ut, scilicet quiescerent a servilibus operibus, sicut et ego sabbato quievi a novis operibus condendis : Gn. 2.
marg.| £.17.% Ut esset signum : Scilicet specialis dilectionis.
marg.| £.18.% Inter me etc. Ut scilicet quiescerent in meipso vacando divinis.
marg.| £.19.% Et irritaverunt etc. Per murmurationes suas in Maraph et Raphidim, ut patet Ex. 15. et 17.
marg.| £.20.%  Et sabbata : Quia aliqui de populo contra preceptum Moysi exierunt ad colligendum Manna in die sabbati, Ex. 16.
marg.| £.21.% Dixi ergo ut : post fabricationem vituli et eius adorationem, tunc enim dixit Dominus ad Moysen. Dimitte me, etc. Ex. 32.
marg.| £.22.% Et feci : Scilicet misericordiam. non inferendo penam istam, ne violaretur imponendo mihi falsum, scilicet quod ad interficiendum eos eduxissem in desertum, unde : tunc allegavit Moyses coram Deo. Ne queso. dicant Egyptii etc.
marg.| £.23.%  Ego igitur etc., id est vindictam meam.
marg.| £.24.% Super eos in deserto : Hoc fuit quando territi verbis exploratorum voluerunt reverti in Egyptum, Nm. 14.
marg.| £.25.% Ne inducerem, scilicet promissionis : nullus enim de illis intravit nisi Caleb et Iosue et Levite. ut dictum fuit ibi, quia non fuerant cum aliis numerati.
marg.| £.26.% Precipuam terrarum : Exponatur hec eminentia sicut supra.
Numérotation du verset Ez. 20,1 
marg.| £ .1. % {4.1227} Quia iudicia : scilicet legem meam transgrediendo.
marg.| £ .2. % Post : erant enim proni ad idololatriam ut patet in adoratione vituli.
marg.| £ .3. % Et pepercit oculus meus, etc. Quia tunc non fuerunt mortui, licet meruissent, nisi decem exploratores qui populum terruerant : mors autem aliorum dilata est, tamen omnes mortui fuerunt in deserto. Sed huic videtur contrarium quod subditur : Nec consumpsi. Ad quod dicendum quod consumptio proprie importat deletionem hominum in se et in posteris suis, remanserunt autem eorum filii et sic non fuerunt consumpti.
marg.| £ .4. % Dixi autem : Hic consequenter arguitur malitia filiorum, cum dicitur. Dixi autem ad filios eorum. Per Moysem et Aaron.
marg.| £ .5. % In preceptis : Docebant enim filios suos consimiliter eis vivere.
marg.| £ .6. % In preceptis : Que sunt sancta.
marg.| £ .7. % Et iudicia mea custodite : Que sunt equa.
marg.| £ .8. % Et sabbata mea sanctificate : Divino cultui vos applicando.
marg.| £ .9. % Ut sit signum : Scilicet dilectionis. Per hoc enim apparebit quod me diligitis.
marg.| £.10.% Et ex acerbaverunt me filii : In peccato Phegor, ut habetur Nm. 25. Illud enim contingit post mortem patrum, ut dicit. Rabbi Salomon et hoc idem videtur, quia immediate populus numeratur Nm. 26. et in fine concluditur : Hic est numerus filiorum Israel, qui descripti sunt a Moyse et Eleazaro sacerdote etc. Et subditur : Inter quos nullus eorum fuit, qui ante numerati sunt a Moyse et Aaron in deserto Sinai.
marg.| £.11.% Et comminatus : Quia pro peccato Phegor meruerunt aliqui mortem, et reliqui dispersionem, ita quod intrarent dispersionis terram.
marg.| £.12.% {4.1228} Averti autem etc. Licet enim tunc aliqui fuerunt mortui, tamen reliqui non fuerunt ab ingressu terre impediti.
marg.| £.13.% Et feci propter nomen meum : Ne Egyptii reputassent me falsum non adimplendo promissum filiis Israel factum de introductione in terram Chananeorum.
marg.| £.14.% Iterum levavi manum meam : Ad testificandum per Moysen.
marg.| £.15.% Ut dispergerem : Non tunc sed post ingressum terre promissionis, et post declinationem ad idola, ut patet in libris Iudi. et Reg. propter quod secuta est captivitas decem tribuum primo, et postea duarum, ut patet. 4Rg. et hoc predixit Moyses Deu. 31.g. Congregate ad me omnes maiores natu, et subditur : Et invocabo contra eos celum et terram. Novi enim quod post mortem meam iniquitate agetis, et declinabitis cito de via quam precepi vobis, et occurrent vobis mala in extremo tempore etc.
marg.| £.16.% Eo quod iudicia mea non fecissent, et precepta mea, etc. Istud refertur ad tempus Iudi. et Reg. quod pro tunc erat futurum : tamen denuntiatur hic per modum preteriti, tum quia scriptura, maxime prophetarum, frequenter loquitur de futuro per modum preteriti, ut frequenter dictum est supra. Tum quia istud erat dictum a Moyse de preterito, ut dictum est : ad quam prenuntiationem ista littera refertur in parte : Et concluditur in fine.
marg.| £.17.% Ergo et ego dedi eis precepta non bona : Quod exponit Rabbi Salomon dicens quod licet essent bona in se, eo quod erant contentiva iusticie, tamen non erant bona transgressoribus, qui puniendi erant gravius post agnitam Domini voluntatem, unde : Lc. 12.f. dicitur : Servus qui cognovit voluntatem Domini sui etc.
Numérotation du verset Ez. 20,1 
marg.| {4.1229} £ .1. % Et iudicia in quibus non vivent, id est morientur : Precepta enim iudicialia in pluribus casibus dicebant mortem inferendam transgressoribus.
marg.| £ .2. % Et pollui eos in muneribus suis, id est pollui permisi, inquantum illa que debebant Deo offerre, offerebant idolis. Aliter exponit Tho. de Aquino in prima secunde dicens quod scriptura loquitur hic de preceptis ceremonialibus, que dicuntur precepta non bona. quia non conferebant gratiam mundantem a peccato : et tamen homines per oblationes sacrificiorum ostendebant se peccatores, ideo dicitur : Et pollui eos in muneribus suis, id est pollutos ostendi.
marg.| £ .3. % Cum offerrent omne quod, id est primogenita animalium.
marg.| £ .4. % Propter delicta sua : Que tamen non auferebantur per ista sacrificia, quantum est ex se, auferebantur tamen per contritionem et fidem offerentium, inquantum homines vere contriti talia offerebant habentes fidem Christi : venturi, quem huiusmodi sacrificia figurabant.
marg.| £ .5. % Quamobrem : Hic arguitur malitia populi post ingressum terre promissionis, cum subditur.
marg.| £ .6. % In hoc blasphemaverunt me etc. Prius in deserto ut predictum est.
marg.| £ .7. % Et induxissem eos in terra : Scilicet Chanaam.
marg.| £ .8. % Super quam levavi manum meam : Iurando ipsi Abraham, Genesis vigesimosecundo. Per memetipsum iuravi dicit Dominus. Et subditur : Et possidebit semen tuum portas inimicorum, etc.
marg.| £ .9. % Viderunt omnem collem excelsum etc., id est loca idolorum cultui apta secundum modum Gentilium.
marg.| £.10.% Immolaverunt ibi victimas suas : ea colendo.
marg.| £.11.% Et dederunt ibi irritationem : Idololatria enim est Dei irritativa et provocativa.
marg.| £.12.% {4.1230} Et posuerunt ibi odorem suavitatis : Offerendo, thymiama suave, quod soli Deo debebat offerri.
marg.| £.13.% Et dixi ad eos : Per Samuelem et per alios prophetas.
marg.| £.14.% Quid est excelsum : Quasi dicat nihil inquantum ibi colitur idolum, quod secundum veritatem nihil est.
marg.| £.15.% Et vocatum est nomen eius excelsum : Unde : in libro Regum frequenter dicitur. Adhuc populus immola. in excelsis.
marg.| £.16.% Propterea : Post malitiam patrum precedentium, hic consequenter arguitur malitia filiorum sequentium tempore Ezechielis existentium, cum dicitur.
marg.| £.17.% Certe in via patrum vestrorum : scilicet per idololatriam et alia vicia.
marg.| £.18.% Cum traducitis filios : Que traductio potest dupliciter intelligi. Uno modo quod offerebant eos idolo Moloch, et cremabantur per modum frequenter dictum superius. Alio modo, quod per transitum inter ignes estimabantur purgari, quomodo adhuc Tartari dicuntur uti, qui per ignem credunt omnia purgari.
marg.| £.19.% Et ego respondebo, etc. scilicet ad votum vestrum, sicut quesivistis in prin. cap. quasi dicat. non.
marg.| £.20.% Vivo ego : Postquam reprehensa est malitia populi, hic consequenter declaratur benignitas Dei, que aliquando non permittit peccatores pro suo libito male agere : sed per flagella eos castigat, et quodammodo cogit ad se redire, et hoc est quod dicitur hic.
marg.| £.21.% Non respondebo vobis : Ad votum, vestrum seu prosperitatem temporalem, quam queritis.
marg.| £.22.% Neque cogitatio mentis vestre fiet : Quia sicut dictum est prius intendebant servire idolis libere tamquam dimissi a servitute Dei : si non haberent ab eo responsum ad votum, ideo sequitur.
marg.| £.23.% Dicentium, Erimus sicut : Liberi ab observatione legis Dei, quod excluditur cum subditur.
Numérotation du verset Ez. 20,1 
marg.| £ .1. % {4.1231} In manu forti : Cui non poteritis resistere.
marg.| £ .2. % Regnabo super vos, etc. Cogens vos per flagella ad servitutem meam. Per talem modum loquendi dicitur Os.. 2.b. in persona populi Israelis : Revertar ad virum meum priorem, quia melius mihi erat tunc quam nunc.
marg.| £ .3. % Et adducam vos, etc. Quia post afflictiones multas in Babylone reduxit populum in Iudeam, in quo itinere transierunt per deserta.
marg.| £ .4. % Et iudicabor vobiscum ibi, etc., id est per bona que vobis faciam manifeste videbitis, quod non afflixi vos ex odio, sed magis ex amore, ut reducerem vos ad bonum.
marg.| £ .5. % Sicut iudicio etc. Per beneficia enim ibi divinitus collata manifeste apparuit, quod afflictio populi que precesserat in Egypto permissa fuerat iusto Dei iudicio.
marg.| £ .6. % Et subiiciam vos, etc., id est Dominio meo : post reditum enim captivitatis Babylonice non legitur populus Israel fuisse in idololatria, nisi aliqui pauci tempore Anthiochi, ut habetur. 1Mcc. et tamen hoc magis timore quam idololatrandi voluntate quantum ad multos, ideo subditur.
marg.| £ .7. % Et inducam, id est ad observantiam legis que dicitur fedus Domini in pluribus locis Veteris Testamenti.
marg.| £ .8. % Et eligam de vobis, etc. Sicut eliguntur lapilli de granis.
marg.| £ .9. % De terra incolatus, id est Iudea.
marg.| £.10.% {4.1232} Educam eos, etc. In captivitatem.
marg.| £.11.% Et terram Israel : Sed in captivitate morientur.
marg.| £.12.% Et scietis quia ego : Faciens misericordiam cum penitentibus et iusticiam cum obstinatis, de quibus subditur.
marg.| £.13.% Singuli : Loquitur ad modum hominis irati contra servum impium eiiciens eum a sua servitute.
marg.| £.14.% Quod si et in : Quia aliqui volebant servire idolis in templo Domini exemplo Manasse, qui in templo Domini posuit idola. 4Rg. 21. et sub intelligitur, gravius puniemini, quia gravius est idololatrare in templo Domini quam alibi et est hic modus loquendi qui apud Hebreos dicitur decurtatus : ad cuius intellectum oportet aliquid supplere sicut. 2Rg. 5. Proposuerat David in die illa premium ei, qui percussisset Iebuseum, et non dicitur quale premium sed subintelligitur quod fieret princeps militie, sicut exprimitur. 1Par. 11. Ratio autem quare hic utitur tali modo loquendi est, quia sicut dictum est, loquitur ad modum hominis irati, qui pre ira solet truncare verba sua, et subditur de penitentibus.
marg.| £.15.% Ibi serviet, etc. Quod impletum fuit in redeuntibus de Babylone, qui reedificaverunt templum in monte Moria, ibi Domino servientes.
marg.| £.16.% Et ibi queram primitias vestras, etc. Ad sustentationem sacerdotum et Levitarum, ut patet Nee. 10.
marg.| £.17.% In odorem suavitatis suscipiam vos cum eduxero, etc. Vestras oblationes acceptando.
marg.| £.18.% Et sanctificabor in vobis in oculis, etc., id est sanctus apparebo in liberatione vestra.
Numérotation du verset Ez. 20,1 
marg.| £ .1. % {4.1233} Et recordabimini ibi : Vere penitentes de peccatis vestris preteritis.
marg.| £ .2. % Et scietis quia ego : Per experientiam beneficiorum meorum.
marg.| £ .3. % Propter nomen meum, id est ex mea misericordia, et non ex vestra iusticia.
marg.| £ .4. % Et factus est : Hic consequenter post reprehensionem malitie ponitur applicatio parabole ad ostendendum dicte malitie punitionem, cum dicitur.
marg.| £ .5. % Pone faciem, id est contra regnum Iuda, quod est in parte australi terre promissionis.
marg.| £ .6. % Et stilla, id est denuntia futuram penam.
marg.| £ .7. % Ad Africum, id est ad Iude regnum : Est enim Africus ventus flans ex parte meridiei.
marg.| £ .8. % Et propheta ad, id est ad templum, quod in pluribus locis saltus dicitur, eo quod fuit factum de lignis saltus libani.
marg.| £ .9. % Ecce ego succendam : quia succensum fuit per Nabuzardan. 3Rg. ult.
marg.| £.10.% {4.1234} Et comburam in te, etc., id est illud quod non est bene aptum combustioni. Tantus enim fuit ille ignis quod comburebantur etiam lapides duri.
marg.| £.11.% Non extinguetur flamma succensionis : Scilicet per studium hominis, sed solum per defectum materie combustibilis.
marg.| £.12.% Et comburetur : Refugiendum illuc pro tuitione.
marg.| £.13.% Et videbit universa caro : Omnibus enim apparebit manifeste, quod illud fuit factum magis ex Dei vindicta, quam potentia hominum.
marg.| £.14.% Et dixi A, a, a, etc. In Hebreo est una dictio, que sic sonat aha, et est interiectio dolentis seu admirantis et se excusantis : volebat enim propheta se excusare de tali pronuntiatione, ne a populo derideretur, ideo subditur.
marg.| £.15.% Ipsi dicunt : me deridendo.
marg.| £.16.% Numquid non per, id est per verba obscura.
marg.| £.17.% Loquitur iste : In hoc enim designabant, quod sic loquebatur quod nec a se nec ab aliis intelligebatur, et per consequens verba sua non essent apprecianda.
Numérotation du verset Ez. 20,moraliter 
marg.| £ .1. % {4.1223} Et factum est : Hic. secundum sensum litteralem sub parabola saltus combusti, ponitur punitio Iudeorum : premittuntur tamen primo peccata eorum in Egypto secundo in deserto : et tertio in promissionis solo.
prol.| Moraliter autem per peccantes in Egypto significantur peccantes in seculo : nam Egyptus tenebra interpretatur, seculum autem tenebris ignorantie et culpe involvitur, per peccantes in deserto {4.1224} significantur peccantes in claustro, quorum peccata sunt, ceteris paribus graviora : quia quanto status altior, tanto casus gravior. Per peccantes in terra promissionis significantur peccantes in statu prelationis, qui sublimior est statu religionis : et per consequens ceteris paribus eorum peccata sunt graviora.
marg.| £ .2. % Ut factus est : hic ponitur punitio Iudeorum sub parabola saltus combusti : post eorum peccata commissa in Egypto in deserto et {4.1225} in Iudea. Per saltum autem qui communiter habet infructuosa ligna : significatur congregatio quecumque habens homines inutiles ad salutem animarum. In hoc autem saltu comburitur omne lignum viride. per quod significantur{4.1226} iuvenes accensi libidinis igne. Et omne lignum aridum per quod significantur senes accensi cupiditate, nam avaricia in senibus iuvenescit. Et quoniam isti postea comburentur igne gehenne, si perseveraverint in malis, subditur : Non extinguetur flamma succensionis.
Numérotation du verset Ez. 20,additio Burgensis 1. 
prol.| {4.1233} In capitulo 20. ubi dicitur in post “Que faciens homo vivet in eis”, hoc quod dicitur hic : Que faciens homo vivet in eis, non solum videtur intelligendum inquantum sibi non infertur mors que infligenda est transgressoribus legis prout postillator vult, sed etiam inquantum servanti legis precepta conceditur vita beata : unde Salvator Mt. 19. Si vis ad vitam ingredi, serva mandata. ubi glossa. Nota quod iustitia legis suo tempore observata non solum bona terre, sed etiam vitam eternam dabat. Hec in glossa et hoc intelligendum est cum fide mediatoris, Nec obstat quod per temporales promissiones et comminationes lex vetus inducebat ad observantiam preceptorum : quia hoc erat propter imperfectionem populi, qui puero sub pedagogo existenti comparatur, ad Gal. 3.
Numérotation du verset Ez. 20,additio Burgensis 2. 
prol.| {4.1234} In eodem capitulo ubi dicitur in postilla. Et ego dedi eis precepta non bona.
prol.| Quod precepta legis que iusta sunt dicuntur non bona in hoc loco ; eo quod non sunt bona transgressoribus prout Rabbi Salomon dicit, non videtur consonum littere : nam res non denominantur bone vel male simpliciter nisi ab eo quod habent in se : non autem ab eo quod eas sequitur per accidens : Scriptura hic loquitur absolute seu simpliciter dicens : Dedi eis precepta non bona. unde expositio, scilicet Thomae videtur vera et littere consona, ut patet intuenti et presertim quia ubi nos habemus, precepta non bona, Hebraica veritas habet Ceremonias non bonas.


Comment citer cette page ?
Martin Morard, ed., Nicolaus de Lyra (Ez. 20), in : Sacra Pagina, IRHT-CNRS, 2026. Consultation du 22/01/2026. (Permalink : https://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?id=lyr&numLivre=37&chapitre=37_20)
Signaler un complément d'information

Notes :