Glossa ordinaria

Psalmus 37

Numérotation du verset Ps. 37,1 

¶ Psalmus1 David
¶Codd. : (Ps. 37) D30 Glossa magna (Cbg150) ΩΒ ΩD (mf. valde obscurus) ΩM ΩG ΩP ΩS ΩX Bari1 Bari3 Rusch Ps-G, def. ΩC ΩF
1 Psalmus] om. Q
in rememoratione2 sabbati3*.
2 in rememoratione M W ΦRGP U G K D ΩB ΩS ΩV ΩX T5 Ed1530 ] in rememorationem Ps-G (C R ΦV) Clementina, de remoratione V, in commemorationem F I ; cf. Hier. ep . 121, 8, 24 ; om. ΩG ΩP |
3 sabbati Q W Ω X Ω S T5 Ed1530 cum Ps-α Ps-γ Ps-Moz ] om. Glossa magna (Cbg150) U V ΩG ΩP cum hebr. et Ps-H, die sabbati ΦGPR F K D30, diei sabbati C Amiatinus Sedulius L D Rusch , de sabbato Ps-R Ps-G , + hic confessio patientie et virtus ad salutem D30 | Psalmus… sabbati] om. P106 (50r) Bari1 Bari 3 Δ |
Numérotation du verset Ps. 37,2 I

Domine
ne in furore tuo
arguas me ¦ neque
in ira tua corripias me.
Numérotation du verset Ps. 37,3 II

Quoniam sagitte tue
infixe sunt mihi ¦ et confirmasti
super me manum tuam.
Numérotation du verset Ps. 37,4 III

Non est sanitas in carne mea4 a facie ire tue ¦
4 in carne mea plerique codd. et edd. cum hebr. LXX Ps-R Ps-H, cf. Ps. 37:8 ] carni mee Ps-G (R* F* I)
non est pax
ossibus meis a facie peccatorum meorum.5
5 <divisio.> carne mea ¦ ire tue non ... ossibus meis ¦ ΩP
Numérotation du verset Ps. 37,5 IV

Quoniam
iniquitates mee supergresse sunt caput6 meum ¦
6 supergresse sunt] sustulerunt Cbg150 (Augustinus) Ps-α Ps-β
et7 sicut onus
7 et D30² ΩB ΩP ΩX ( expunct.? ) Rusch cum Ps-Med ] om. Cbg150 D30* ΩG Ps-G
grave8 gravate sunt super me.
8 onus grave] fascis gravis Cbg150 Ps-α
Numérotation du verset Ps. 37,6 V

Putruerunt9
9 Putruerunt] Putrierunt R I, Computruerunt Cbg150 Ps-R Ps-α Ps-γ
et corrupte sunt cicatrices mee10 ¦
10 corrupte... mee] putrierunt livores mei Cbg150 (putruerunt pr. m., al. corr. putriuerunt?) Ps-α Ps-Med
a facie insipientie mee.
Numérotation du verset Ps. 37,7 VI

Miser factus sum
et curvatus11 sum
11 curvatus plerique codd. et edd. Cbg150 (vel) ΩX Ps-α Ps-Moz c Ps-Med Ps-G ] incurvatus Cbg150 cum Ps-H (Cbg150)
usque in12 finem ¦
12 in F² plerique codd. et edd. ΩX Rusch Ps-R ] ad Ps-G (R F*) cum Ps-γ Ps-δ
tota die
contristatus13
13 contristatus] + sum D
ingrediebar.
Numérotation du verset Ps. 37,8 VII

Quoniam lumbi mei
impleti sunt14 illusionibus ¦
14 lumbi... sunt] anima mea impleta est Cbg150 (vel), anima mea completa est Ps-R
et
non est sanitas in carne mea.
Numérotation du verset Ps. 37,9 VIII

Afflictus sum
et humiliatus sum15
15 sum ΩD ΩX] om. R²
nimis ¦
rugiebam
a gemitu cordis mei.
Numérotation du verset Ps. 37,10 IX

Domine
ante te16 omne desiderium meum ¦ et gemitus17 meus
16 te] + est F Ψ Ps-R |
17 gemitus] + cordis ΩX* (expunct.) |
a18 te
18 a te Bari1 Bari3 ΩB etc. ] ad te ΩV
non est absconditus.
Numérotation du verset Ps. 37,11 X

Cor meum
conturbatum est in me 19*,
19in me Cbg150 ω 1 T5 ΩB ΩD ΩV ΩX P15205 Ed1540 (Parisiis Roberti Stephani quarta) cum Ps-R ] om. Corsiniana40E15 P1076 P10489 Bari1 Bari3 ΩM ΩG ΩP ΩS ΩT Ed1455 Rusch Ps-G
dereliquit
me virtus mea ¦ et20 lumen oculorum meorum
20 et ΩX etc. ] om. Cbg150, illegib. ΩD
et21 ipsum non est mecum.
21 et ΩD ΩG ΩP ΩX] id ΩS
Numérotation du verset Ps. 37,12 XI

Amici mei
et proximi mei ¦
adversum22 me
22 adversum] adversus Ps-G
appropinquaverunt
et steterunt.
Numérotation du verset Ps. 37,XII 

Et qui
iuxta me erant de longe steterunt ¦
et vim faciebant
qui querebant
animam meam.
Numérotation du verset Ps. 37,XIII 

Et qui inquirebant mala mihi23 locuti sunt
23 mala mihi] inv. T5
vanitates ¦ et dolos
tota die meditabantur.
Numérotation du verset Ps. 37,14 XIV

Ego autem
tamquam surdus non audiebam ¦
et sicut mutus non aperiens os suum.
Numérotation du verset Ps. 37,15 XV

Et
factus sum24 sicut25 homo non audiens ¦ et non habens
24 sum] om. ΩV |
25 sicut] ut L² Ps-R |
in ore suo redargutiones26.
26 redargutiones] ingripationes , increpationes Ps-R
Numérotation du verset Ps. 37,16 XVI

Quoniam in te Domine27
27 Domine P106 Ω ΩD ΩX Ed1455 Ps-G ] om. Rusch
speravi ¦
tu exaudies me 28 Domine Deus meus.
28 me R L² ΨB Bari3 T5 ΩD ΩP ΩS ΩX Rusch Ed1530 Clementina Ps-γ ] om. Cor2 (hebr. et anti. non interponunt ME ) D30 Cbg150 Bari1 ΩB ΩG ΩT ΩV P106 Ed1455 Ps-G
Numérotation du verset Ps. 37,17 XVII

Quia dixi
nequando supergaudeant
mihi inimici mei ¦ et dum commoventur
pedes mei
super me magna locuti sunt.
Numérotation du verset Ps. 37,18 XVIII

Quoniam
ego in flagella paratus sum29* ¦ et dolor meus in conspectu meo30 semper.
29 sum R F² C I (sub ÷) L² (ut vid.) V D ΩB ΩD ΩS ΩX Ps-R Clementina ] om. Cor2 (anti. non addunt SUM neque grecus) Ed1455 Rusch Ps-G |
30 in conspectu meo] ante me est L² cum Ps-R |
Numérotation du verset Ps. 37,19 XIX

Quoniam
iniquitatem meam annuntiabo ¦
et cogitabo
pro peccato meo.
Numérotation du verset Ps. 37,20 XX

Inimici autem mei31
31 autem - mei] inv. ΩB* ( corr.?)
vivunt32
32 vivunt ΩX] vivent Ps-G
et confirmati33
33 confirmat ΩD ΩX] firmati Ps-G
sunt
super me ¦
et multiplicati sunt
qui oderunt me inique. 34
34 <divisio.> vivunt ¦ ... super me ...ΩP
Numérotation du verset Ps. 37,21 XXI

Qui
retribuunt mala pro bonis detrahebant mihi ¦
quoniam sequebar bonitatem.
Numérotation du verset Ps. 37,22 XXII

Ne35*
35 Ne Ps-G (F L² W ΨB² V)D30 Ω ΩD ΩX T5² ] Non Ps-G Rusch , om. T5*
derelinquas me Domine Deus meus ¦ ne36 discesseris a me.
36 ne] om. T5
Numérotation du verset Ps. 37,23 XXIII

Intende
in adiutorium meum ¦ Domine Deus37
37 Deus ΩD ΩX Rusch cum Ps-L Ps-R ] om. Ps-G
salutis mee.

Psalmus 37

Numérotation du verset Ps. 37,1 
A Psalmus1 David
1 Psalmus] om. Q
interl.| penitentis in malis positus peius timens et inde lugens sabbati eterni recordatur quo timet privari peccati conscientius desiderat frui graviter afflictus
marg.| PSALMUS  DAVID AUGUSTINUS. CASSIODORUS. Ut peccatum quod prorsus fugere nequimus semper in memoria habeamus ut nos ab eo saltem temporemus. Hic penitentem inducit multis modis cruciatum ita ut ipsum Iob videatur proponere tyronibus in exemplum ut cruciatus amplectantur minores quidem meritis quibus ab eterna pena liberamur.
in rememoratione2 sabbati3*.
2 in rememoratione M W ΦRGP U G K D ΩB ΩS ΩV ΩX T5 Ed1530 ] in rememorationem Ps-G (C R ΦV) Clementina, de remoratione V, in commemorationem F I ; cf. Hier. ep . 121, 8, 24 ; om. ΩG ΩP
3 sabbati Q W Ω X Ω S T5 Ed1530 cum Ps-α Ps-γ Ps-Moz ] om. Glossa magna (Cbg150) U V ΩG ΩP cum hebr. et Ps-H, die sabbati ΦGPR F K D30, diei sabbati C Amiatinus Sedulius L D Rusch , de sabbato Ps-R Ps-G , + hic confessio patientie et virtus ad salutem D30 | Psalmus… sabbati] om. P106 (50r) Bari1 Bari 3 Δ
marg.| SABBATUM. AUGUSTINUS. Est requies eternitatis quam perdere formidat peccati conscientius et habere desiderat graviter afflictus.
marg.| CASSIODORUS. Primum captat misericordiam per penas summatim.
Numérotation du verset Ps. 37,2 
I
Domine
interl.| CASSIODORUS. ne sim inter eos quibus dices esurivi et non dedisti mihi manducare ite maledicti in ignem eternum
ne in furore tuo
interl.| vel indignatione tua
arguas me ¦ neque
interl.| CASSIODORUS. ne inter eos sim qui per ignem emendati salvabuntur sed hic emenda quia tunc gravior ignis
marg.| ARGUE. CASSIODORUS. Ut pena sit a misericordia ad correctionem non ab ira ad ultionem.
in ira tua corripias me.
interl.| vel emendes
Numérotation du verset Ps. 37,3 
II
Quoniam sagitte tue
interl.| AUGUSTINUS. vindicte Dei dolores animi et corporis vel verba Dei que infixa cordi faciunt recordari sabbati et quia nondum habet quod amat gemit et cognoscit non esse salutem carnis comparatione futuri
marg.| SAGITTE. AUGUSTINUS. Vindicte quas minabaris Ade dicensa : «In quacumque die comederis morte morieris» quia comedit   infixe sunt et nobis et non ad horam sed confirmasti ut sint usque ad finem seculi.
a Gn. 2, 17 : « De ligno autem scientiae boni et mali ne comedas. In quocumque enim die comederis ex eo, morte morieris ».
marg.| AUGUSTINUS. CASSIODORUS. QUONIAM  SAGITTE. Numerat que patitur ut quia multa sunt satis sint Deo ne peiora patiatur portat enim corpus mortale tot miseriis subditum quod et cum sanum dicitur non vere sanum est quod leviter potest ledi. Unde :   non est sanitas in carne a facie ab instantia vindicte in Adam exerte. Vel timore future ire terretur sic ut non sit sanitas in carne more verecundi qui futuris flagellis iam affligitur. Vel a facie ire quia previdit faciem ire id est quod minaris ne videam iram.
infixe sunt mihi ¦ et confirmasti
interl.| diu et in multis
super me manum tuam.
interl.| eo usque confirmasti quod
Numérotation du verset Ps. 37,4 
III
Non est sanitas in carne mea4 a facie ire tue ¦
4 in carne mea plerique codd. et edd. cum hebr. LXX Ps-R Ps-H, cf. Ps. 37:8 ] carni mee Ps-G (R* F* I)
interl.| que non est iniusta quia pro peccatis
non est pax
interl.| nec rationi est pax quia caro impugnat
marg.| NON  EST  PAX. Gravis dolor ad interior pervenit a facie peccatorum quia sanctus super penas corporis affligitur peccatis putans se graviora mereri.
marg.| NON  EST  SANITAS. CASSIODORUS. Captat hic misericordiam a potestate iudicis et ab infirma persona sua.
ossibus meis a facie peccatorum meorum.5
5 <divisio.> carne mea ¦ ire tue non ... ossibus meis ¦ ΩP
interl.| ab instantia suggestionum mearum
marg.| NON  EST  PAX  OSSIBUS. CASSIODORUS. Accipit ossa pro carne. Et exponit quod dixerat aliud addens scilicet a facie peccatorum.
Numérotation du verset Ps. 37,5 
IV
Quoniam
interl.| non est pax quia peccatum regnat in mortali corpore
interl.| quasi nec iniuste passus sed peccatis imputo unde melius captat
iniquitates mee supergresse sunt caput6 meum ¦
6 supergresse sunt] sustulerunt Cbg150 (Augustinus) Ps-α Ps-β
interl.| rationem
marg.| SUPERGRESSE  SUNT. AUGUSTINUS. Vel sustulerunt id est quia iniquitas elevavit caput superbi contra Deum Deus gravavit ut fasce et compressit ne iam erigatur.
et7 sicut onus
7 et D30² ΩB ΩP ΩX ( expunct.? ) Rusch cum Ps-Med ] om. Cbg150 D30* ΩG Ps-G
interl.| AUGUSTINUS. leves iniquitates dum fiunt tandem afflictionibus onerantur
grave8 gravate sunt super me.
8 onus grave] fascis gravis Cbg150 Ps-α
interl.| AUGUSTINUS. aliis per exemplum
Numérotation du verset Ps. 37,6 
V
Putruerunt9
9 Putruerunt] Putrierunt R I, Computruerunt Cbg150 Ps-R Ps-α Ps-γ
interl.| CASSIODORUS. supergresse quia plage per baptismum sanate computruerunt cum iam peccato consentitur rupte sunt dum ad actum ducitur
marg.| PUTRUERUNT. CASSIODORUS. Narratio in qua enumerantur miserie.
et corrupte sunt cicatrices mee10 ¦
10 corrupte... mee] putrierunt livores mei Cbg150 (putruerunt pr. m., al. corr. putriuerunt?) Ps-α Ps-Med
interl.| ut supra peccatorum
interl.| CASSIODORUS. et hoc per sultitiam quia non sum usus viribus in baptismo receptis
marg.| CICATRICES  MEE. AUGUSTINUS. Vel   livores mei. Alia littera id est peccata mea. Non est sanus qui cicatrices habet que putruerunt et fetent ut ab eis #aversi adoremus sabbatum et gemamus currentes cum sponso post odorem unguentorum.
interl.| non Deo imputo
interl.| ideo
Numérotation du verset Ps. 37,7 
VI
Miser factus sum
interl.| miseriis afflictus
marg.| MISER  FACTUS. AUGUSTINUS. Dicto qualiter iniquitates supergresse dicit quomodo aggravate.
et curvatus11 sum
11 curvatus plerique codd. et edd. Cbg150 (vel) ΩX Ps-α Ps-Moz c Ps-Med Ps-G ] incurvatus Cbg150 cum Ps-H (Cbg150)
interl.| AUGUSTINUS. ab elatione
interl.| omnis qui se exaltat humiliabitur
interl.| adeo ut non possit se erigere sicut curva mulier quam post decem et octo annos Dominus erexit
interl.| AUGUSTINUS. vel terrenis deditus unde tristis
usque in12 finem ¦
12 in F² plerique codd. et edd. ΩX Rusch Ps-R ] ad Ps-G (R F*) cum Ps-γ Ps-δ
interl.| usque in mortem
tota die
interl.| tota vita
interl.| iugiter
contristatus13
13 contristatus] + sum D
interl.| non desperans
interl.| quia sabbati memor
ingrediebar.
interl.| vel ambulabam B
B ¶Codd. : Cbg150 Rusch
interl.| viam huius vite
interl.| ideo
Numérotation du verset Ps. 37,8 
VII
Quoniam lumbi mei
interl.| AUGUSTINUS. carnalitas id est sensualitas
marg.| QUONIAM  LUMBI. CASSIODORUS. AUGUSTINUS. Non solum mea infirmitate pecco sed et diabolus qui corpus affligit et animam fatigat vanis imaginationibus et per hoc non est iterum sanitas sicut et supra per sagittas.
marg.| AUGUSTINUS. Lumbi vel anima impleta est et ita non est in toto homine unde sit letitia donec anima exuatur illusionibus et corpus induatur sanitate. Illusiones anime infinite sunt que aliquando vix orare sinunt imagines corporum occurrunt et transis de hac in illam venit oblivio recordaris hoc pro illo et huiusmodi he pellentur cum videbimus veritatem ut est.
impleti sunt14 illusionibus ¦
14 lumbi... sunt] anima mea impleta est Cbg150 (vel), anima mea completa est Ps-R
interl.| diabolicis
et
interl.| quoniam
non est sanitas in carne mea.
interl.| quam diabolus affligit
interl.| unde quis me liberabit de corpore mortis huius
Numérotation du verset Ps. 37,9 
VIII
Afflictus sum
interl.| corpore
interl.| contristatus
et humiliatus sum15
15 sum ΩD ΩX] om. R²
interl.| per penitentiam
interl.| animo ut nihil sit in me liberum a pena
nimis ¦
interl.| quia undique est calamitas
rugiebam
interl.| AUGUSTINUS. omnis gemitus qui de exterioribus est carnis est qui pro sabbato quod caro non obtinet cordis est quem non novit homo sed o Domine ante te omne desiderium meum et gemitus meus qui vides cor meum
interl.| CASSIODORUS. id est cum magno desiderio querebam anime refectionem
interl.| a similitudine leonis
a gemitu cordis mei.
marg.| RUGIEBAM A  GEMITU. CASSIODORUS. AUGUSTINUS. Gemitus corde rugitus voce a similitudine bestiarum quibus se comparat ut fortior gemitus ostendatur virtus patientie quod in gemitum non in verba prorumpit.
Numérotation du verset Ps. 37,10 
IX
Domine
interl.| HIERONYMUS. id est nihil desidero nisi esse ante te
ante te16 omne desiderium meum ¦ et gemitus17 meus
16 te] + est F Ψ Ps-R
17 gemitus] + cordis ΩX* (expunct.)
interl.| CASSIODORUS. si desiderium ante Deum ergo et gemitus qui cum eo
marg.| ANTE  TE etc. CASSIODORUS. Tale est quod meretur esse ante te quia pro peccatis petit.
marg.| AUGUSTINUS. et ideo non est absconditus sed auditus gemitus quia pius est pro liberatione anime alios non curat Deus.
marg.| DESIDERIUM.  AUGUTINUS. Est oratio nec umquam desinit orare qui non desinit amare caritas clamor est.
a18 te
18 a te Bari1 Bari3 ΩB etc. ] ad te ΩV
interl.| et si ab hominibus
non est absconditus.
interl.| AUGUSTINUS. quia non pro terrenis sed pro celestibus
Numérotation du verset Ps. 37,11 
X
Cor meum
interl.| AUGUSTINUS. pavor undique et sollicitudo incutitur
marg.| COR  MEUM. CASSIODORUS. Exponit dolores animi quia virtus patientie reliquit. Conturbatum quia mens succubuit passioni sue. Lumen id est ratio nuper turbata quam non habet secum pro ingentibus molestiis.
conturbatum est in me 19*,
19in me Cbg150 ω 1 T5 ΩB ΩD ΩV ΩX P15205 Ed1540 (Parisiis Roberti Stephani quarta) cum Ps-R ] om. Corsiniana40E15 P1076 P10489 Bari1 Bari3 ΩM ΩG ΩP ΩS ΩT Ed1455 Rusch Ps-G
interl.| unde
dereliquit
interl.| si virtus mansisset nihil terreret cur et hec reliquit
me virtus mea ¦ et20 lumen oculorum meorum
20 et ΩX etc. ] om. Cbg150, illegib. ΩD
interl.| AUGUSTINUS. quia lumen defecit ex quo Adam ad umbram fugit timens a facie Dei
et21 ipsum non est mecum.
21 et ΩD ΩG ΩP ΩX] id ΩS
Numérotation du verset Ps. 37,12 
XI
Amici mei
interl.| AUGUSTINUS. ficti
et proximi mei ¦
interl.| cognati Iudei
marg.| AMICI  MEI  ET  PROXIMI. CASSIODORUS. Et pro his duobus solaciis gaudet humanitas sed huic sunt cumulus passionis.
marg.| AUGUSTINUS. Amici mei. Hactenus confessus et que patitur a se intus nunc que a foris unde ab occultis meis munda et ab alienis parce servo tuis ut enim caput dicit peccata nostra sua sic nos passiones eius que hic ponuntur dicamus nostras quia una vox totius et hec etiam cuique versanti inter homines convenit.
adversum22 me
22 adversum] adversus Ps-G
interl.| exprobrando
appropinquaverunt
interl.| crucifigentes
interl.| consiliis dolis
et steterunt.
interl.| perseveranter
Numérotation du verset Ps. 37,XII 
Et qui
interl.| AUGUSTINUS. apostoli
interl.| ubi et uxor ende halitum meum exhorruit uxor mea
iuxta me erant de longe steterunt ¦
interl.| timentes mori
et vim faciebant
interl.| crucifigebant
qui querebant
interl.| CASSIODORUS. diabolus cum ministris qui tantomagis moliuntur mortem anime quanto magis vident stare
interl.| tollere non imitari
animam meam.
Numérotation du verset Ps. 37,XIII 
Et qui inquirebant mala mihi23 locuti sunt
23 mala mihi] inv. T5
interl.| AUGUSTINUS. quia non inveniebant crimina
interl.| AUGUSTINUS. ut uxor et amici qui consulentes corpori anime contraria suggerunt ut loqueretur in Deum
interl.| finxerunt falsa
vanitates ¦ et dolos
interl.| fallacias quot falsa testimonia ante crucem finxerunt et post resurrectionem corruptis custodibus de quibus Isaias. Ponam malos pro sepultura eius.
tota die meditabantur.
Numérotation du verset Ps. 37,14 
XIV
Ego autem
interl.| non respondebis quasi non audiret
tamquam {t. 2 : Erfurt, f. 250vb ; facsim., p. 500b} surdus non audiebam ¦
interl.| CASSIODORUS. magna virtus audire noxia et non reddere contraria
marg.| SURDUS. CASSIODORUS. Ad iniquitatem consulentium non aperiens quia mutus et si non clare loquitur vel balbutiendo remurmurat is ergo nihil asperum nihil contra Deum dixit. Simulatus sum dissimulanti audire convicia sua in quo homo est rationalis ne per hoc cadat in peius.  COntroa iniquas suggestiones tacet supra contra dolores corporis rugiebat.
et sicut mutus non aperiens os suum.
Numérotation du verset Ps. 37,15 
XV
Et
interl.| non solum non audiebam sed quasi nec possem audire
factus sum24 sicut25 homo non audiens ¦ et non habens
24 sum] om. ΩV
25 sicut] ut L² Ps-R
interl.| AUGUSTINUS. quasi non esset unde illos argueret quod ante fecerat sed implendum erat sicut ovis coram tondente sic non aperuit os suum
in ore suo redargutiones26.
26 redargutiones] ingripationes , increpationes Ps-R
interl.| CASSIODORUS. sic tacui quasi non esset quod iuste redderem
interl.| sed
Numérotation du verset Ps. 37,16 
XVI
Quoniam in te Domine27
27 Domine P106 Ω ΩD ΩX Ed1455 Ps-G ] om. Rusch
interl.| ideo tacuit in passione
speravi ¦
interl.| si bona est conscientia nihil est timendum
tu exaudies me 28 Domine Deus meus.
28 me R L² ΨB Bari3 T5 ΩD ΩP ΩS ΩX Rusch Ed1530 Clementina Ps-γ ] om. Cor2 (hebr. et anti. non interponunt me ) D30 Cbg150 Bari1 ΩB ΩG ΩT ΩV P106 Ed1455 Ps-G
marg.| QUONIAM  IN  TE etc. CASSIODORUS. Quia inter tot mala speravit in Domino. Affirmat se audiendum in commemoratione emendationis.
marg.| SPERAVI. Salutaris medicinamalis sperare non deficere.  IN  TE  DOMINE. Qui mutas tris<ti>tia in leta.
Numérotation du verset Ps. 37,17 
XVII
Quia dixi
interl.| ideo audies
interl.| CASSIODORUS. inter mala cavet sanctus maxime ne de lapsu eius insultet inimicus
marg.| QUIA  DIXI. AUGUSTINUS. Item caput de infirmis pedibus cum sit in celo non deserit illud quod habet in terra.
nequando supergaudeant
interl.| AUGUSTINUS. hoc dixi et tamen hoc evenit forsitan ad emendationem
mihi inimici mei ¦ et dum commoventur
interl.| AUGUSTINUS. aliquando in aliquod peccatum ubi tunc insurgunt lingue nequissime inimicorum cum fuisset potius miserendum
marg.| DUM  COMMOVEMUS. CASSIODORUS. Si commoventur aliquando humana infirmitate irrident impii unde dolent pii.
pedes mei
interl.| actus
super me magna locuti sunt.
Numérotation du verset Ps. 37,18 
XVIII
Quoniam
interl.| dolent impii sed ideo etiam exaudies
interl.| AUGUSTINUS. quasi ad hoc natus sum ut flagella feram flagellat enim Deus omnem filium quem recipit et ideo non insultent inimici
ego in flagella paratus sum29* ¦ et dolor meus in conspectu meo30 semper.
29 sum R F² C I (sub ÷) L² (ut vid.) V D ΩB ΩD ΩS ΩX Ps-R Clementina ] om. Cor2 (anti. non addunt sum neque grecus) Ed1455 Rusch Ps-G
30 in conspectu meo] ante me est L² cum Ps-R
marg.| PARATUS  SUM. CASSIODORUS. Sciens me deliquisse.  DOLOR quia deliquit impius se defendit iustus contra se irascitur.
Numérotation du verset Ps. 37,19 
XIX
Quoniam
interl.| AUGUSTINUS. unde dolor non de flagello quod medicina sed de peccati vulnere nisi enim doleret non sic se accusaret
iniquitatem meam annuntiabo ¦
interl.| et quia non suffficit confiteri addit annuntiabo id est confitebor
marg.| QUONIAM  INIQUITATEM etc. CASSIODORUS. Duo modi perfecte penitentie confessio et emendatio per fletus eleemosynas et huiusmodi.
et cogitabo
interl.| CASSIODORUS. sedule agam pro sanando
interl.| sollicitus ero
pro peccato meo.
Numérotation du verset Ps. 37,20 
XX
Inimici autem mei31
31 autem - mei] inv. ΩB* ( corr.?)
interl.| tua permissione ad probationem miseri mei missi
vivunt32
32 vivunt ΩX] vivent Ps-G
interl.| bene est eis in seculo ubi laboro et rugio
marg.| VIVUNT. AUGUSTINUS. Fruuntur mundo firmati in mundanis et quotidie plures fiunt
et confirmati33
33 confirmat ΩD ΩX] firmati Ps-G
interl.| vel confortati
interl.| in persecutione
sunt
interl.| et hoc valet ad impetrandum
super me ¦
interl.| quod gravius
et multiplicati sunt
interl.| et non pauci quod gravissimum
qui oderunt me inique. 34
34 <divisio.> vivunt ¦ ... super me ...ΩP
interl.| dantes «mala pro bonis»b
b Ps. 34, 12 ; Ps. 37, 21 ; Ps. 108, 5.
Numérotation du verset Ps. 37,21 
XXI
Qui
interl.| etiam
retribuunt mala pro bonis detrahebant mihi ¦
interl.| cur?
quoniam sequebar bonitatem.
interl.| ideo dixit mala pro bonis c
c Ps. 34, 12 ; Ps. 37, 21 ; Ps. 108, 5.
Numérotation du verset Ps. 37,22 
XXII
Ne35*
35 Ne Ps-G (F L² W ΨB² V)D30 Ω ΩD ΩX T5² ] Non Ps-G Rusch , om. T5*
interl.| sed quia hec homini intolerabilia
interl.| hoc dicimus in illo qui pro nobis interpellat
derelinquas me Domine Deus meus ¦ ne36 discesseris a me.
36 ne] om. T5
interl.| et si ad horam relinquis
interl.| penitus
marg.| NON  DERELINQUAS AUGUSTINUS. De preteritis absolutus cum actione gratiarum auctorem salutis profitens Deum letus exclamat ne iam relinquatur.
marg.| CASSIODORUS. Quia gravior offensio post veniam.
Numérotation du verset Ps. 37,23 
XXIII
Intende
interl.| potius
interl.| AUGUSTINUS. dum pugno contra hostem
in adiutorium meum ¦ Domine Deus37
37 Deus ΩD ΩX Rusch cum Ps-L Ps-R ] om. Ps-G
interl.| dator eterne
salutis mee.
interl.| AUGUSTINUS. quia et animam servavit et a passionibus liberavit
marg.| AUGUSTINUS. Exultativa conclusio ut certa spes sit imitantibus. Ne discesseris quomodo ergo suprad : «Ut quid me dereliquisti ?» Vox est veteris hominis qui cum eo crucifixus, hic autem in persona propria loquitur.
d Corpus antiphonalium officii (n° 7760 : responsorium “Tenebrae factae sunt”, feria VI in Parasceve) << Ps. 21, 2.



Comment citer cette page ?
Martin Morard et alii, ed., Glossa ordinaria cum Biblia latina (Ps. Psalmus 37), in : Sacra Pagina, IRHT-CNRS, 2024. Consultation du 22/05/2024. (Permalink : https://gloss-e.irht.cnrs.fr/php/editions_chapitre.php?id=liber&numLivre=26&chapitre=26_37)

Notes :